Η Αγία Θεοδότη και ο Άγιος Σωκράτης στην Άγκυρα

Μια αρχοντοπούλα από τον Πόντο άφησε τα πλούτη της οικογένειάς της και τραβήχτηκε σε έρημο τόπο, για να ζήσει αυστηρή ασκητική ζωή κοντά στον Χριστό. Στην Άγκυρα, ένας τολμηρός πρεσβύτερος όρμησε μέσα σε μεγάλη ειδωλολατρική πανήγυρη και γκρέμισε με τα ίδια του τα χέρια τον βωμό με τα σφάγια. Οι δύο αυτοί άνθρωποι, η Θεοδότη και ο Σωκράτης, μαρτύρησαν στα χρόνια του αυτοκράτορα Αλεξάνδρου του Σεβήρου, κάπου ανάμεσα στο διακόσια είκοσι δύο και στο διακόσια είκοσι πέντε μετά Χριστόν.

Το όνομα Θεοδότη σημαίνει στα ελληνικά «δοσμένη στον Θεό», και η ζωή της δικαίωσε απόλυτα αυτή τη σημασία. Καταγόταν από επιφανή αριστοκρατική οικογένεια του Πόντου, στα βόρεια μέρη της Μικράς Ασίας, αλλά καμιά κοσμική άνεση δεν την κράτησε στον κόσμο. Ποθούσε μια ανώτερη πνευματική πορεία και γι’ αυτό αναζήτησε την ησυχία ενός απομονωμένου τόπου.

Εκεί προσευχόταν, νήστευε και αγωνιζόταν, ώστε να φωτίσει ο Χριστός όλη την ύπαρξή της. Όπου όμως κι αν βρισκόταν, μιλούσε με θάρρος για το Ευαγγέλιο και προσπαθούσε να φέρει κοντά στην αληθινή πίστη όσους συναντούσε στον δρόμο της. Δεν άργησε να διαδοθεί η φήμη ότι η νεαρή αρχοντοπούλα ήταν χριστιανή και ομολογούσε ανοιχτά τον Χριστό.

Έτσι την συνέλαβε ο διοικητής της Καππαδοκίας και άρχισε αμέσως μια σκληρή ανάκριση μαζί με φοβερά βασανιστήρια. Η Θεοδότη δεν υποχώρησε ούτε για μια στιγμή από την πίστη της, παρά τις απειλές και τις κολακείες. Οι δήμιοι την κρέμασαν, της ξέσχισαν τις σάρκες με σιδερένια όργανα και την έριξαν μέσα σε αναμμένο καμίνι.

Όμως η φλόγα δεν την άγγιξε, γιατί η χάρη του Θεού σκέπαζε ολόκληρο το σώμα της μάρτυρος. Βλέποντας ο τύραννος ότι τίποτε δεν λύγιζε την κόρη, την έστειλε δέσμια στο Βυζάντιο, στη μικρή τότε πόλη όπου αργότερα υψώθηκε η Κωνσταντινούπολη. Από εκεί την οδήγησαν στην Άγκυρα, στην παλαιά Άγκυρα της Γαλατίας, για νέα ανάκριση.

Στην ίδια πόλη ζούσε και ο πρεσβύτερος Σωκράτης, ένας ιερέας με ζήλο και φλόγα, τον οποίο σέβονταν βαθιά οι χριστιανοί για το έργο και τη ζωή του. Το όνομά του στα ελληνικά σημαίνει αυτόν που κατέχει πλήρη δύναμη και εξουσία, και ο ίδιος δικαίωνε αυτή τη σημασία μέσα στη μικρή εκκλησιαστική κοινότητα. Ο Σωκράτης δεν ήταν από τους ιερείς που περιορίζονταν μόνο στις τελετουργίες, αλλά φώτιζε, στήριζε και οικοδομούσε όλους τους πιστούς γύρω του.

Στο έργο του είχε πολύτιμη συνεργάτιδα την ευσεβή Θεοδότη, η οποία με τη διδασκαλία της προετοίμαζε γυναίκες ειδωλολάτρισσες να γνωρίσουν την αλήθεια του Ευαγγελίου και να δεχθούν το άγιο βάπτισμα. Όταν λοιπόν η Άγκυρα ετοίμαζε μια μεγάλη ειδωλολατρική γιορτή, ο Σωκράτης πήρε μια απόφαση που ξάφνιασε τους πάντες. Μπήκε αποφασιστικά στην πανήγυρη, ανατάραξε με τη φωνή του το πλήθος και αναποδογύρισε τον βωμό με τις προσφορές και τα σφάγια προς τα είδωλα.

Το θαρραλέο αυτό ξέσπασμα μαρτυρίας το πλήρωσε αμέσως με την καταδίκη του σε αποκεφαλισμό. Λίγο αργότερα οδηγήθηκε για δεύτερη φορά μπροστά στον δικαστή και η Θεοδότη, καθώς αρνήθηκε σταθερά να προσφέρει θυσία στα είδωλα και να τιμήσει τους ψεύτικους θεούς. Έλαβε λοιπόν το ίδιο τέλος με τον γενναίο πρεσβύτερο και σφράγισε με το αίμα της την ομολογία της πίστης.

Η Εκκλησία τιμά τη μνήμη τους κάθε χρόνο στις είκοσι μία Οκτωβρίου, ευλογώντας το κοινό μαρτύριό τους.