Ο Οσιομάρτυρας Ανδρέας ο Κρήτης μπροστά στον Κοπρώνυμο

Ένας μοναχός από την Κρήτη διέσχισε τη θάλασσα μόνος του για να σταθεί πρόσωπο με πρόσωπο με τον αυτοκράτορα Κωνσταντίνο τον Κοπρώνυμο μέσα στην Κωνσταντινούπολη. Ένας απλός ψαράς της αγοράς, παρασυρμένος από το μίσος των εικονομάχων, του έκοψε με τσεκούρι το πόδι και τερμάτισε έτσι το μαρτύριο του Ανδρέα. Ο όσιος αυτός έζησε τον όγδοο αιώνα μετά Χριστόν, σε μια εποχή που η Εκκλησία βρισκόταν σε μεγάλη δοκιμασία.

Ο αυτοκράτορας Κωνσταντίνος ο Πέμπτος, γνωστός ως Κοπρώνυμος, είχε εξαπολύσει σκληρό διωγμό κατά των αγίων εικόνων και των πιστών. Διέταξε να αφαιρεθούν οι εικόνες από τους ναούς και τα σπίτια των χριστιανών παντού. Όσοι αρνούνταν να υπακούσουν, ρίχνονταν στις φυλακές μαζί με κακούργους και ληστές.

Οι τόποι κρατήσεως γέμισαν τότε από επισκόπους, ιερείς, μοναχούς και απλούς πιστούς. Ο Ανδρέας ζούσε ασκητικά στην Κρήτη, μακριά από τη δόξα και τις χαρές του κόσμου. Είχε σηκώσει τον σταυρό του και βάδιζε τη στενή οδό, ενώ συγχρόνως οδηγούσε και άλλους στη θεάρεστη ζωή.

Όταν λοιπόν έμαθε όσα συνέβαιναν στη βασιλεύουσα, η καρδιά του φλογίστηκε από ζήλο για την πίστη του Χριστού. Έτσι ο Ανδρέας άφησε το νησί του και ξεκίνησε για την Κωνσταντινούπολη, χωρίς κανέναν φόβο για όσα τον περίμεναν. Μόλις έφτασε στη μεγάλη πόλη, άρχισε να διδάσκει ανοιχτά τον λαό με μεγάλη παρρησία και χωρίς δισταγμό.

Τους προέτρεπε να μη γοητεύονται από τα λόγια του βασιλιά και να μη δέχονται την αιρετική διδασκαλία των εικονομάχων. Όσους έβλεπε σταθερούς στην ορθή πίστη, τους ενίσχυε και τους ετοίμαζε για την υπομονή στα μαρτύρια. Μια ημέρα έμαθε ότι ο αυτοκράτορας βρισκόταν στον ναό του αγίου μάρτυρος Μάμαντος με πολλούς αξιωματούχους της αυλής.

Ο Ανδρέας έτρεξε αμέσως εκεί και άνοιξε δρόμο μέσα από το πλήθος που είχε συγκεντρωθεί. Στάθηκε με τόλμη μπροστά στον Κοπρώνυμο και τον ρώτησε με δυνατή φωνή γιατί ονομάζεται χριστιανός και δούλος του Χριστού. Του είπε ευθέως ότι ποδοπατεί τις εικόνες του Σωτήρα και προκαλεί τόσα δεινά στους πιστούς δούλους Του.

Ο βασιλιάς ταράχθηκε από τη θρασύτητα του μοναχού και διέταξε αμέσως να τον αρπάξουν οι στρατιώτες του. Εκείνοι έπεσαν πάνω του, τον έριξαν στο έδαφος, τον χτυπούσαν και τον έσερναν με βία. Όταν σταμάτησαν τα χτυπήματα, ο αυτοκράτορας θέλησε να φανεί επιεικής και κάλεσε τον Ανδρέα να μιλήσει μαζί του προσωπικά.

Τον ρώτησε από πού βρήκε τόση τόλμη ώστε να τον υβρίζει κατά πρόσωπο μέσα στον ναό. Ο όσιος του απάντησε ότι δεν ενεργεί από παραφροσύνη, ούτε αναζητά κάποια μάταιη δόξα από αυτόν. Όλα όσα κατέχει ο βασιλιάς στον κόσμο τα θεωρούσε σαν όνειρο και σαν καπνό που σκορπίζει.

