Η Αγία Παρασκευή του Ικονίου

Μέσα στον ναό των ειδώλων, μια νεαρή κοπέλα άγγιξε με το χέρι της το άγαλμα του Απόλλωνα και όλα τα είδωλα γκρεμίστηκαν στο χώμα. Λίγο αργότερα, ένας άγγελος του Κυρίου κατέβηκε στη φυλακή κρατώντας τον σταυρό, το ακάνθινο στεφάνι και τη λόγχη του Χριστού, για να την παρηγορήσει στα μαρτύριά της. Η Αγία Παρασκευή έζησε στα χρόνια του ασεβούς αυτοκράτορα Διοκλητιανού, στην πόλη του Ικονίου, μέσα σε μια ευλαβική και πλούσια οικογένεια χριστιανών.

Οι γονείς της τιμούσαν με ιδιαίτερη ευλάβεια την έκτη ημέρα της εβδομάδας, την ημέρα του εκούσιου πάθους του Κυρίου, και την περνούσαν με νηστεία, προσευχή και ελεημοσύνες. Όταν ο Θεός τους χάρισε την κόρη που τόσο επιθυμούσαν, της έδωσαν το όνομα της ημέρας στην οποία γεννήθηκε. Η λέξη Παρασκευή στα ελληνικά σημαίνει την έκτη ημέρα, την ημέρα του σταυρικού πάθους.

Έτσι το ίδιο το όνομά της έγινε αδιάκοπη υπενθύμιση των παθών του Χριστού, κάτι που η ίδια πάντοτε αναγνώριζε με βαθιά συγκίνηση και θεωρούσε δώρο ουράνιο. Όταν οι γονείς της εκοιμήθησαν εν Κυρίω, της άφησαν μεγάλη περιουσία και κυρίως την πολύτιμη κληρονομιά της πίστεως. Η νεαρή Παρασκευή δεν θέλησε να ξοδέψει τα υπάρχοντά της σε στολίδια, σε πολυτέλειες ή σε επιδείξεις της νεανικής της ομορφιάς.

Με χαρά μοίραζε τα αγαθά της σε όσους πεινούσαν, ντύνοντας τους γυμνούς και φιλοξενώντας τους ξένους που χτυπούσαν την πόρτα της. Πολλοί νέοι ευγενείς ζητούσαν τη γυναίκα της, όμως εκείνη είχε ήδη δοθεί ολόκληρη στον αθάνατο Νυμφίο της, τον Μονογενή Υιό του Θεού. Έδωσε υπόσχεση παρθενίας και θέλησε να αφιερώσει όλη της τη ζωή στον Κύριο και στη φώτιση των εθνικών.

Καθημερινά ομολογούσε δημόσια το όνομα του Χριστού στους συμπολίτες της και τους οδηγούσε στην επίγνωση της αλήθειας. Άλλοι πίστευαν στον λόγο της και βαπτίζονταν, άλλοι όμως την κατηγορούσαν με σκληρά λόγια. Η νεαρή κοπέλα δεν φοβήθηκε ποτέ τις απειλές και συνέχιζε να ελέγχει τη ματαιότητα των άψυχων ειδώλων με ζήλο.

Οι ειδωλολάτρες τότε την άρπαξαν, την έδειραν άγρια και τη φυλάκισαν, περιμένοντας τη στρατιωτική αρχή. Εκείνες τις ημέρες έφτασε στο Ικόνιο ένας στρατηγός, σταλμένος από τον Διοκλητιανό για να ξεριζώσει εντελώς τους χριστιανούς της περιοχής. Οι κατήγοροι της Αγίας έσπευσαν αμέσως κοντά του και του παρουσίασαν την Παρασκευή σαν επικίνδυνη γυναίκα, που γκρέμιζε με τα λόγια της την πίστη στους θεούς.

