Άγιος Βιατσεσλάβος, ο Πρίγκιπας Μάρτυρας της Τσεχίας

Στα σκαλιά ενός ναού της Πραγας, ο νεαρός Βιατσεσλάβος δέχτηκε την επίσημη ευλογία του επισκόπου για τη μελλοντική βασιλεία του. Λίγα χρόνια αργότερα, το ίδιο του το αδέλφι θα ύψωνε το ξίφος εναντίον του μπροστά στις πύλες της εκκλησίας. Καταγόταν από το πριγκιπικό γένος της Βοημίας και ήταν εγγονός της αγίας μάρτυρος Λουδμίλας, μιας ευσεβέστατης γυναίκας που τον ανέθρεψε με φόβο Θεού.

Πατέρας του ήταν ο πρίγκιπας Βρατισλάβος και μητέρα του η Δραγομίρα, ενώ είχε δύο αδελφούς, τον Μπολεσλάβο και τον Σπιτιγκνέβο, μαζί με αρκετές αδελφές. Ανάμεσα σε όλα τα παιδιά της οικογένειας ξεχώριζε από νωρίς για τα χαρίσματα και την καλοσύνη του. Όταν άρχισε να μεγαλώνει, ο πατέρας του κάλεσε τον επίσκοπο και τους ιερείς με όλο τον κλήρο για να ζητήσουν την ευλογία του Θεού πάνω στο παιδί.

Ο επίσκοπος λειτούργησε στον ναό της Παναγίας και ευλόγησε τον μικρό σαν νέο εκλεκτό του Κυρίου, παρόμοιο με τον Αβραάμ και τον Κωνσταντίνο. Από εκείνη τη μέρα η χάρη του Θεού άρχισε να φαίνεται ολοένα και πιο καθαρά πάνω του. Η γιαγιά του, η αγία Λουδμίλα, ανέθεσε σε έναν πνευματικό της να του διδάξει τα ιερά γράμματα στη σλαβονική γλώσσα.

Το παιδί έμαθε τόσο γρήγορα, ώστε σύντομα ξεπερνούσε τους συνομηλίκους του σε γνώση και κατανόηση. Βλέποντας την πρόοδό του, ο πατέρας τον έστειλε στην πόλη Μπούντετς για να σπουδάσει λατινικά και άλλες επιστήμες της εποχής. Εκεί προόδευε σε βαθμό που εξέπληττε ακόμη και τους πιο έμπειρους δασκάλους του.

Όμως η ζωή του πατέρα του ήταν σύντομη, και ο Βρατισλάβος έφυγε από αυτόν τον κόσμο νωρίς. Ο Βιατσεσλάβος ανέβηκε στον πατρικό θρόνο σε ηλικία μόλις δεκαοκτώ ετών, μικρός ακόμη για τα βάρη της εξουσίας. Παρά τη νεαρή ηλικία του, ανέλαβε με σύνεση τη διοίκηση και φρόντισε μαζί με τη μητέρα του την καλή κατάσταση της χώρας.

Πάντρεψε τις αδελφές του σε γειτονικά πριγκιπάτα και επέβλεψε με στοργή την ανατροφή των μικρότερων αδελφών του. Στον θρόνο φάνηκε πραγματικά η ευρύτητα του πνεύματος και της παιδείας του νέου πρίγκιπα. Σπούδασε και την ελληνική γραμματεία, ξεπερνώντας στις γνώσεις όχι μόνο ιερείς αλλά και επισκόπους της εποχής του.

Ο Θεός ευλογούσε το έργο του και του χάριζε σοφία πέρα από τα μέτρα της ηλικίας του. Ο ίδιος αγωνιζόταν με ζήλο να ευαρεστήσει τον Κύριο και είχε ιδιαίτερη φροντίδα για τους φτωχούς και τους ταλαιπωρημένους. Έτρεφε όσους είχαν ανάγκη, υποδεχόταν τους ξένους και θυμόταν πάντοτε τον λόγο του Ευαγγελίου για τους πεινασμένους και τους διψασμένους αδελφούς του Χριστού.

