Ο Πρωτόκλητος Απόστολος Ανδρέας

Ο απόστολος Ανδρέας υπήρξε εκείνος που πρώτος από όλους τους μαθητές αναγνώρισε στον Ιησού τον Μεσσία και έσπευσε αμέσως να οδηγήσει κοντά Του τον αδελφό του Πέτρο. Στην Πάτρα, όπου τελείωσε τον δρόμο της μαρτυρικής του ζωής, κρεμάστηκε σε σταυρό σχήματος Χι και ευλόγησε για τελευταία φορά τον λαό. Καταγόταν από τη Βηθσαϊδά της Γαλιλαίας και ήταν γιος του Ιωνά, ψαράς όπως και ο αδελφός του Πέτρος.

Από νεαρή ηλικία προτίμησε την παρθενία και αφιερώθηκε ολόψυχα στον Θεό του Ισραήλ. Όταν ο Ιωάννης ο Πρόδρομος άρχισε να κηρύσσει τη μετάνοια στις όχθες του Ιορδάνη, ο Ανδρέας άφησε τα δίχτυα και έγινε από τους πιο στενούς μαθητές του. Μια ημέρα ο Πρόδρομος έδειξε τον διερχόμενο Ιησού και είπε στους μαθητές του τη γνωστή φράση για τον Αμνό του Θεού.

Τότε ο Ανδρέας μαζί με τον Ιωάννη τον Θεολόγο ακολούθησαν τον Χριστό και έμειναν μαζί Του ολόκληρη την ημέρα. Έπειτα ο Ανδρέας έτρεξε στον αδελφό του Σίμωνα και του ανήγγειλε με συγκίνηση πως βρήκαν τον αναμενόμενο Μεσσία. Από εκείνη τη στιγμή ακολούθησε τον Κύριο σε κάθε δρόμο της δημόσιας δράσης Του, σε πόλεις και χωριά, σε όρη και ερήμους.

Παραβρέθηκε στο θαύμα του πολλαπλασιασμού των πέντε άρτων και μεσίτευσε στον Διδάσκαλο για να χορτάσει τους πεντακισχιλίους άνδρες. Είχε ιδιαίτερη φιλία με τον απόστολο Φίλιππο, ο οποίος καταγόταν επίσης από τη Βηθσαϊδά της Γαλιλαίας. Όταν κάποιοι Έλληνες θέλησαν να συναντήσουν τον Ιησού, ο Φίλιππος απευθύνθηκε στον Ανδρέα ως πιο οικείο πρόσωπο του Διδασκάλου.

Έγινε αυτόπτης μάρτυρας των φοβερών γεγονότων που σημάδεψαν το σωτήριο Πάθος και των εμφανίσεων μετά την Ανάσταση του Κυρίου. Κατά την ημέρα της Πεντηκοστής δέχθηκε την πληρότητα της χάριτος του Αγίου Πνεύματος σε μορφή πύρινης γλώσσας. Στον κλήρο που έριξαν οι μαθητές, του έλαχαν οι παραθαλάσσιες περιοχές του Ευξείνου Πόντου, η Βιθυνία, η Θράκη και η Ελλάδα.

Πιστός στις εντολές του Διδασκάλου, ξεκίνησε χωρίς ραβδί ή σακούλι για να κηρύξει το μήνυμα της σωτηρίας. Ο απόστολος περιόδευσε πρώτα στην Αμισό, στις ακτές του Ευξείνου Πόντου, και οδήγησε πολλούς Ιουδαίους στην πίστη του Χριστού. Με τη δύναμη του Θεού θεράπευσε ασθενείς που υπέφεραν από κάθε λογής αρρώστιες και πειρασμούς.

Συνέχισε το αποστολικό του έργο στην Τραπεζούντα και στη Λαζική και επέστρεψε στην Ιερουσαλήμ για να γιορτάσει το Πάσχα. Από εκεί ξεκίνησε με τον Ιωάννη τον Θεολόγο για την Έφεσο και κήρυξε στις δυτικές περιοχές της Μικράς Ασίας. Όταν ανέβηκε στην Προποντίδα, αντιμετώπισε φανατικούς ειδωλολάτρες και ψεύτικα επιχειρήματα σοφιστών στις πόλεις Νίκαια, Νικομήδεια, Χαλκηδόνα, Ηράκλεια και Άμαστρη.

Τους νίκησε όλους με τη σοφία και τα θαύματα που έκανε με τη χάρη του Θεού. Όταν έφτασε στη Σινώπη, ελευθέρωσε με την προσευχή του τον απόστολο Ματθία από τα δεσμά της φυλακής. Οι ειδωλολάτρες της πόλης τότε τον συνέλαβαν και τον υπέβαλαν σε φοβερά βασανιστήρια, χτυπώντας τον και κόβοντας ακόμη και ένα δάχτυλο με τα δόντια τους.

Εκείνος υπέμενε όλα τα μαρτύρια μιμούμενος τον Αμνό του Θεού. Η υπομονή και τα θαύματά του οδήγησαν τους κατοίκους στη μετάνοια και στο άγιο Βάπτισμα. Ο απόστολος χειροτόνησε επισκόπους και πρεσβυτέρους στη Σινώπη και έπειτα επέστρεψε στις πόλεις του Πόντου για να στηρίξει τους πιστούς στην αλήθεια.

