Shën Viacheslav, Princi Martir i Republikës Çeke

Në shkallët e një kishe në Pragë, i riu Vyacheslav mori bekimin solemn të peshkopit për mbretërimin e tij të ardhshëm. Disa vjet më vonë, vëllai i tij do të ngrinte shpatën kundër tij para portave të kishës. Ai rridhte nga familja princërore e Bohemisë dhe ishte nipi i dëshmorit të shenjtë Ludmila, një grua e devotshme që e rriti atë me frikën e Zotit. Babai i tij ishte Princi Bratislava dhe nëna Dragomira, ndërsa kishte dy vëllezër, Boleslav dhe Spitignevo, së bashku me disa motra. Ndër të gjithë fëmijët e familjes ai u dallua që në moshë të vogël për dhuratat dhe dashamirësinë e tij. Kur filloi të rritet, babai i tij thirri peshkopin dhe priftërinjtë me gjithë klerin për të kërkuar bekimin e Zotit për fëmijën. Peshkopi shërbeu në tempullin e Hyjlindës dhe e bekoi të voglin si të zgjedhurin e ri të Zotit, të ngjashëm me Abrahamin dhe Kostandinin. Që nga ajo ditë hiri i Perëndisë filloi të shihej gjithnjë e më qartë mbi të. Gjyshja e tij, Shën Ludmila, ngarkoi një nga klerikët e saj t'i mësonte atij shkronjat e shenjta në gjuhën sllave. Fëmija mësoi aq shpejt sa shpejt i tejkaloi bashkëmoshatarët në njohuri dhe kuptim. Duke parë përparimin e tij, babai e dërgoi në qytetin e Bundets për të studiuar latinishten dhe shkencat e tjera të kohës. Atje ai përparoi në një shkallë që habiti edhe mësuesit e tij më me përvojë. Por jeta e babait të tij ishte e shkurtër dhe Bratislava u largua herët nga kjo botë. Viacheslav u ngjit në fronin atëror në moshën vetëm tetëmbëdhjetë vjeç, ende i ri për barrën e pushtetit. Pavarësisht moshës së re, ai mori me maturi administrimin dhe së bashku me nënën e tij u kujdes për gjendjen e mirë të vendit. Ai i martoi motrat e tij me principatat fqinje dhe mbikëqyri me dashuri edukimin e vëllezërve të tij më të vegjël. Gjerësia e shpirtit dhe edukimit të princit të ri u shfaq vërtet në fron. Ai studioi edhe letërsinë greke, duke tejkaluar në njohuri jo vetëm priftërinjtë, por edhe peshkopët e kohës së tij. Perëndia po e bekonte punën e tij dhe po i jepte mençuri përtej masës së moshës së tij. Ai vetë u përpoq me zell për të kënaqur Zotin dhe kishte shqetësim të veçantë për të varfërit dhe të vuajturit. Ai ushqeu ata që kishin nevojë, priste të huajt dhe kujtonte gjithmonë fjalët e Ungjillit për vëllezërit e Krishtit të uritur dhe të etur. Ai nderoi veçanërisht klerikët, ndërtoi dhe dekoroi kishat, ndihmoi të pasurit dhe të varfërit me një dashamirësi të barabartë. Në jetën e tij të shkurtër, ai kurrë nuk ndoqi asgjë përveç të mirës dhe të drejtës. Por armikut të racës njerëzore nuk iu desh shumë kohë për të mbjellë hi mes fisnikëve ambiciozë. Ata donin të përfitonin nga rinia e princit dhe fillimisht ta ndanin atë nga nëna e tij. Ata përhapën akuza të rreme, duke thënë se Dragomira ishte përgjegjëse për vdekjen e Shën Ludmilës dhe planifikoi dëmtimin e djalit të saj. Princi i ri u besoi djajve në fillim dhe dërgoi nënën e tij në qytetin e Budets. Por shpejt atij iu kujtuan fjalët e apostullit Pal për nderimin e babait dhe nënës, që është urdhërimi i parë me një premtim. Ai e ktheu në shtëpinë e tij me lot pendimi, duke i kërkuar Zotit që këtë rënie të mos ia numëronte si mëkat. Që nga ai moment ai e nderoi nënën e tij në çdo mënyrë dhe ajo gëzohej për devotshmërinë e tij. Ai vazhdoi me zell më të madh të kujdesej për të vejat, jetimët dhe të paaftët, madje duke shpenguar robërit. Kudo dëgjohej me respekt emri i princit të mirë. Fisnikët keqdashës, duke parë se kishin dështuar me nënën, iu drejtuan vëllait të tij më të vogël, Boleslav. Ata iu nënshtruan atij se Vyacheslav po përgatitte asgjësimin e tij dhe e bindën atë se vetëm duke vrarë të vëllanë do të shpëtonte jetën e tij. Boleslav, i verbuar nga këto këshilla të liga, e ftoi vëllanë e tij në inaugurimin e një kishe të dielën e kujtimit të shenjtorëve Kozma dhe Damianus. Shenjtori erdhi dhe mori pjesë në shërbimin hyjnor, dhe më pas donte të kthehej në Pragë. Por Boleslavos e mbajti me këmbëngulje, duke i kërkuar të mos e prishte tryezën mikpritëse që kishte përgatitur. Shërbëtorët e paralajmëruan shenjtorin për planet e vëllait të tij, por ai e vendosi gjithë shpresën te Zoti dhe qëndroi. Në mbrëmje komplotistët u mblodhën në shtëpinë e Gnevisës dhe vendosën ta vrisnin ndërsa ai do të shkonte në tualet. Sapo u dëgjua sinjali, Vyacheslav u ngrit dhe lavdëroi Zotin për mëngjesin e ri. Boleslavos e kapi në portë dhe e goditi me shpatë në kokë, duke i thënë se donte ta puthte në një mënyrë tjetër. Shenjtori vrapoi drejt tempullit, por komplotistët e zunë në dyert e kishës. Ai ia dorëzoi shpirtin Zotit, duke thënë se e besonte shpirtin e tij në duart e Zotit.