Είχε όμως ακούσει για την κακοδοξία του και για τους διωγμούς εναντίον της Εκκλησίας του Θεού. Γι' αυτό ήρθε από μακριά, είτε για να τον πείσει να αλλάξει είτε για να πεθάνει υπέρ του Χριστού του. Ο Κοπρώνυμος του αντέτεινε ότι είναι παραφροσύνη να αποδίδεται τιμή σε ξύλο, χρώματα και πέτρα.

Ο άγιος όμως δεν δίστασε και του απάντησε ότι όποιος πάσχει για τις εικόνες πάσχει για τον ίδιο τον Χριστό. Και όποιος ατιμάζει την εικόνα Του, ατιμάζει αυτόν τον ίδιο τον Κύριο που εικονίζεται. Του θύμισε μάλιστα ότι οι ίδιοι οι βασιλείς τιμωρούν σκληρά όσους ρίχνουν τις δικές τους εικόνες και τα αγάλματα.

Τα λόγια αυτά εξόργισαν τον αυτοκράτορα και διέταξε να γυμνώσουν τον Ανδρέα και να τον χτυπήσουν χωρίς κανένα έλεος. Ο όσιος όμως υπέμεινε με ανδρεία όλα τα βασανιστήρια, χωρίς να εκδηλώσει την παραμικρή υποχώρηση στην πίστη του. Τότε ο Κοπρώνυμος δοκίμασε με κολακείες και υποσχέσεις να τον πείσει να υπακούσει στην ασεβή διαταγή.

Ο Ανδρέας σήκωσε τα μάτια του στον ουρανό και απάντησε ότι ποτέ δεν θα αρνηθεί τον Χριστό μέσα στην αγία Του εικόνα. Πρόσθεσε ότι ο βασιλιάς θα έκανε καλύτερα να ασχολείται με τα στρατιωτικά και τη διοίκηση του λαού του. Δεν του ταίριαζε να καταδιώκει τον Χριστό και να βασανίζει τους πιστούς δούλους Του.

Η απάντηση αυτή εξαγρίωσε ακόμη περισσότερο τον αυτοκράτορα, που πρόσταξε νέα φρικτά χτυπήματα. Η γη βάφτηκε από το αίμα του μάρτυρα, καθώς ορισμένοι από τους παρισταμένους έριχναν πέτρες για να ευχαριστήσουν τον βασιλιά. Οι πέτρες έσπασαν τα χείλη του Ανδρέα και τσάκισαν τα πλευρά του, αλλά εκείνος παρέμενε αμετακίνητος στην ομολογία του.

Τελικά οδηγήθηκε στη φυλακή, όπου με τα λόγια του στερέωνε στην ευσέβεια όσους πιστούς τον επισκέπτονταν κρυφά. Έπειτα από λίγο καιρό, ο αυτοκράτορας πρόσταξε να βγάλουν πάλι τον Ανδρέα από τη φυλακή και να τον βασανίσουν εκ νέου. Άνοιξαν ξανά οι παλιές πληγές του και το σώμα του διαλυόταν κάτω από τη σκληρότητα των δημίων.

Στο τέλος έδεσαν τα πόδια του και τον έσερναν μέσα από την πόλη προς τον τόπο όπου εκτελούνταν οι κακούργοι. Καθώς περνούσαν από την αγορά των ψαράδων, ένας αιρετικός έμπορος ψαριών αναγνώρισε τον αιτία του μαρτυρίου του. Παρακινημένος από τον πονηρό, άρπαξε ένα κοφτερό τσεκούρι και έκοψε με μια χτυπιά το πόδι του οσίου.

Από εκείνη την πληγή ο μάρτυρας παρέδωσε αμέσως την ψυχή του στον Κύριο, τερματίζοντας τον πολυώδυνο δρόμο του. Το τίμιο σώμα του ρίχτηκε σε γκρεμό μαζί με τα πτώματα των κακούργων, όπου παρέμεινε για πολλές εβδομάδες. Με θεία οικονομία, άνθρωποι ενοχλημένοι από ακάθαρτα πνεύματα έρχονταν από διάφορες χώρες σε εκείνον τον τόπο.

Έβγαλαν το λείψανο του Ανδρέα και το έθαψαν με ευλάβεια σε ιερό τόπο, που ονομάστηκε «της Κρίσεως». Στον τάφο του πολλοί ασθενείς έβρισκαν θεραπεία, ενώ ο όσιος πρεσβεύει για όλους εμάς ενώπιον του θρόνου του Θεού.