Η Εικόνα της Παναγίας του Ακαθίστου της Μονής Ζωγράφου

Μέσα στο ησυχαστικό κελί ενός Γέροντα του Αγίου Όρους, η ίδια η εικόνα της Παναγίας μίλησε καθαρά και τον προσφώνησε με τη χαιρετιστήρια λέξη του Ακαθίστου Ύμνου. Λίγες μέρες αργότερα, είκοσι έξι μοναχοί της Μονής Ζωγράφου παρέδωσαν την ψυχή τους μέσα στις φλόγες, για να μην προδώσουν την ορθόδοξη πίστη τους. Βρισκόμαστε στον δέκατο τρίτο αιώνα, σε μια εποχή που το Άγιον Όρος δοκιμαζόταν σκληρά από τις πιέσεις των Λατίνων.

Ένας ευλαβής Γέροντας περνούσε τις ημέρες του σε ασκητικούς αγώνες, με σταθερή συνήθεια να διαβάζει καθημερινά τον Ακάθιστο Ύμνο μπροστά στην εικόνα της Θεοτόκου. Μια ημέρα, καθώς επαναλάμβανε σιωπηλά τη λέξη «χαίρε», άκουσε ξαφνικά μια φωνή να βγαίνει από την ίδια την εικόνα. Η Παναγία τον προσφώνησε λέγοντας «χαίρε και εσύ, Γέροντα του Θεού», και εκείνος συγκλονίστηκε από δέος και τρόμο.

Η φωνή όμως συνέχισε με γαλήνη και τον καθησύχασε, ζητώντας του να σπεύσει αμέσως στη μονή. Έπρεπε να ειδοποιήσει τον ηγούμενο και την αδελφότητα για τους εχθρούς που πλησίαζαν ήδη απειλητικά. Όσοι μοναχοί ένιωθαν αδύναμοι στην υπομονή έπρεπε να κρυφτούν, ενώ όσοι ζητούσαν στεφάνια μαρτυρίου θα έμεναν στη θέση τους.

Ο Γέροντας άφησε χωρίς καθυστέρηση το κελί του και έτρεξε με αγωνία προς τη μονή του Ζωγράφου. Μόλις πέρασε την πύλη, τα μάτια του αντίκρισαν με κατάπληξη την ίδια εκείνη εικόνα μπροστά στην οποία μόλις πριν διάβαζε τον Ακάθιστο Ύμνο. Μια αόρατη και θαυμαστή δύναμη την είχε μεταφέρει εκεί από το απομακρυσμένο ασκητικό του κελί.

Ο ασκητής έπεσε αμέσως μπροστά της και προσευχήθηκε με φλογερή καρδιά και βαθιά συντριβή. Έπειτα την πήρε στα χέρια του και την παρουσίασε στον ηγούμενο, μεταφέροντας το μήνυμα της Θεοτόκου. Η αδελφότητα ταράχθηκε όταν έμαθε τον κίνδυνο που πλησίαζε ώρα με την ώρα στις πύλες της μονής.

Οι πιο ολιγόψυχοι μοναχοί έσπευσαν να κρυφτούν στα δάση και στα βουνά γύρω από το μοναστήρι. Είκοσι έξι γενναίοι αδελφοί όμως, μαζί με τον ίδιο τον ηγούμενο, αποφάσισαν να μείνουν και να αντισταθούν. Ο Γέροντας, που είχε λάβει την ουράνια αποκάλυψη, παρέμεινε κοντά τους ως στήριγμα και παρηγοριά.

Ήθελε να τους ενθαρρύνει την ώρα της μεγάλης δοκιμασίας και να μοιραστεί μαζί τους το ίδιο τέλος μέσα στην προσευχή και την ομολογία. Δεν χρειάστηκε να περάσει πολύς καιρός για να φτάσουν οι εχθροί στις πύλες της Μονής Ζωγράφου. Ήταν Λατίνοι, οι οποίοι εκείνη την εποχή προσπαθούσαν με κάθε τρόπο να μεταστρέψουν τους ορθόδοξους πιστούς στον παπισμό.

Πλησίασαν τον πύργο όπου είχαν κλειστεί οι μοναχοί και άρχισαν να τους πιέζουν να απαρνηθούν την Ορθοδοξία. Για να τους πείσουν να αναγνωρίσουν τον πάπα ως κεφαλή της καθολικής Εκκλησίας, τους υπόσχονταν κάθε λογής εύνοιες και πλούσιες χρηματικές αμοιβές. Οι πιστοί όμως γιοι της ορθόδοξης Εκκλησίας έμειναν ακλόνητοι μπροστά σε υποσχέσεις και απειλές.

Τότε οι εχθροί της Ορθοδοξίας στοίβαξαν ξύλα γύρω από τον πύργο και τους έβαλαν φωτιά με αγριότητα. Καθώς οι φλόγες ανέβαιναν, οι μοναχοί προσεύχονταν θερμά και ευχαριστούσαν τον Παντοδύναμο Θεό για το μεγάλο δώρο του μαρτυρίου. Στη συνέχεια όλοι μαζί παρέδωσαν τις άσπιλες ψυχές τους στον ουράνιο Πατέρα μέσα στη φωτιά.

Ο μαρτυρικός τους θάνατος συνέβη τη δέκατη του Οκτωβρίου του χίλια διακόσια εβδομήντα τέσσερα. Τα ονόματά τους καταγράφηκαν στο Συνοδικό της Μονής Ζωγράφου και προστέθηκαν στο επίσημο εορτολόγιο της Βουλγαρικής Ορθόδοξης Εκκλησίας ως μνήμη αιώνια. Όταν η καταστροφή πέρασε και η σιωπή απλώθηκε ξανά πάνω από τα ερείπια της μονής, οι πιστοί έψαξαν με συγκίνηση μέσα στις στάχτες του πυργίσκου.

Εκεί, κάτω από τα καμένα ξύλα και τα ερείπια, βρήκαν τη θαυματουργή εικόνα της Παναγίας εντελώς ανέπαφη και ακέραιη. Ήταν η ίδια εικόνα που είχε προειδοποιήσει τον Γέροντα για τον επερχόμενο κίνδυνο μέσα στο ταπεινό του κελί. Η φωτιά δεν είχε αγγίξει ούτε το ξύλο ούτε τα ιερά χρώματά της, αν και τα πάντα γύρω της είχαν γίνει στάχτη.

Το γεγονός αυτό συγκλόνισε τους μοναχούς που επέστρεψαν και χάρισε νέα ζωή στη Μονή Ζωγράφου. Από τότε μέχρι σήμερα η ιερή εικόνα φυλάσσεται μέσα στη μονή με μεγάλη ευλάβεια και τιμή. Μπροστά της καίει ασίγαστα ένα ακοίμητο καντήλι, μάρτυρας της ευγνωμοσύνης των μοναχών προς τη μητέρα του Θεού.

Η εικόνα αυτή ονομάστηκε «του Ακαθίστου», επειδή κατά τη διάρκεια της απαγγελίας του ύμνου ακούστηκε η θαυμαστή φωνή της Θεοτόκου. Υπάρχει εξάλλου και άλλη εικόνα με την ίδια προσωνυμία «του Ακαθίστου» στην Ιερά Μονή Χιλανδαρίου του Αγίου Όρους, με δική της ξεχωριστή ιστορία που τιμάται τη δωδέκατη Ιανουαρίου.