Άγιος Πέτρος, ο πρώτος Καθολικός της Γεωργίας

Στα μέσα του πέμπτου αιώνα, ένας μαθητής του Αγίου Γρηγορίου του Θεολόγου ανέλαβε να εγκαινιάσει τη δυναστεία των αρχιποιμένων ολόκληρης της Γεωργίας. Ο ίδιος άκουσε αργότερα την τελευταία εξομολόγηση του βασιλιά Βαχτάνγκ Γκοργκασάλι στο πεδίο της μάχης με τους Πέρσες και ευλόγησε τον διάδοχό του. Πρόκειται για τον Άγιο Πέτρο, που οδήγησε την Εκκλησία του Καρτλί από τη δεκαετία του τετρακόσια εξήντα μέχρι τις αρχές του έκτου αιώνα.

Κατά τη θεία βούληση, ο Άγιος Πέτρος έθεσε τα θεμέλια της σειράς των μεγάλων ποιμένων της γεωργιανής γης. Στον βίο του Αγίου βασιλιά Βαχτάνγκ του Τέταρτου Γκοργκασάλι αναφέρεται πως ο μονάρχης γνώρισε τον Πέτρο σε μία από τις επισκέψεις του στο Βυζάντιο. Ο νεαρός κληρικός ήταν μαθητής του μεγάλου Γρηγορίου του Θεολόγου και απέκτησε με τον βασιλιά πολύ στενή πνευματική σχέση.

Την ίδια εκείνη περίοδο γνωρίστηκε επίσης με τον Σαμουήλ, τον μετέπειτα δεύτερο Καθολικό της Γεωργίας. Έτσι, μέσα στην καρδιά της αυτοκρατορικής πρωτεύουσας, σφυρηλατήθηκε ένας δεσμός που θα άλλαζε για πάντα τη ζωή της Εκκλησίας στον μακρινό Καύκασο. Η βαθιά πνευματική σχέση του αγίου βασιλιά με τον μέλλοντα Καθολικό, μαζί με τους κοινούς κόπους τους για χάρη της Εκκλησίας, συνέβαλε αποφασιστικά στη σύσφιξη των πολιτικών δεσμών ανάμεσα στη Γεωργία και το Βυζάντιο.

Στην ίδια αυτή φιλία οφείλεται και η ανακήρυξη του αυτοκεφάλου της Γεωργιανής Αποστολικής Εκκλησίας. Όταν ο Βαχτάνγκ επέστρεψε στην πρωτεύουσά του, έστειλε απεσταλμένο στο Βυζάντιο για να του βρει σύζυγο. Ταυτόχρονα ζήτησε από τον Πατριάρχη να ανυψώσει τον ιεράρχη Πέτρο σε Καθολικό και να χειροτονήσει τον πρεσβύτερο Σαμουήλ επίσκοπο.

Παρακαλούσε επίμονα να σπεύσει η άφιξη του Καθολικού Πέτρου μαζί με τους δώδεκα επισκόπους που τον συνόδευαν. Ο Πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως ενέκρινε χωρίς δισταγμό το αίτημα του βασιλιά για τη θέσπιση του αξιώματος του Καθολικού της Γεωργίας. Επειδή η γεωργιανή Εκκλησία βρισκόταν ακόμη υπό τη δικαιοδοσία της Αντιοχείας, ο Πέτρος και ο Σαμουήλ στάλθηκαν στον ίδιο τον Πατριάρχη της Αντιοχείας για να λάβουν την ανύψωσή τους.

Η αυτοκεφαλία της γεωργιανής Εκκλησίας ανακηρύχθηκε επίσημα μόλις οι άγιοι πατέρες έφτασαν στην πατρίδα τους και έγιναν δεκτοί με μεγάλη χαρά από τον λαό. Ο Άγιος Πέτρος διηύθυνε την Εκκλησία σύμφωνα με την αρχή της αυτοκεφαλίας και θεμελίωσε μια μορφή αυτοδιοίκησης που αργότερα ενίσχυσε σημαντικά το κύρος της Γεωργιανής Αποστολικής Ορθόδοξης Εκκλησίας. Ο αμοιβαίος σεβασμός και η συνεργασία του Καθολικού με τον άγιο βασιλιά έθεσαν τα θεμέλια για τις μελλοντικές αρμονικές σχέσεις ανάμεσα στην πολιτική και την εκκλησιαστική εξουσία στη Γεωργία.

Το παράδειγμά τους όρισε το κύρος της Εκκλησίας και ταυτόχρονα την αγάπη και τον σεβασμό του λαού προς τον βασιλιά. Ο Πέτρος συνόδευσε τον άγιο Βαχτάνγκ Γκοργκασάλι στον πόλεμο εναντίον των Περσών, στις αρχές του έκτου αιώνα μετά Χριστόν. Στα κείμενα του βίου αναφέρεται πως ο θανάσιμα πληγωμένος βασιλιάς κάλεσε κοντά του τον Καθολικό, τη βασίλισσα, τους γιους του και ολόκληρη την αριστοκρατία.

Ο Άγιος Πέτρος άκουσε την τελευταία εξομολόγηση του βασιλιά και του χάρισε την άφεση των αμαρτιών του με πατρική στοργή. Στη συνέχεια προέστη της εξόδιας ακολουθίας και ευλόγησε τον πρίγκιπα Νταχί ως διάδοχο στον θρόνο του Καρτλί. Ο άγιος Καθολικός Πέτρος συνέχισε να ποιμαίνει τη γεωργιανή Εκκλησία με πολλή σύνεση και διάκριση μέχρι την τελευταία ημέρα της ζωής του.

Η σοφία του φάνηκε ιδιαίτερα στον τρόπο με τον οποίο στήριξε τον νέο βασιλιά Νταχί και τους συνεργάτες του στα πρώτα δύσκολα χρόνια της βασιλείας του. Φρόντισε με αγάπη να εδραιωθούν οι θεσμοί που είχαν θεμελιωθεί με τόσο κόπο μαζί με τον μακαριστό Βαχτάνγκ. Έτσι, η αυτοκεφαλία δεν παρέμεινε ένας τυπικός τίτλος, αλλά έγινε ζωντανή πραγματικότητα μέσα στη συνείδηση του γεωργιανού λαού.

Η μνήμη του ευλαβικού ιεράρχη διατηρήθηκε με σεβασμό από γενιά σε γενιά μέσα στους κόλπους της τοπικής Εκκλησίας. Πολλούς αιώνες αργότερα, η Ιερά Σύνοδος της Γεωργιανής Αποστολικής Ορθόδοξης Εκκλησίας προχώρησε στην επίσημη αγιοκατάταξή του. Στις δεκαεπτά Οκτωβρίου του δύο χιλιάδες δύο, η Σύνοδος ανακήρυξε αγίους τόσο τον Καθολικό Πέτρο όσο και τον συνοδοιπόρο του Καθολικό Σαμουήλ.

Η μνήμη του Αγίου Πέτρου τιμάται κάθε χρόνο στις τριάντα Νοεμβρίου, ως ευχαριστία προς τον πρώτο μεγάλο αρχιποιμένα ολόκληρης της γεωργιανής γης.