Ο ηγούμενος Μιχαήλ της Ζώβης και η θυσία των τριάντα έξι μοναχών

Στα τέλη του ογδόου αιώνα, ο εμίρης Αλείμ έφτασε με στρατό μπροστά στη Μονή Ζώβης και απαίτησε από τους μοναχούς να αρνηθούν τον Χριστό. Εκείνοι, τριάντα έξι στον αριθμό, μαζί με τον ηγούμενο Μιχαήλ, προτίμησαν τον αποκεφαλισμό από την άρνηση της πίστης τους. Η μονή τους βρισκόταν κοντά στη Σεβαστούπολη της Αρμενίας, σε μια περιοχή που δοκιμαζόταν συνεχώς από επιδρομές και πολεμικές συγκρούσεις.

Έζησαν στα χρόνια του αυτοκράτορα Κωνσταντίνου του Έκτου και της μητέρας του Ειρήνης, μιας εποχής γεμάτης ταραχές για την αυτοκρατορία. Η Μονή Ζώβης ήταν φημισμένη για την αυστηρή της άσκηση και τη συνεκτική αδελφότητα που είχε συγκεντρώσει γύρω από τον ηγούμενό της. Ο Μιχαήλ καθοδηγούσε τους πατέρες με σύνεση, με προσευχή και με προσωπικό παράδειγμα ασκητικής ζωής.

Οι μοναχοί ζούσαν ήσυχα, μακριά από τους θορύβους του κόσμου, αφοσιωμένοι στη λατρεία και στη μελέτη των Γραφών. Η ηρεμία όμως αυτή διακόπηκε απότομα, όταν τα στρατεύματα των Αγαρηνών εισέβαλαν στα όρια της χώρας. Οι επιδρομές γίνονταν όλο και πιο σκληρές, με σαφή στόχο τα χριστιανικά μοναστήρια και τους πληθυσμούς που στήριζαν την Ορθόδοξη πίστη μέσα στις δοκιμασίες.

Ο εμίρης Αλείμ, αρχηγός των επιδρομέων, έμαθε για την ύπαρξη της μονής και αποφάσισε να την καταλάβει χωρίς δισταγμό. Έφτασε εκεί με ένοπλη συνοδεία και κατέλαβε το μοναστήρι, αιχμαλωτίζοντας όλους τους πατέρες που βρίσκονταν μέσα. Στην αρχή προσπάθησε να τους κερδίσει με υποσχέσεις και με ήρεμα λόγια, ζητώντας την προσχώρησή τους στη θρησκεία του.

Οι μοναχοί όμως, ενισχυμένοι από τη χάρη του Χριστού, δεν έδωσαν την παραμικρή σημασία στα λόγια των απίστων. Όταν είδε ότι οι υποσχέσεις δεν έφερναν αποτέλεσμα, ο εμίρης κατέφυγε σε απειλές και σε φοβέρες για βασανιστήρια και θάνατο. Ο ηγούμενος Μιχαήλ στάθηκε μπροστά του με παρρησία και έλεγξε δριμύτατα τον Αγαρηνό άρχοντα για την ασέβειά του.

Στη συνέχεια στράφηκε προς τους αδελφούς του και τους μίλησε με φωνή σταθερή, γεμάτη πίστη και εμπιστοσύνη στον Κύριο. Τους θύμισε τις υποσχέσεις του Χριστού προς τους μάρτυρες και τη δόξα που περιμένει όσους μένουν πιστοί ως το τέλος. Τους παρακάλεσε να μη φοβηθούν το ξίφος, αλλά να αντικρίσουν τον θάνατο με γενναιότητα, ως δρόμο που οδηγεί κατευθείαν στον ουρανό.

Οι λόγοι του ηγουμένου δυνάμωσαν την καρδιά κάθε μοναχού. Οι τριάντα έξι αδελφοί έσκυψαν τον αυχένα τους μπροστά στους δημίους, χωρίς θρήνο και χωρίς παράπονο. Ο ένας μετά τον άλλο αποκεφαλίστηκαν με το ξίφος, δίνοντας τη μαρτυρία τους για το όνομα του Χριστού.

Ο ηγούμενος Μιχαήλ παρακολουθούσε τη σφαγή των πνευματικών του παιδιών χωρίς να λυγίσει η πίστη του. Οι Αγαρηνοί κράτησαν τελευταίο εκείνον, για να δοκιμάσουν την αντοχή του με σκληρότερα μέσα. Τον υπέβαλαν σε φρικτά βασανιστήρια, με την ελπίδα ότι ο πόνος θα τον ανάγκαζε να αρνηθεί την πίστη του.

Ο ηγούμενος όμως υπέμεινε τα πάντα με θαυμαστή υπομονή και με ευχαριστία προς τον Κύριο. Στο τέλος, βλέποντας ότι τίποτε δεν μπορούσε να κάμψει τη γενναιότητά του, οι εχθροί τον αποκεφάλισαν και εκείνον. Έτσι ολοκληρώθηκε το μαρτύριο της αδελφότητας της Ζώβης, γύρω στο έτος επτακόσια ενενήντα μετά τη Γέννηση του Χριστού.

Η Εκκλησία τιμά τη μνήμη τους την πρώτη Οκτωβρίου κάθε χρόνου, ως οσιομάρτυρες που ένωσαν την ασκητική ζωή με το αίμα της θυσίας. Η θυσία τους έγινε φωτεινό παράδειγμα ανδρείας για τις δοκιμαζόμενες χριστιανικές κοινότητες της Ανατολής. Δέχτηκαν από τον Χριστό τους αμάραντους στεφάνους της αιώνιας δόξας.