Ο Όσιος Γρηγόριος ο Δεκαπολίτης και η οδοιπορία της πίστης

Μέσα σε μια σπηλιά της Ισαυρίας, ένα ολόλαμπρο φως γέμισε για μέρες ολόκληρες το ταπεινό κελί ενός νέου ασκητή και τον άρπαξε νοερά στον Παράδεισο. Λίγα χρόνια αργότερα, ο ίδιος άνθρωπος θα διέσχιζε θάλασσες και ηπείρους, από τη Ρώμη ως τη Θεσσαλονίκη, για να υπερασπιστεί τις άγιες εικόνες. Πρόκειται για τον Όσιο Γρηγόριο τον Δεκαπολίτη, που γεννήθηκε στην Ειρηνόπολη της Δεκαπόλεως κατά τον όγδοο αιώνα μετά Χριστόν.

Οι γονείς του, ο Σέργιος και η ευσεβής Μαρία, του χάρισαν μια βαθιά χριστιανική ανατροφή και τον δίδαξαν την αγάπη προς τον οίκο του Θεού. Από τα οκτώ του χρόνια ο μικρός Γρηγόριος ξεχώρισε για τη φλόγα του προς τη μελέτη των Γραφών και τη συμμετοχή στις ιερές ακολουθίες. Νήστευε με συνέπεια και ασκούσε τον εαυτό του σε κάθε αρετή, ώστε να μοιάσει πραγματικά στον Χριστό.

Όταν ωρίμασε, οι γονείς του προσπάθησαν να τον παντρέψουν, εκείνος όμως αγαπούσε την παρθενική ζωή και την αφιέρωση στον Κύριο. Έφυγε λοιπόν κρυφά από το πατρικό σπίτι και κατέφυγε σε ένα μοναστήρι, όπου ηγούμενος ήταν ένας επίσκοπος εξόριστος εξαιτίας του διωγμού των εικονομάχων. Όταν αργότερα η μητέρα του τον ανακάλυψε ύστερα από τον θάνατο του πατέρα του, δεν αντιστάθηκε στην κλήση του γιου της.

Του ζήτησε μόνο να βρεθεί κοντά στον αδελφό του, ο οποίος μόναζε σε γειτονικό μοναστήρι. Ο Γρηγόριος υπάκουσε, μα δεν μπόρεσε να παραμείνει εκεί, καθώς ο ηγούμενος είχε υιοθετήσει αιρετικά φρονήματα. Πέρασε τότε σε άλλη μονή, όπου ηγούμενος ήταν ο συγγενής του Συμεών, άνθρωπος έμπειρος στην πνευματική ζωή.

Έμεινε εκεί δεκατέσσερα χρόνια και διακρίθηκε σε όλες τις αρετές του κοινοβίου, μα ιδιαίτερα στην υπακοή και την ταπείνωση. Διψώντας για ακόμη βαθύτερη ησυχία, πήρε την ευλογία του γέροντα και απομονώθηκε σε μια σπηλιά της περιοχής, ώστε να παραδοθεί στην αδιάλειπτη προσευχή. Οι δαίμονες, ζηλεύοντας τη στενή του σχέση με τον Θεό, του επιτέθηκαν με τρομερούς πειρασμούς.

Άλλοτε εμφανίζονταν σαν φίδια και δηλητηριώδη ζώα, άλλοτε ως στρατιώτες έτοιμοι να τον φονεύσουν. Ο όσιος όμως, οπλισμένος με το σημείο του Σταυρού και την ελπίδα στον Κύριο, περιγελούσε όλες τις μηχανορραφίες τους και δεν επέτρεπε στον νου να σκορπιστεί. Ύστερα από καιρό, μέσα στη μοναξιά εκείνη της σπηλιάς, ένα θαυμαστό γεγονός σημάδεψε για πάντα τη ζωή του.

