Ο Άγιος Θεότεκνος της Αντιοχείας

Όταν ο Μαξιμιανός τον έντυσε γυναικεία ρούχα και τον έβαλε ανάμεσα σε δούλες για να γνέθει μαλλί, ο γενναίος στρατηγός της Αντιοχείας δεν λύγισε ούτε στιγμή. Λίγο αργότερα, μέσα σε καζάνι με βραστή πίσσα και θειάφι, η φωτιά έσβησε μόνη της και το καζάνι πάγωσε μπροστά στα μάτια του αυτοκράτορα. Ο Άγιος Θεότεκνος έζησε στα χρόνια της σκληρής βασιλείας του Μαξιμιανού και υπηρετούσε ως ξακουστός στρατιωτικός διοικητής στην Αντιοχεία της Συρίας.

Όταν ο αυτοκράτορας έφτασε στην πόλη, διέταξε γιορτή προς τιμή των ειδώλων και απαίτησε πρώτα οι στρατιώτες και έπειτα ο λαός να θυσιάσουν. Πολλοί χριστιανοί στρατιώτες έβγαλαν τότε τις ζώνες τους και προχώρησαν με θάρρος προς το μαρτύριο για χάρη του Χριστού. Ανάμεσά τους ξεχώριζε ο Θεότεκνος, άνθρωπος γνωστός σε ολόκληρη την Αντιοχεία για την αρετή και τη γενναιότητά του.

Ο Μαξιμιανός τον προσφώνησε με ψεύτικη φιλικότητα και του πρότεινε να γίνει μεγάλος ιερέας του Δία και του Απόλλωνα. Ο μάρτυρας απάντησε χωρίς δισταγμό πως πιστεύει στον Χριστό και θέλει να προσφέρει τον εαυτό του ως θυσία σε Εκείνον. Η απάντηση αυτή άναψε την οργή του αυτοκράτορα και έδωσε αφορμή για τη συνέχεια του μαρτυρίου.

Αμέσως ο Μαξιμιανός πρόσταξε να βγάλουν από τον Θεότεκνο τη στρατιωτική στολή και να τον ντύσουν με γυναικεία ρούχα. Τον έβαλε ανάμεσα σε δούλες, για να γνέθει μαζί τους και να εξευτελιστεί στα μάτια όλης της πόλης. Πέρασαν τρεις εβδομάδες και ο αυτοκράτορας τον κάλεσε ξανά, πιστεύοντας πως η ταπείνωση θα έσπαζε το φρόνημά του.

Όμως ο μάρτυρας στάθηκε πάλι μπροστά του ομολογώντας με σταθερότητα τον Χριστό και αρνούμενος κάθε προσφορά εξουσίας. Ο Μαξιμιανός τον απείλησε ότι θα τον σκοτώσει με φρικτά βασανιστήρια, αν δεν θυσιάσει στους θεούς της αυτοκρατορίας. Ο Θεότεκνος δεν απάντησε ούτε λέξη, μένοντας σιωπηλός και ατάραχος μπροστά στην οργή του τυράννου.

Τότε ο αυτοκράτορας διέταξε να τον δέσουν σε ένα δέντρο και να τοποθετήσουν πυρακτωμένο σίδερο κάτω από τα πέλματά του. Με σιδερένιες ράβδους έσχισαν τα νεύρα του σώματός του, προσπαθώντας μάταια να σπάσουν τη γενναία του ψυχή. Όταν είδαν ότι παρέμενε ακλόνητος και προσευχόταν, ετοίμασαν καζάνι γεμάτο βραστή πίσσα και θειάφι και τον έριξαν μέσα.

Με τη δύναμη του Χριστού η φωτιά έσβησε, το καζάνι κρύωσε ξαφνικά και ο μάρτυρας βγήκε εντελώς αβλαβής. Φοβισμένος από το θαύμα, ο Μαξιμιανός διέταξε να μεταφέρουν τον Θεότεκνο στη φυλακή και να τον παραδώσουν στον εκατόνταρχο Ζεγνάτο. Σε αυτή τη φυλακή κρατούσαν εκείνες τις ημέρες μια νεαρή χριστιανή ονόματι Αλεξάνδρα, που είχε ομολογήσει με τόλμη τον Χριστό.

Ο Ζεγνάτος έβαλε τον μάρτυρα μαζί με την κοπέλα και τους έδωσε τρεις ημέρες προθεσμία να σκεφτούν τη θέση τους. Τους υποσχέθηκε μεγάλες τιμές, αν υπάκουαν στον αυτοκράτορα, και φρικτό θάνατο, αν επέμεναν στην πίστη τους. Όταν πέρασαν οι τρεις ημέρες, ο εκατόνταρχος τους έβγαλε από το κελί και τους ρώτησε αν θα προσκυνούσαν τα είδωλα.

Και οι δύο στάθηκαν σταθεροί στην πίστη τους, ομολογώντας με παρρησία πως ανήκουν στον Χριστό. Τότε ο Ζεγνάτος, οργισμένος, πρόσταξε δύο στρατιώτες να ατιμάσουν την αγία παρθένο μέσα στο κελί της. Ο Θεότεκνος, θέλοντας να γλιτώσει την Αλεξάνδρα από τη ντροπή, μπήκε πρώτος στο κελί και της έδωσε τα δικά του ρούχα.

Της είπε να φύγει γρήγορα, για να μην μολύνουν οι ασεβείς την αγνότητά της και την ψυχή της. Ο ίδιος φόρεσε τα γυναικεία ρούχα της Αλεξάνδρας και κάθισε ήρεμος, περιμένοντας τους στρατιώτες να εκτελέσουν την εντολή του εκατόνταρχου. Όταν εκείνοι μπήκαν στο κελί, βρήκαν τον μάρτυρα ντυμένο με τα ρούχα της κοπέλας και τον οδήγησαν αμέσως στον Ζεγνάτο.

Ο εκατόνταρχος εξοργίστηκε υπερβολικά, βλέποντας ότι η νεαρή χριστιανή είχε γλιτώσει και ότι ο στρατηγός είχε ξεγελάσει τους ανθρώπους του. Διέταξε αμέσως να κόψουν τη γλώσσα του μάρτυρα και έπειτα να τον χτυπήσουν με μανία επί πολλή ώρα. Στη συνέχεια πρόσταξε να δέσουν στον λαιμό του μια βαριά πέτρινη μυλόπετρα και να τον ρίξουν μέσα στο ποτάμι.

Έτσι ο γενναίος μάρτυρας τελείωσε τον αγώνα του και παρέδωσε την ψυχή του στον Χριστό, για τον οποίο έδωσε τα πάντα. Τα τίμια λείψανά του βρέθηκαν αργότερα κοντά στην πόλη Ρωσσό της Κιλικίας, παρά τη θάλασσα της περιοχής. Οι χριστιανοί τα παρέλαβαν με ευλάβεια και τα μετέφεραν στην πατρίδα του, όπου τα τοποθέτησαν με τιμή και προσευχή.

Δοξάζοντας τον εν Τριάδι Θεό, τιμούσαν τον μάρτυρα που ομολόγησε τον Χριστό με τη ζωή και τον θάνατό του.