Shenjtorët Kirili dhe Maria, prindërit e Shën Sergjit të Radonezhit

Tre herë zëri i foshnjës së palindur u dëgjua nga barku i nënës së tij gjatë Liturgjisë Hyjnore, para syve të habitur të besimtarëve. Nëna e tij, Maria e devotshme, e kuptoi atëherë se fëmija që ajo mbante në barkun e saj do të bëhej një enë e zgjedhur e hirit hyjnor. Cirili dhe Maria i përkisnin fisnikërisë së Rusisë së vjetër, por pasuria e tyre e vërtetë ishte besimi i tyre i thellë dhe jeta e tyre në virtytet. Ata e zbukuruan jetën e tyre me përulësi, me lutje dhe me dashuri për Zotin dhe të afërmin. Zëri i foshnjës u dëgjua qartë para leximit të Ungjillit të Shenjtë, gjatë himnit kerubik dhe kur prifti shqiptoi "Të Shenjtët". Në fillim Maria u trondit nga kjo pamje e pazakontë dhe kërkoi një shpjegim në zemrën e saj. Por shpejt ajo e kuptoi se Zoti po i zbulonte asaj të ardhmen e fëmijës së saj. Së bashku me të shoqin ranë dakord që nëse lindte një djalë, ta sillnin në tempull dhe t'ia kushtonin plotësisht Perëndisë. Fëmija lindi rreth vitit 1314 dhe ishte i dyti nga tre djemtë e familjes. Në sakramentin e Pagëzimit të Shenjtë ai mori emrin Bartolomeus, sipas zakonit të kohës dhe dëshirës së prindërve të tij. Për shkak të trazirave civile që rrënuan tokën ruse në atë kohë, Oshënar Kirillos u detyrua të shpërngulte familjen e tij nga Rostov në Radonezh. Bartolomeu i vogël ishte ende fëmijë kur u vendosën në vendin e ri dhe filluan jetën e tyre nga e para. Kur u rrit dhe u zbuloi prindërve dëshirën e tij të fortë për të ndjekur jetën e vetmuar, ata i kërkuan pak durim. Ata i shpjeguan se vëllezërit e tij, Stefanos dhe Pjetri, ishin tashmë të martuar dhe kishin detyrimet dhe përgjegjësitë e tyre familjare. Kështu ata i kërkuan që të qëndronte me ta dhe të kujdesej për ta deri në fund të jetës së tyre tokësore. Bartolomeu i ri iu bind prindërve të tij me kënaqësi dhe bëri gjithçka për t'i ngushëlluar në pleqëri. Në vitet e fundit të jetës së tyre, Cirili dhe Maria vendosën të tërhiqen në manastire të ndara, për t'iu kushtuar lutjes. Ata morën formën e madhe dhe engjëllore dhe pas disa vitesh ranë në gjumë në Zotin, ndoshta rreth vitit 1337. Dyzet ditë pas varrimit të prindërve të tij, Bartolomeu vendosi me të drejtë të gjithë pasurinë e familjes. Ai ia dorëzoi pjesën e tij vëllait të tij Pjetrit, duke mbajtur për vete vetëm dëshirën e jetës së vetmuar. Në moshën njëzet e tre vjeçare mbërriti në manastir, për të përmbushur më në fund dëshirën e zemrës. Ai u bë murg më 7 tetor dhe mori emrin Sergji, për nder të dëshmorit të shenjtë Sergji, i cili kremtohet në të njëjtën ditë. Murgu i ri u rrit në një nga shenjtorët më të mëdhenj dhe më të dashur të gjithë tokës ruse. Në Kronikën e Manastirit Skepi të Hotkovës ruhen dëshmi të besimtarëve që u shëruan nga sëmundjet pas lutjes ndaj Shën Sergjit dhe prindërve të tij. Lipsana e shenjtë e murgut Kiril dhe murgut Maria qëndruan me nderim brenda katedrales Skepi të manastirit. Ata mbetën atje të paprekura pavarësisht rinovimeve dhe ndryshimeve të shumta që përjetoi tempulli gjatë shekujve. Qysh në shekullin e katërmbëdhjetë, prindërit e Shën Sergjit përshkruheshin me një aureolë në ikonat e shenjta. Kjo traditë tregonte qartë shenjtërinë e jetës së tyre dhe nderin që u bëri besimtarët. Vetë Oshënar Sergji ishte lutur te varri i prindërve të tij për prehjen e shpirtrave të tyre përpara se të nisej për në manastir. Prej asaj kohe pelegrinët që shkonin në Shën Lavrën e Trinisë kishin një zakon të bukur dhe të vazhdueshëm. Fillimisht kaluan pranë Manastirit të Hotkovës, për t'u lutur me nderim për prindërit e bekuar të Shën Sergjit. Kështu kujtimi i Cirilit dhe Marisë ishte i lidhur pazgjidhshmërisht me pelegrinazhin te djali i tyre i madh. Ky nderim u përcoll brez pas brezi brenda Ortodoksisë Ruse. Në shekullin e nëntëmbëdhjetë, nderimi i Shën Kirilit dhe Shën Mërisë u përhap në të gjithë Rusinë. Këtë shpërndarje e dëshmojnë Kalendarët Mujor të kohës, ku emrat e tyre përmenden me respekt dhe dashuri. Fatkeqësisht, pas ngjarjeve të vitit 1917, Manastiri i Hotkovës u shkatërrua nga persekutimet e pushtetit të ri. Megjithatë, kujtimi i prindërve të shenjtë nuk u shua nga zemrat e besimtarëve, por mbeti i gjallë dhe i ngrohtë. Në korrik 1981 u krijua zyrtarisht festa e Sinagogës së Shenjtorëve të Radonezhit. Me të njëjtin vendim, Kirili dhe Maria u kanonizuan për nder dhe nderim lokal në tokën ruse. Në vitin nëntëmbëdhjetë e tetëdhjetë e nëntë Katedralja e Shkupit iu kthye Kishës Orthodhokse Ruse dhe rihapi dyert e saj. Shërbimet e shenjta filluan përsëri brenda tempullit dhe lipsane e prindërve të drejtë të Shën Sergjit u transferuan atje. Në nëntëmbëdhjetë nëntëdhjetë e dy ata u njohën zyrtarisht si shenjtorë për nder të gjithë kishës orthodhokse.