Συνέχισε με ζήλο το κήρυγμά του στη Νεοκαισάρεια και στα Σαμόσατα, ενώ αντιμετώπισε με επιτυχία τους σοφούς ειδωλολάτρες. Κατόπιν ανέβηκε στην Ιερουσαλήμ για τη σύνοδο των Αποστόλων, που συγκλήθηκε για το θέμα των πρώην ειδωλολατρών. Μετά την εορτή του Πάσχα συνόδευσε για κάποιο διάστημα τους αποστόλους Ματθία και Θαδδαίο στη Μεσοποταμία.

Στη συνέχεια ξεκίνησε να κηρύξει στις βαρβαρικές περιοχές βόρεια του Ευξείνου Πόντου, στην Κριμαία και στα παράλια της σημερινής Ουκρανίας. Σύμφωνα με σλαβική παράδοση, έφτασε μέχρι τους λόφους όπου αργότερα οικοδομήθηκε το Κίεβο και ευλόγησε τον τόπο. Προφήτευσε πως εκεί θα έλαμπε μια μέρα η χάρη του Θεού και θα ανυψώνονταν πολλοί ναοί.

Κατέβηκε ύστερα στη Θράκη και φώτισε με το κήρυγμά του τις καρδιές των κατοίκων της μικρής πόλης του Βυζαντίου. Εκεί ίδρυσε εκκλησία αφιερωμένη στη Θεοτόκο και άφησε επίσκοπο τον Στάχυ, έναν από τους Εβδομήκοντα μαθητές του Κυρίου. Συνέχισε ακούραστα την πορεία του στη Θράκη, στη Μακεδονία και στη Θεσσαλία και έφτασε τελικά στην Πελοπόννησο και στην πόλη της Πάτρας.

Εκεί θεράπευσε τη Μαξιμίλλα, σύζυγο του ανθυπάτου Αιγεάτη, και την οδήγησε στην αληθινή πίστη του Χριστού. Πρόσφερε πολλές ευεργεσίες στους κατοίκους και σε σύντομο διάστημα συγκρότησε μια ζωντανή κοινότητα μαθητών. Κατά την απουσία του ανθυπάτου, βάπτισε επίσης τον αδελφό και αντικαταστάτη του, τον σοφό Στρατοκλή.

Όταν ο Αιγεάτης επέστρεψε και είδε τη διάδοση της νέας πίστης ακόμη και μέσα στο σπίτι του, εξοργίστηκε και συνέλαβε τον απόστολο. Παρότι βρισκόταν στη φυλακή, ο Ανδρέας συνέχισε ακούραστα το κήρυγμα και χειροτόνησε τον Στρατοκλή πρώτο επίσκοπο των Πατρών. Λίγες ημέρες αργότερα ο ανθύπατος εξέδωσε την καταδικαστική απόφαση χωρίς δίκη και πρόσταξε να τον σταυρώσουν με το κεφάλι προς τα κάτω.

Η χαρά του αποστόλου ήταν απερίγραπτη, καθώς μιμούνταν τον τρόπο θανάτου του ίδιου του Κυρίου. Δεν επέτρεψε στους πιστούς να τον κατεβάσουν από τον σταυρό, ευλόγησε για τελευταία φορά το πλήθος και παρέδωσε ειρηνικά την ψυχή του στον Θεό. Ως τιμωρία της κακίας του, ο ανθύπατος βρήκε τρομερό θάνατο μέσα στην πόλη.

Ο επίσκοπος Στρατοκλής μοίρασε όλη την περιουσία του στους φτωχούς και έκτισε καθεδρικό ναό στον τόπο του μαρτυρίου του αποστόλου. Πολλά χρόνια αργότερα, τα τίμια λείψανα του πρωτοκλήτου μεταφέρθηκαν από την Πάτρα στην Κωνσταντινούπολη με εντολή του αυτοκράτορα Κωνσταντίου, γιου του Μεγάλου Κωνσταντίνου. Αυτή την ιερή μεταφορά πραγματοποίησε ο άγιος Αρτέμιος και τα λείψανα τοποθετήθηκαν στον νεόδμητο ναό των Αγίων Αποστόλων.

Εκεί αναπαύθηκαν δίπλα στα λείψανα του ευαγγελιστή Λουκά και του αποστόλου Θαδδαίου, για να αγιάζουν την Πόλη. Έπειτα από πέντε αιώνες ο αυτοκράτορας Βασίλειος ο Μακεδών έστειλε τα λείψανα πίσω στην Πάτρα, με ευλάβεια και τιμή μεγάλη. Όταν πλησίαζε ο τουρκικός κίνδυνος στην Πελοπόννησο, ο δεσπότης του Μορέως Θωμάς Παλαιολόγος έστειλε τα ιερά κειμήλια στον πάπα της Ρώμης Πίο τον Δεύτερο.

Η τιμία κάρα του αποστόλου επέστρεψε ξανά στην Πάτρα την εικοστή έκτη Σεπτεμβρίου του χιλίου εννιακοσίου εξήντα τέσσερα, χαρίζοντας μεγάλη χαρά στους ορθοδόξους πιστούς ολόκληρης της οικουμένης.