Τιμούσε ιδιαίτερα τον κλήρο, έχτιζε και στόλιζε εκκλησίες, βοηθούσε πλούσιους και φτωχούς με την ίδια καλοσύνη. Στη σύντομη ζωή του δεν επιδίωξε ποτέ τίποτε άλλο εκτός από το αγαθό και το δίκαιο. Όμως ο εχθρός του ανθρώπινου γένους δεν άργησε να σπείρει στάχτη ανάμεσα σε φιλόδοξους ευγενείς.

Εκείνοι θέλησαν να εκμεταλλευτούν τη νεότητα του πρίγκιπα και να τον χωρίσουν αρχικά από την ίδια του τη μητέρα. Διέδιδαν ψεύτικες κατηγορίες, λέγοντας ότι η Δραγομίρα ευθυνόταν για τον θάνατο της αγίας Λουδμίλας και σχεδίαζε κακό στον γιο της. Ο νέος πρίγκιπας πίστεψε στην αρχή τις διαβολές και έστειλε τη μητέρα του στην πόλη Μπούντετς.

Σύντομα όμως θυμήθηκε τα λόγια του αποστόλου Παύλου για την τιμή προς τον πατέρα και τη μητέρα, που είναι η πρώτη εντολή με υπόσχεση. Την επανέφερε στο σπίτι του με δάκρυα μετανοίας, ζητώντας από τον Θεό να μη του λογαριάσει αυτή την πτώση ως αμαρτία. Από εκείνη τη στιγμή τίμησε τη μητέρα του με κάθε τρόπο και εκείνη χαιρόταν για την ευσέβειά του.

Συνέχισε με μεγαλύτερη ζέση να φροντίζει χήρες, ορφανά και αναπήρους, εξαγοράζοντας μάλιστα και αιχμαλώτους. Παντού ακουγόταν με σεβασμό το όνομα του αγαθού πρίγκιπα. Οι κακόβουλοι ευγενείς, βλέποντας ότι απέτυχαν με τη μητέρα, στράφηκαν τότε στον μικρότερο αδελφό του, τον Μπολεσλάβο.

Του υπέβαλαν ότι ο Βιατσεσλάβος ετοίμαζε τον αφανισμό του και τον έπεισαν πως μόνο με τη δολοφονία του αδελφού του θα έσωζε την ίδια του τη ζωή. Ο Μπολεσλάβος, σκοτισμένος από τις πονηρές αυτές συμβουλές, κάλεσε τον αδελφό του στα εγκαίνια ενός ναού την Κυριακή της μνήμης των αγίων Κοσμά και Δαμιανού. Ο άγιος ήρθε και παρακολούθησε τη θεία λειτουργία, και μετά θέλησε να γυρίσει στην Πράγα.

Όμως ο Μπολεσλάβος τον κράτησε με επιμονή, ζητώντας του να μην του χαλάσει το φιλόξενο τραπέζι που είχε ετοιμάσει. Οι υπηρέτες προειδοποίησαν τον άγιο για τα σχέδια του αδελφού, εκείνος όμως στήριξε όλη του την ελπίδα στον Θεό και έμεινε. Το βράδυ οι συνωμότες συγκεντρώθηκαν στο σπίτι του Γκνέβισα και αποφάσισαν να τον σκοτώσουν την ώρα που θα πήγαινε στον όρθρο.

Μόλις ακούστηκε το σήμαντρο, ο Βιατσεσλάβος σηκώθηκε και δόξασε τον Θεό για το καινούργιο πρωινό. Στην πύλη τον πρόλαβε ο Μπολεσλάβος και του χτύπησε με το ξίφος το κεφάλι, λέγοντας πως θέλει να τον φιλέψει αλλιώς. Ο άγιος έτρεξε προς τον ναό, αλλά οι συνωμότες τον πρόλαβαν στις πόρτες της εκκλησίας.

Παρέδωσε το πνεύμα του στον Κύριο, λέγοντας πως εμπιστεύεται την ψυχή του στα χέρια του Θεού.