Καθώς προσευχόταν, βρέθηκε σε έκσταση και ένα ολόλαμπρο φως, μαζί με ουράνια ευωδία, γέμισε ολόκληρο τον τόπο της άσκησής του. Ο όσιος μεταφέρθηκε πνευματικά στον Παράδεισο και έχασε κάθε αίσθηση του χρόνου. Όταν, μετά από τέσσερις ολόκληρες ημέρες, ήρθε ο υποτακτικός του να τον διακονήσει, του φαινόταν σαν να είχε περάσει μόλις μία ώρα.

Διδαγμένος όμως από την εμπειρία των Πατέρων για τις πανουργίες του διαβόλου, που μεταμορφώνεται σε άγγελο φωτός, ζήτησε τη συμβουλή του ηγουμένου. Ο γέροντας τον διαβεβαίωσε ότι το όραμα προερχόταν αληθινά από τον Θεό και τον ενθάρρυνε να συνεχίσει τους ασκητικούς αγώνες. Από τότε ο Γρηγόριος προχωρούσε καθημερινά σε τελειότερη απάθεια, που αποτελεί μίμηση της θεϊκής τελειότητας.

Σε κάποια στιγμή του εμφανίστηκε άγγελος Κυρίου και του παρέδωσε φλογερή ρομφαία, για να συντρίψει τη δύναμη των δαιμόνων και τα αιρετικά φρονήματα. Άκουγε, ακόμη ζώντας σε θνητό σώμα, αγγελικές υμνωδίες και απολάμβανε προγεύσεις της αιώνιας μακαριότητας. Φωτισμένος από τη θεία χάρη, ο όσιος δέχθηκε πρόσταξη από τον Κύριο να αφήσει τη σπηλιά και να βγει στον κόσμο.

Έπρεπε το φως των αρετών του και η σταθερότητα στην ορθόδοξη διδασκαλία να φανερωθούν στους ανθρώπους. Κατευθύνθηκε στην Έφεσο για να βρει πλοίο προς την Κωνσταντινούπολη, όπου ήθελε να αντιπαρατεθεί με τους εικονομάχους αιρετικούς. Έφθασε όμως μόνο στα Πριγκιπόννησα, όπου ένας φτωχός άνθρωπος τον φιλοξένησε στο σπίτι του, παρά την αυστηρή απαγόρευση.

Εμποδισμένος να εισέλθει στην πρωτεύουσα, ταξίδεψε προς την πόλη της Αίνου στη Θράκη και από εκεί έφτασε στη Θεσσαλονίκη, αφού γλίτωσε από συμμορία Σλάβων ληστών. Συνέχισε για την Κόρινθο και κατόπιν μπαρκάρισε για την Ιταλία, φτάνοντας στο Ρήγιο της Καλαβρίας. Όταν πιστοί προσπάθησαν να του δώσουν χρήματα, εκείνος αρνήθηκε, γιατί διέκρινε με τη χάρη πως είχαν αποκτηθεί άδικα.

Συνέχισε για τη Ρώμη και έμεινε εκεί τρεις ολόκληρους μήνες σε ένα απομονωμένο κελί, εντελώς άγνωστος. Μόλις όμως θεράπευσε έναν δαιμονισμένο, οι κάτοικοι τον τίμησαν ως άγιο και ο όσιος αναγκάστηκε να φύγει κρυφά. Κατέφυγε στις Συρακούσες της Σικελίας και κλείστηκε σε έναν εγκαταλελειμμένο πύργο, αναζητώντας ξανά την ησυχία.

Οι δαίμονες τον επιτέθηκαν με νέους πειρασμούς, εκείνος όμως τους απομάκρυνε με την προσευχή. Συνάντησε μια γυναίκα που ζούσε άσωτη ζωή κοντά στον τόπο εκείνο και την έπεισε να αλλάξει βίο, να γίνει μοναχή και να μετατρέψει ακόμη και το σπίτι της σε μοναστήρι. Έκανε επίσης πολλά θαύματα, ιδιαίτερα στην εκδίωξη πονηρών πνευμάτων, και πλήθη ανθρώπων συνέρρεαν προς αυτόν.

