Ευλάμπιος και Ευλαμπία, τα αδέλφια μάρτυρες της Νικομήδειας

Δύο αδέλφια μπήκαν μαζί σε καζάνι με καυτό νερό και βγήκαν σώα, ενώ διακόσιοι ειδωλολάτρες πίστεψαν στον Χριστό βλέποντας το θαύμα. Ο νεαρός Ευλάμπιος γκρέμισε με μόνο τον λόγο του το πελώριο άγαλμα του Άρη μέσα στον ίδιο τον ειδωλολατρικό ναό της Νικομήδειας. Τα δύο αδέλφια έζησαν στα χρόνια του αυτοκράτορα Μαξιμιανού, γύρω στα διακόσια ενενήντα έξι μετά τη γέννηση του Χριστού.

Ο διωγμός κατά των χριστιανών ήταν τότε σκληρός και ανελέητος σε όλη την περιοχή της Νικομήδειας. Πολλοί πιστοί άφηναν τα σπίτια τους και κρύβονταν σε σπηλιές, σε βουνά και σε ερημικούς τόπους για να σωθούν. Ανάμεσά τους βρίσκονταν και τα δύο αδέλφια, που περνούσαν τις μέρες τους με προσευχή και μελέτη των ιερών Γραφών.

Ο Ευλάμπιος καταγόταν από ευγενική οικογένεια της πόλης και ήταν νέος στην ηλικία, αλλά στέρεος στην πίστη του Χριστού. Η αδελφή του Ευλαμπία ζούσε κοντά του, με την ίδια αφοσίωση και την ίδια λαχτάρα για τον Κύριο. Μαζί περίμεναν τις δύσκολες ώρες, στηρίζοντας ο ένας τον άλλον με λόγια παρηγοριάς και ελπίδας.

Μια μέρα οι συντρόφοι τους έστειλαν τον Ευλάμπιο στη Νικομήδεια για να αγοράσει ψωμί και να το φέρει κρυφά στο καταφύγιο. Φτάνοντας στην πόλη, είδε καρφωμένο στις πύλες το αυτοκρατορικό διάταγμα που πρόσταζε τον θάνατο όλων των χριστιανών. Γέλασε μπροστά σε μια τόσο παράλογη απόφαση, που στρεφόταν όχι κατά εχθρών αλλά κατά αθώων υπηκόων του ίδιου του βασιλιά.

Οι ειδωλολάτρες όμως τον αναγνώρισαν και τον έσυραν αμέσως δεμένο στο δικαστήριο της πόλης. Ο άδικος κριτής, βλέποντας τη νεαρή του ηλικία και την ωραιότητά του, προσπάθησε με κολακείες να τον πείσει να αρνηθεί τον Χριστό. Του υποσχέθηκε δόξα, αξιώματα και πλούτη, αν δεχόταν να προσκυνήσει τα είδωλα μαζί με τους άρχοντες.

Ο Ευλάμπιος όμως απάντησε με θάρρος ότι τίποτα από όσα του τάζουν δεν μπορεί να τον χωρίσει από τον αληθινό Θεό. Είπε ακόμη ότι όλα τα δώρα του κόσμου είναι μάταια μπροστά στην αιώνια χαρά που χαρίζει ο Χριστός στους πιστούς. Ο δικαστής εξοργίστηκε και πρόσταξε τους στρατιώτες να αρχίσουν αμέσως τα φοβερά βασανιστήρια.

Τον γύμνωσαν, τον ξάπλωσαν στο χώμα και τον μαστίγωσαν με νεύρα για πολλή ώρα και χωρίς έλεος. Έπειτα τον κρέμασαν σε ξύλο και του ξέσχιζαν τις σάρκες με σιδερένια όργανα, ώσπου φάνηκαν τα κόκαλά του μέσα από τις βαθιές πληγές. Στη συνέχεια έδεσαν τα δάχτυλα των χεριών και των ποδιών του με λεπτά λουριά και τα έσφιξαν τόσο, ώστε τα μέλη χωρίζονταν με βία από τις αρθρώσεις τους.

Ο μάρτυρας υπέφερε αβάσταχτους πόνους, αλλά έδειχνε στους δημίους πρόσωπο γαλήνιο, σαν να μην ένιωθε τίποτε. Όταν ο δικαστής είδε την τόσο μεγάλη υπομονή του, πρόσταξε να πυρώσουν ένα σιδερένιο κρεβάτι και να τον ξαπλώσουν επάνω. Ο Ευλάμπιος σφραγίστηκε με το σημείο του σταυρού και ανέβηκε σαν σε μαλακό στρώμα.

Το σώμα του άρχισε να λιώνει από τη φωτιά, όμως ο Θεός κρατούσε θαυμαστά τη ζωή του μέσα στο μαρτυρικό κορμί. Ξαφνικά ο νέος σηκώθηκε όρθιος και περπατούσε υγιής μπροστά στους έκπληκτους δημίους, χωρίς κανένα σημάδι από τα φοβερά βασανιστήρια. Τότε προσποιήθηκε ότι δέχεται να θυσιάσει στα είδωλα και τον οδήγησαν με μεγάλη χαρά στον ναό του Άρη.

