Οι Όσιοι Κύριλλος και Μαρία, οι γονείς του Αγίου Σεργίου του Ραντονέζ

Τρεις φορές ακούστηκε η φωνή του αγέννητου βρέφους μέσα από την κοιλιά της μητέρας του την ώρα της Θείας Λειτουργίας, μπροστά στα έκπληκτα μάτια των πιστών. Η μητέρα του, η ευσεβής Μαρία, κατάλαβε τότε ότι το παιδί που κρατούσε στα σπλάχνα της θα γινόταν εκλεκτό σκεύος της θείας χάριτος. Ο Κύριλλος και η Μαρία ανήκαν στους ευγενείς της παλαιάς Ρωσίας, όμως ο πραγματικός τους πλούτος ήταν η βαθιά πίστη και η ζωή τους μέσα στις αρετές.

Στόλιζαν τη ζωή τους με ταπείνωση, με προσευχή και με αγάπη προς τον Θεό και τον πλησίον. Η φωνή του βρέφους ακούστηκε καθαρά πριν από την ανάγνωση του Ιερού Ευαγγελίου, κατά τη διάρκεια του Χερουβικού ύμνου και την ώρα που ο ιερέας εκφώνησε «Τα Άγια τοις Αγίοις». Στην αρχή η Μαρία τρόμαξε από αυτό το ασυνήθιστο σημείο και αναζητούσε εξήγηση μέσα στην καρδιά της.

Σύντομα όμως κατάλαβε ότι ο Θεός της φανέρωνε το μέλλον του παιδιού της. Μαζί με τον σύζυγό της συμφώνησαν ότι, αν γεννιόταν αγόρι, θα το έφερναν στον ναό και θα το αφιέρωναν ολοκληρωτικά στον Θεό. Το παιδί γεννήθηκε γύρω στα χίλια τριακόσια δεκατέσσερα και ήταν το δεύτερο από τα τρία αγόρια της οικογένειας.

Στο μυστήριο του Αγίου Βαπτίσματος έλαβε το όνομα Βαρθολομαίος, σύμφωνα με τη συνήθεια της εποχής και την επιθυμία των γονιών του. Εξαιτίας των εμφύλιων ταραχών που μάστιζαν τότε τη ρωσική γη, ο Όσιος Κύριλλος αναγκάστηκε να μετακινήσει την οικογένειά του από το Ροστόβ στο Ραντονέζ. Ο μικρός Βαρθολομαίος ήταν ακόμη παιδί όταν εγκαταστάθηκαν στον νέο τόπο και άρχισαν τη ζωή τους από την αρχή.

Όταν μεγάλωσε και φανέρωσε στους γονείς του την έντονη επιθυμία του να ακολουθήσει τον μοναχικό βίο, εκείνοι του ζήτησαν λίγη υπομονή. Του εξήγησαν ότι τα αδέλφια του, ο Στέφανος και ο Πέτρος, ήταν ήδη παντρεμένοι και είχαν τις δικές τους οικογενειακές υποχρεώσεις και ευθύνες. Του ζήτησαν λοιπόν να μείνει κοντά τους και να τους φροντίσει μέχρι το τέλος της επίγειας ζωής τους.

Ο νεαρός Βαρθολομαίος υπάκουσε με χαρά στους γονείς του και έκανε τα πάντα για να τους αναπαύσει στα γηρατειά τους. Στα τελευταία χρόνια της ζωής τους ο Κύριλλος και η Μαρία αποφάσισαν να αποσυρθούν σε ξεχωριστά μοναστήρια, για να αφοσιωθούν στην προσευχή. Έλαβαν το μέγα και αγγελικό σχήμα και μετά από λίγα χρόνια εκοιμήθησαν εν Κυρίω, πιθανότατα γύρω στα χίλια τριακόσια τριάντα επτά.

Σαράντα ημέρες μετά την ταφή των γονιών του, ο Βαρθολομαίος τακτοποίησε με δικαιοσύνη όλη την οικογενειακή περιουσία. Παρέδωσε το δικό του μερίδιο στον αδελφό του Πέτρο, κρατώντας για τον εαυτό του μόνο την επιθυμία της μοναχικής ζωής. Σε ηλικία είκοσι τριών ετών έφτασε στο μοναστήρι, για να εκπληρώσει επιτέλους τον πόθο της καρδιάς του.