Για να αποφύγει τη δόξα του κόσμου, πήρε ξανά τον δρόμο της ξενιτείας. Στο Οτράντο δεν μπόρεσε να μείνει, καθώς ο τοπικός επίσκοπος είχε πέσει σε αίρεση, και έτσι κατευθύνθηκε προς τη Θεσσαλονίκη. Εκεί εγκαταστάθηκε στον ερημωμένο ναό του Αγίου Μηνά και έπαψε εντελώς να ασχολείται με τα γήινα.

Όταν πεινούσε, έβγαινε έξω και κάποιος γείτονας τον φιλοξενούσε για λίγο. Σε μια χήρα που του ζήτησε βοήθεια χάρισε θαυμαστή λύση, καθώς από το έδαφος του σπιτιού της ανέβλυσε πίσσα και έσωσε την οικογένειά της από τη φτώχεια. Ύστερα από κάποια χρόνια δέχθηκε μαθητές και επιτέλεσε πολλές θαυμαστές ενέργειες, χάρη στο χάρισμα της διορατικότητας που του είχε χαρίσει ο Κύριος.

Προφήτευσε σε στυλίτη μοναχό κοντά στη μονή του Αγίου Μηνά το επικείμενο τέλος του και έδωσε σωτήριες συμβουλές σε πολλές ψυχές. Επιχείρησε ταξίδι προς τη Βουλγαρία, αλλά γύρισε πίσω, λέγοντας προφητικά στον μαθητή του ότι ο ήλιος δεν λάμπει ακόμη σε εκείνα τα μέρη. Ο λόγος αυτός φανέρωσε όσα συνέβησαν αργότερα στη γειτονική χώρα.

Προς το τέλος της ζωής του τον βρήκε βαριά αρρώστια. Παρακάλεσε τον Θεό να του δώσει την υδρωπικία και η προσευχή του εισακούστηκε αμέσως. Παραμορφωμένος από την ασθένεια, μα χαρούμενος που έπασχε για τον Κύριο, κατάφερε να επιστρέψει στην Κωνσταντινούπολη και να παραμείνει για λίγο στον Όλυμπο της Βιθυνίας.

Συνάντησε μάλιστα στη φυλακή τον πνευματικό του πατέρα Συμεών, ο οποίος είχε υποστεί διωγμούς για την υπεράσπιση των αγίων εικόνων. Δώδεκα ημέρες πριν, ο όσιος προγνώρισε την ώρα της εκδημίας του και ζήτησε να μεταφερθεί σε ξενώνα. Κοιμήθηκε ειρηνικά στις είκοσι Νοεμβρίου, λίγο πριν την οριστική αναστήλωση της Ορθοδοξίας.

Πάνω στο τίμιο λείψανό του, την ώρα της κηδείας, ένας άρρωστος που δεν μπορούσε να σταθεί όρθιος αισθάνθηκε ένα αόρατο χέρι να τον αγγίζει και θεραπεύτηκε πλήρως. Ένας δαιμονισμένος ελευθερώθηκε μόλις πλησίασε τον τάφο, ενώ άλλος αδελφός που πάλευε με σαρκικούς λογισμούς βρήκε ανακούφιση με δάκρυα μετανοίας. Από τότε το πανίερο σκήνωμα δεν σταμάτησε να επιτελεί θαύματα.

Όταν η Κωνσταντινούπολη υποτάχθηκε στους Τούρκους, το χίλια τετρακόσια ενενήντα οκτώ, ο Βάρβου Κραϊοβέσκου, ηγεμόνας της Βλαχίας, άκουσε για τα θαύματα του οσίου και αγόρασε με μεγάλο τίμημα τα ιερά λείψανα. Τα τοποθέτησε στο μοναστήρι της Μπιστρίτσας, στην επαρχία της Ολτενίας στη Ρουμανία, στην περιοχή του Βίλτσεα. Εκεί φυλάσσονται μέχρι σήμερα ολόκληρα και ακέραια, μαρτυρώντας τη δόξα που ο Θεός χαρίζει στους εκλεκτούς του.

Δεν παύουν να επιτελούν θαύματα για τους κατοίκους της περιοχής και για τους αμέτρητους προσκυνητές, που τρέχουν με πίστη στη μνήμη του οσίου ασκητή και ομολογητή της Ορθοδοξίας μας.