Πλήθος κόσμου τον ακολουθούσε, νομίζοντας πως ο νέος είχε αρνηθεί τον Χριστό μπροστά στους τόσους πόνους. Εκείνος όμως προσευχόταν μυστικά στον Κύριο να φανερώσει τη δύναμή του και να φωτίσει τους τυφλωμένους ανθρώπους. Φτάνοντας μέσα στον ναό, στάθηκε μπροστά στο μεγαλύτερο άγαλμα και πρόσταξε με τη δύναμη του Χριστού να πέσει και να γίνει σκόνη.

Αμέσως το είδωλο γκρεμίστηκε με τρομερό κρότο και θρυμματίστηκε σε μικρά κομμάτια μπροστά στα μάτια όλων. Ο λαός άρχισε να φωνάζει ότι ένας μόνο Θεός είναι αληθινός, ο Θεός των χριστιανών, ο μεγάλος και ο δυνατός. Ο κριτής όμως οργίστηκε ακόμη περισσότερο και διέταξε να συλλάβουν ξανά τον μάρτυρα.

Εκείνη τη στιγμή έφτασε στον τόπο των βασανιστηρίων και η Ευλαμπία, η αδελφή του γενναίου αθλητή. Είχε ακούσει ότι ο αδελφός της υποφέρει για τον Χριστό και έτρεξε με πόθο για να μοιραστεί την ίδια τιμή. Στάθηκε μπροστά στον δικαστή και ομολόγησε με τόλμη ότι είναι χριστιανή και δούλη του Χριστού.

Του ζήτησε να ετοιμάσει φωτιά, θηρία, τροχούς και ακονισμένα μαχαίρια, γιατί ήταν έτοιμη να υπομείνει τα πάντα για τον Κύριό της. Ο δικαστής θαύμασε για το θάρρος της κοπέλας, αλλά αμέσως πρόσταξε να της χτυπούν το πρόσωπο με δύναμη. Της παραμόρφωσαν τα χαρακτηριστικά και έτρεχε αίμα από τη μύτη και το στόμα της μέσα στα μαρτύρια.

Ο Ευλάμπιος όμως τη στήριζε, λέγοντάς της να μη φοβάται εκείνους που σκοτώνουν μόνο το σώμα και όχι την ψυχή. Έπειτα ο τύραννος πρόσταξε να ετοιμάσουν ένα μεγάλο καζάνι με νερό που έβραζε δυνατά και να ρίξουν μέσα και τους δύο. Ο Ευλάμπιος μπήκε πρώτος με χαρά, σαν να επρόκειτο για δροσερό λουτρό.

Η Ευλαμπία δίστασε για λίγο ως νέα κοπέλα, αλλά ο αδελφός της την κάλεσε με γλυκά λόγια κοντά του. Της φανέρωσε ότι η φωτιά έχει χάσει τη δύναμή της και ότι ο Θεός βοηθάει αμέσως όποιον πιστεύει σε εκείνον. Η αγία μπήκε με βιασύνη στο καζάνι και αμέσως η δύναμη της φωτιάς έσβησε εντελώς.

Το νερό κρύωσε και τα δύο αδέλφια στέκονταν μέσα ψάλλοντας και δοξάζοντας τον Θεό μπροστά σε όλον τον κόσμο. Βλέποντας το μεγάλο αυτό θαύμα, διακόσιοι ειδωλολάτρες πίστεψαν αμέσως στον Χριστό και ομολόγησαν φανερά την καινούργια τους πίστη. Οι άρχοντες όμως διέταξαν να τους αποκεφαλίσουν αμέσως όλους με το μαχαίρι, και έτσι έλαβαν τον στέφανο του μαρτυρίου.

Ο άδικος κριτής πρόσταξε τότε να βγάλουν τα μάτια του Ευλαμπίου και να κρεμάσουν την αδελφή του από τα μαλλιά για να τη βασανίζουν. Εκείνη φώναζε ευχαριστώντας τον Δημιουργό της, που την αξίωσε να υποφέρει για το άγιο όνομά του. Στη συνέχεια άναψαν ένα φοβερό καμίνι και έριξαν τους δύο μάρτυρες στις φλόγες, αλλά η ζέστη έγινε δροσιά.

Τέλος ο τύραννος καταδίκασε τα δύο αδέλφια σε αποκεφαλισμό με το μαχαίρι έξω από την πόλη. Ο Ευλάμπιος ακούμπησε ο ίδιος το κεφάλι του κάτω από το ξίφος και έλαβε με χαρά τον θάνατο για τον Χριστό. Η Ευλαμπία παρέδωσε την ψυχή της πριν προλάβει ο δήμιος να την αγγίξει, και έτσι ενώθηκαν τα δύο αδέλφια στον χορό των μακαρίων μαρτύρων.