Χαρίτων ο Ομολογητής, ο ασκητής της Παλαιστίνης

Τον έδειραν με τέτοια αγριότητα στο Ικόνιο, ώστε οι σάρκες του έπεφταν κομμάτια από τα κόκαλα και το αίμα έτρεχε ποτάμι μπροστά στον ηγεμόνα. Λίγα χρόνια αργότερα, μέσα σε μια σπηλιά ληστών κοντά στα Ιεροσόλυμα, βρέθηκε δεμένος δίπλα σε νεκρούς κακούργους που είχαν πιει κρασί δηλητηριασμένο από φίδι. Ο Χαρίτων γεννήθηκε και μεγάλωσε στο Ικόνιο της Μικράς Ασίας, την εποχή που βασίλευε ο αυτοκράτορας Αυρηλιανός.

Ξεχώριζε ανάμεσα στους Χριστιανούς της πόλης για την ευσέβεια και την αρετή του, και είχε ιδιαίτερη ευλάβεια στην πρωτομάρτυρα Θέκλα. Όταν εκδόθηκε διάταγμα που υποχρέωνε τους πιστούς να θυσιάζουν στα είδωλα, οι στρατιώτες τον συνέλαβαν πρώτο και τον οδήγησαν μπροστά στον ηγεμόνα της επαρχίας. Εκείνος ομολόγησε με παρρησία τον Χριστό και ήλεγξε τα είδωλα ως άψυχα δαιμονικά κατασκευάσματα.

Ο ηγεμόνας πρόσταξε να τον γυμνώσουν, να τον τεντώσουν σταυροειδώς και να τον κτυπήσουν ανελέητα με νεύρα βοδιών. Ο μάρτυρας υπέμεινε με θαυμαστή ανδρεία, προτιμώντας χίλιες φορές τον θάνατο από την άρνηση του Δημιουργού του. Τον έριξαν μισοπεθαμένο στη φυλακή, όπου η χάρη του Θεού τον στερέωσε και τον θεράπευσε από τις βαριές πληγές.

Όταν τον έβγαλαν ξανά μπροστά στο δικαστήριο, στάθηκε με ακόμη μεγαλύτερη τόλμη και ομολόγησε τον Χριστό με την ίδια φωτιά στα λόγια του. Ο ηγεμόνας διέταξε να καίνε το σώμα του με αναμμένα κεριά, ώσπου οι σάρκες του ψήθηκαν σαν κρέας στη φωτιά. Στο μεταξύ ο Αυρηλιανός θανατώθηκε από τους ίδιους τους ανθρώπους του στον δρόμο ανάμεσα σε Βυζάντιο και Ηράκλεια.

Ο διάδοχός του σταμάτησε τους διωγμούς και έδωσε εντολή να ελευθερωθούν όλοι οι κρατούμενοι Χριστιανοί από τα δεσμωτήρια. Έτσι αποφυλακίστηκε και ο Χαρίτων, αν και ο ίδιος ποθούσε περισσότερο τον μαρτυρικό θάνατο παρά την επιστροφή στη ζωή. Κρατώντας πάνω στο σώμα του τα σημάδια των Παθών του Κυρίου, αποφάσισε να ακολουθήσει τον δρόμο της ασκητικής τελειώσεως.

Ξεκίνησε προσκυνηματικό ταξίδι προς τα Ιεροσόλυμα, για να βρίσκεται πάντοτε κοντά στον τόπο της σταυρώσεως του Σωτήρα. Κοντά στην αγία πόλη όμως έπεσε στα χέρια ληστών, που τον άρπαξαν και τον οδήγησαν δεμένο στη σπηλιά τους. Εκείνοι έφυγαν να βρουν άλλους ταξιδιώτες, ενώ ο όσιος έμεινε ριγμένος στο έδαφος, ευχαριστώντας τον Θεό και περιμένοντας με ηρεμία ό,τι κι αν συνέβαινε.

Καθώς προσευχόταν, μπήκε στη σπηλιά ένα φίδι, ήπιε από το αγγείο με το κρασί και άφησε μέσα το θανατηφόρο δηλητήριό του. Όταν γύρισαν οι ληστές, διψασμένοι από τον δρόμο, ήπιαν όλοι με τη σειρά τους και έπεσαν νεκροί μέσα σε φοβερούς πόνους. Ο όσιος λύθηκε με τη βοήθεια του Θεού και βρήκε στη σπηλιά μεγάλη ποσότητα χρυσού, μαζεμένη από χρόνια ληστείες.

Όλο αυτό τον πλούτο τον μοίρασε στους φτωχούς και τον διέθεσε για την ανέγερση εκκλησιών προς δόξαν του Κυρίου. Στον ίδιο τόπο της θαυμαστής διασώσεώς του έχτισε ναό και ίδρυσε μοναστήρι, που έγινε γνωστό ως η Λαύρα της Φαράν. Η φήμη της ασκητικής του πολιτείας διαδόθηκε γρήγορα σε όλη την Παλαιστίνη και κοντά του έτρεχαν πολλοί μαθητές.

Τους δίδαξε να τηρούν αυστηρή εγκράτεια στην τροφή, να αγρυπνούν τη νύχτα και να φιλοξενούν τον φτωχό σαν τον ίδιο τον Χριστό. Όρισε να τρώνε μόνο μία φορά την ημέρα, και μάλιστα μόνο ψωμί και νερό με μέτρο. Έπειτα από την προσευχή πρόσταζε τους αδελφούς να καταπιάνονται με εργόχειρο, ώστε καμία ώρα να μη μένει αργή.

Επειδή το πλήθος των επισκεπτών τον εμπόδιζε στη γλυκιά μόνωσή του, άφησε στην ηγουμενία τον καλύτερο μαθητή του και αναχώρησε για ακόμη πιο απομονωμένη σπηλιά. Πέρασε στο όρος Δουκά, κοντά στα Ιεριχούντια όρια, αλλά ούτε εκεί κατάφερε να μείνει μόνος του με τον Θεό. Πολλοί δόκιμοι έτρεξαν κοντά του, και έτσι αναγκάστηκε να οργανώσει δεύτερη Λαύρα και να φύγει σε άλλον ερημικότερο τόπο, στην περιοχή της Θεκουέ.

Εγκαταστάθηκε με λίγους μαθητές σε τρίτη Λαύρα, που στα συριακά ονομάστηκε Σουκά, δηλαδή Παλαιά Λαύρα. Στο τέλος ανέβηκε σε μια σπηλιά ψηλά πάνω από τη μονή, όπου ανέβαινε κανείς μόνο με μακριά σκάλα. Εκεί έμεινε χρόνια πολλά, πίνοντας νερό από πηγή που ανέβλυσε με τη θερμή προσευχή του μέσα από τον ξηρό βράχο.

Από τον Θεό έλαβε αποκάλυψη για τον χρόνο της κοιμήσεώς του και επέστρεψε στη Φαράν, την πρώτη του Λαύρα. Άφησε στους πνευματικούς του υιούς πνευματική διαθήκη με τον ασφαλή δρόμο της σωτηρίας, που είναι η άσκηση με την ταπείνωση και η αγάπη προς όλους. Έπειτα ξάπλωσε στο κρεβάτι και κοιμήθηκε ειρηνικά, ενώθηκε με τους χορούς των αγγέλων και των αγίων.