Οι Είκοσι Έξι Οσιομάρτυρες της Μονής Ζωγράφου

Είκοσι έξι μοναχοί κλείστηκαν στον πύργο της βουλγαρικής μονής Ζωγράφου του Αγίου Όρους και παραδόθηκαν στις φλόγες, επειδή αρνήθηκαν να δεχτούν την ένωση με τη Ρώμη. Τους έκαψαν ζωντανούς στις δέκα Οκτωβρίου του χιλιοστού διακοσιοστού ογδοηκοστού τετάρτου, ύστερα από εντολή του αυτοκράτορα Μιχαήλ του Ογδόου του Παλαιολόγου. Η ιστορία τους ξεκινά στη σύνοδο της Λυών, στη Γαλλία, το χιλιοστό διακοσιοστό εβδομηκοστό τέταρτο, όταν ο αυτοκράτορας θέλησε να στηρίξει την εξασθενημένη του εξουσία με μια ένωση που προκάλεσε γενική δυσαρέσκεια.

Λίγα χρόνια αργότερα εξέδωσε διάταγμα για να επιβληθεί η ένωση στην Κωνσταντινούπολη, ακόμη και με τη βία αν χρειαζόταν. Το Άγιον Όρος όμως στάθηκε ανυποχώρητο απέναντι σε αυτή την πολιτική και ύψωσε φωνή αντίστασης. Οι αγιορείτες πατέρες έστειλαν επιστολή στον αυτοκράτορα, όπου τόνιζαν πως η Ορθόδοξη Εκκλησία δεν μπορεί να δεχτεί το πρωτείο του πάπα, ούτε τη μνημόνευσή του στους ναούς.

Επίσης απέρριπταν τη χρήση αζύμων στη θεία ευχαριστία και την προσθήκη του φιλιόκβε στο σύμβολο της πίστεως. Παρακαλούσαν τον Μιχαήλ να αλλάξει γνώμη και να μείνει πιστός στην παράδοση των πατέρων. Στην επιστολή τους οι μοναχοί έγραφαν με παρρησία πως έβλεπαν καθαρά τον αυτοκράτορα να γλιστρά στην αίρεση και τον ικέτευαν να επιστρέψει.

Του ζητούσαν να μείνει σταθερός στις διδασκαλίες που είχε παραλάβει και να απορρίψει τις νέες και ανίερες προσθήκες της ψευδώνυμης γνώσης. Στο μεταξύ σταυροφόροι που είχαν εγκαταλείψει την Παλαιστίνη βρήκαν καταφύγιο στη βυζαντινή επικράτεια και δήλωσαν έτοιμοι να στηρίξουν την παπική εξουσία με φωτιά και σίδερο. Ο Μιχαήλ μάλιστα προσέλαβε μισθοφόρους από τους Τούρκους και τους Τατάρους, για να επιβάλει με τη βία το διάταγμά του.

Ο αυτοκράτορας μισούσε τους μοναχούς του Αγίου Όρους εξαιτίας της σθεναρής τους αντίστασης στην ενωτική πολιτική. Επειδή όμως δεν ήθελε να εξαγριώσει τους Έλληνες, σχεδίασε να χτυπήσει πρώτα τους σλάβους μοναχούς της αθωνικής χερσονήσου. Με δική του εντολή λοιπόν οι απεσταλμένοι του πάπα κατέβηκαν στη βουλγαρική μονή Ζωγράφου με βαριές απειλές.

Όταν παρουσιάστηκε στους Ζωγραφίτες η απαίτηση να αποδεχτούν την ένωση με τη Ρώμη, εκείνοι αρνήθηκαν κατηγορηματικά να ακούσουν. Έμειναν προσηλωμένοι στα δόγματα των αγίων πατέρων και έλεγξαν με θάρρος όσους είχαν δεχτεί τις λατινικές διδασκαλίες. Η πλειοψηφία των μοναχών της μονής αναγκάστηκε να φύγει μπροστά στη μανία των επιτιθέμενων και να αναζητήσει καταφύγιο σε άλλους τόπους.

Είκοσι έξι όμως από τους πιο σταθερούς πατέρες αρνήθηκαν να εγκαταλείψουν τη μονή και κλείστηκαν στον πύργο της. Επικεφαλής τους ήταν ο ηγούμενος Θωμάς, που ενίσχυε με τα λόγια του τους αδελφούς να μείνουν πιστοί ως τέλους. Μαζί του βρίσκονταν ο Βαρσανούφιος, ο Κύριλλος, ο Μιχαίας, ο Σίμων, ο Ιλαρίων, δύο μοναχοί με το όνομα Ιάκωβος, καθώς και ο Ιώβ.

Στη συντροφιά ανήκαν επίσης ο Κυπριανός, ο Σάββας, ο Μαρτινιανός, ο Κοσμάς, ο Σέργιος, ο Μηνάς, ο Ιωάσαφ και ο Ιωαννίκιος. Ακολουθούσαν ο Παύλος, ο Αντώνιος, ο Ευθύμιος, ο Δομέτιος και ο Παρθένιος, ενώ άλλοι τέσσερις πατέρες έμειναν αγνώριστοι στην ιστορία. Οι σταυροφόροι περικύκλωσαν τον πύργο και ζήτησαν ξανά την υποταγή τους, αλλά οι μοναχοί δεν λύγισαν.

Τότε έβαλαν φωτιά στον πύργο και οι άγιοι παραδόθηκαν στις φλόγες, ψάλλοντας ύμνους προς τον Κύριο. Έτσι τελειώθηκαν με μαρτυρικό θάνατο για την ορθόδοξη πίστη τους στις δέκα Οκτωβρίου. Η Εκκλησία τιμά τη μνήμη τους και στις είκοσι δύο Σεπτεμβρίου, διατηρώντας ζωντανή την ομολογία τους.

Αρχείο: `10_10_Άγιοι_Είκοσι_Έξι_Οσιομάρτυρες_Ζωγραφίτες.