Έγινε μοναχός στις επτά Οκτωβρίου και έλαβε το όνομα Σέργιος, προς τιμήν του αγίου μάρτυρος Σεργίου που εορτάζεται την ίδια ημέρα. Ο νέος μοναχός εξελίχθηκε σε έναν από τους μεγαλύτερους και πιο αγαπημένους αγίους όλης της ρωσικής γης. Στο Χρονικό της Μονής Σκέπης του Χότκοβο διασώζονται μαρτυρίες πιστών που θεραπεύθηκαν από αρρώστιες μετά από προσευχή στον Όσιο Σέργιο και στους γονείς του.

Τα ιερά λείψανα του σχιμοναχού Κυρίλλου και της σχιμοναχής Μαρίας παρέμειναν με ευλάβεια μέσα στον καθεδρικό ναό της Σκέπης της μονής. Έμειναν εκεί άθικτα παρά τις πολλές ανακαινίσεις και μεταβολές που γνώρισε ο ναός στο πέρασμα των αιώνων. Ήδη από τον δέκατο τέταρτο αιώνα οι γονείς του Οσίου Σεργίου εικονίζονταν με φωτοστέφανο στις άγιες εικόνες.

Η παράδοση αυτή φανέρωνε καθαρά την αγιότητα της ζωής τους και την τιμή που τους απέδιδε ο πιστός λαός. Ο ίδιος ο Όσιος Σέργιος είχε προσευχηθεί στον τάφο των γονιών του για την ανάπαυση των ψυχών τους πριν αναχωρήσει για το μοναστήρι. Από εκείνη την ώρα οι προσκυνητές που κατευθύνονταν προς την Αγία Λαύρα της Τριάδος είχαν μια όμορφη και σταθερή συνήθεια.

Πρώτα περνούσαν από τη Μονή του Χότκοβο, για να προσευχηθούν με ευλάβεια για τους μακάριους γονείς του Οσίου Σεργίου. Έτσι η μνήμη του Κυρίλλου και της Μαρίας ήταν αναπόσπαστα δεμένη με την προσκυνηματική πορεία προς τον μεγάλο τους γιο. Η ευλάβεια αυτή πέρασε από γενιά σε γενιά μέσα στη ρωσική Ορθοδοξία.

Τον δέκατο ένατο αιώνα η τιμή προς τον σχιμοναχό Κύριλλο και τη σχιμοναχή Μαρία απλώθηκε σε όλη την έκταση της Ρωσίας. Τη διάδοση αυτή μαρτυρούν τα Μηνολόγια της εποχής, όπου τα ονόματά τους αναφέρονται με σεβασμό και αγάπη. Δυστυχώς, μετά τα γεγονότα του χίλια εννιακόσια δεκαεπτά, η Μονή του Χότκοβο καταστράφηκε από τις διώξεις της νέας εξουσίας.

Η μνήμη όμως των αγίων γονιών δεν έσβησε από τις καρδιές των πιστών, αλλά παρέμεινε ζωντανή και θερμή. Τον Ιούλιο του χίλια εννιακόσια ογδόντα ένα καθιερώθηκε επίσημα η εορτή της Συνάξεως των Αγίων του Ραντονέζ. Με την ίδια απόφαση ο Κύριλλος και η Μαρία αγιοκατατάχθηκαν για τοπική τιμή και ευλάβεια στη ρωσική γη.

Το χίλια εννιακόσια ογδόντα εννέα ο καθεδρικός ναός της Σκέπης επιστράφηκε στη Ρωσική Ορθόδοξη Εκκλησία και άνοιξε ξανά τις πύλες του. Οι ιερές ακολουθίες ξεκίνησαν και πάλι μέσα στον ναό και τα λείψανα των δικαίων γονιών του Οσίου Σεργίου μεταφέρθηκαν εκεί. Το χίλια εννιακόσια ενενήντα δύο αναγνωρίστηκαν επίσημα ως άγιοι για την τιμή ολόκληρης της Ορθόδοξης Εκκλησίας.