Όταν την οδήγησαν στο κριτήριο, το πρόσωπό της έλαμπε από τη χάρη του Αγίου Πνεύματος και όλοι έμειναν έκπληκτοι από τη γαλήνη της. Ο στρατηγός θαύμασε την ομορφιά της και προσπάθησε με ήπιους λόγους να την πείσει να αρνηθεί τον Χριστό. Της υποσχέθηκε γάμο, πλούτη και μεγάλη δόξα στην αυτοκρατορία, αν θυσίαζε στα είδωλα.

Εκείνη όμως απάντησε με παρρησία ότι έχει Νυμφίο στους ουρανούς, τον Ιησού Χριστό, και άλλον άνδρα δεν αναζητούσε. Του υπενθύμισε ότι η σωματική ομορφιά μαραίνεται γρήγορα, ενώ τον ίδιο τον περιμένει αιώνια κόλαση, αν επιμένει στην ασέβειά του. Ο δικαστής εξοργίστηκε από τα λόγια της και διέταξε να σκίσουν τα ενδύματά της και να τη χτυπήσουν με σκληρά νεύρα βοδιών.

Η Αγία υπέμενε σιωπηλή, μόνο με την καρδιά της προσευχόταν ασταμάτητα στον Κύριό της. Καθώς ο μάρτυς δεν λύγιζε, ο στρατηγός διέταξε να την κρεμάσουν σε δέντρο και να ξεσχίσουν τις πλευρές της με σιδερένια νύχια. Οι δήμιοι έτριβαν τις πληγές της με τραχιά τρίχινα υφάσματα, ώσπου οι σάρκες της κομματιάστηκαν μέχρι τα κόκαλα.

Νομίζοντας πως πεθαίνει, την έριξαν μισοπεθαμένη ξανά στο μπουντρούμι. Μέσα στα μεσάνυχτα όμως κατέβηκε άγγελος Κυρίου, ζωσμένος σταυρωτά με χρυσή ζώνη, κρατώντας τον σταυρό, το ακάνθινο στεφάνι, τη λόγχη, τον κάλαμο και τον σπόγγο του πάθους. Ο ουράνιος επισκέπτης τη σήκωσε όρθια, σκούπισε τις φοβερές πληγές της και αμέσως όλο το σώμα της έγινε υγιές και πιο ωραίο από πριν.

Το πρωί οι φύλακες είδαν με τρόμο την Αγία να προσεύχεται όρθια, χωρίς ίχνος τραύματος επάνω της. Όταν ο στρατηγός την είδε θεραπευμένη, νόμισε πως οι δικοί του θεοί τη λυπήθηκαν και την έστειλε στον ειδωλικό ναό. Εκείνη όμως άγγιξε το άγαλμα του Απόλλωνα και πρόσταξε όλα τα είδωλα να πέσουν στη γη και να γίνουν σκόνη.

Αμέσως όλα συντρίφτηκαν με πάταγο φοβερό. Ο λαός που παρακολουθούσε αυτό το παράδοξο γεγονός βγήκε έντρομος στους δρόμους φωνάζοντας πως μέγας είναι ο Θεός των χριστιανών. Οι ιερείς των ειδώλων έτρεξαν θρηνώντας στον στρατηγό και ζητούσαν τον άμεσο θάνατο της Αγίας.

Εκείνος γεμάτος οργή διέταξε να την κρεμάσουν πάλι στο δέντρο και να καίνε τις πλευρές της με αναμμένες λαμπάδες. Η Παρασκευή ύψωσε τα μάτια της στον ουρανό και επικαλέστηκε τον Κύριο που δρόσισε τους Τρεις Παίδες στην κάμινο και έσωσε την πρωτομάρτυρα Θέκλα από τη φωτιά. Αμέσως κατέβηκε άγγελος, άγγιξε τις λαμπάδες και η φλόγα στράφηκε εναντίον των βασανιστών, καίγοντας πλήθος ασεβών.

Πολλοί από τους παρόντες πίστεψαν τότε στον Χριστό και ομολόγησαν δημοσίως το όνομά του με τόλμη. Ο στρατηγός όμως, φοβούμενος εξέγερση του πλήθους εναντίον του, διέταξε βιαστικά να αποκεφαλίσουν την Αγία με ξίφος. Την ώρα που έπεφτε το κεφάλι της, ακούστηκε από τον ουρανό φωνή που καλούσε τους δικαίους να χαρούν, γιατί στεφανωνόταν η μάρτυς Παρασκευή.

Οι πιστοί ενταφίασαν με ευλάβεια το ιερό σκήνωμα στο σπίτι της. Την επομένη ημέρα ο άνομος στρατηγός βγήκε στο κυνήγι, σαν να μη συνέβη τίποτε φοβερό την προηγούμενη. Ξαφνικά όμως το άλογό του αγρίεψε χωρίς αιτία και τον γκρέμισε σε βαθιά χαράδρα, όπου εκείνος συνετρίβη και ξεψύχησε.

Έτσι παρέδωσε την ταλαίπωρη ψυχή του στους δαίμονες που υπηρετούσε με τόσο πάθος. Από τα τίμια λείψανα της Αγίας Παρασκευής άρχισαν αμέσως να αναβλύζουν θαύματα και ιάσεις προς δόξα του Κυρίου ημών Ιησού Χριστού. Η Αγία Παρασκευή απολαμβάνει ξεχωριστή τιμή και αγάπη σε όλους τους ορθόδοξους λαούς και πολλά ευσεβή έθιμα συνδέονται με τη μνήμη της.

Στα παλαιά ρωσικά συναξάρια ονομάζεται και Πιάτνιτσα, που στη ρωσική γλώσσα σημαίνει την έκτη ημέρα της εβδομάδας. Οι ναοί και τα παρεκκλήσια που αφιερώνονταν στο όνομά της στη Ρωσία έπαιρναν επίσης το ίδιο όνομα. Οι Ρώσοι αγιογράφοι συνήθως την εικονίζουν ως αυστηρή ασκήτρια, με αρχοντικό ανάστημα και ολόλαμπρο στεφάνι μαρτυρίου επάνω στο κεφάλι.

Οι εικόνες της φυλάγουν τα σπίτια των ευλαβών πιστών από κάθε κακό. Η Εκκλησία θεωρεί την Αγία Παρασκευή προστάτιδα των αγρών, των ζώων και κάθε γεωργικής ασχολίας του ευσεβούς λαού. Γι αυτό την ημέρα της εορτής της ήταν παλαιά συνήθεια να φέρνουν οι πιστοί καρπούς στην εκκλησία, για να αγιαστούν με ειδική ευχή του ιερέα.

Οι ευλογημένοι αυτοί καρποί φυλάσσονταν με ευλάβεια μέσα στο σπίτι μέχρι τον ερχομό της επόμενης χρονιάς. Επικαλούνται επίσης τη χάρη της για την προστασία των ζώων από τις διάφορες αρρώστιες που χτυπούν τα κοπάδια. Πάνω από όλα όμως η Αγία θεωρείται μεγάλη θεραπεύτρια ανθρώπων, που υποφέρουν από βαριές ασθένειες του σώματος και της ψυχής.

Σε ολόκληρη την ορθόδοξη Ανατολή το όνομά της συνδέεται με αναρίθμητα θαύματα, ιάσεις τυφλών και απαλλαγή από χρόνια πάθη. Η ζωή της φανερώνει πως η νεανική παρθενία, η αγάπη προς τον Χριστό και η ομολογία της πίστεως νικούν κάθε δύναμη του κόσμου τούτου. Δέχτηκε ανδρεία καρδιά και απέρριψε τη γυναικεία αδυναμία, νικώντας τον διάβολο και ντροπιάζοντας τον τύραννο με τη σταθερότητά της.

Η μνήμη της τιμάται την εικοστή όγδοη Οκτωβρίου από όλη την Εκκλησία.