Οι Επτά Παίδες της Εφέσου

Επτά νεαροί στρατιωτικοί της Εφέσου κοιμήθηκαν μέσα σε μια σφραγισμένη σπηλιά για σχεδόν δύο ολόκληρους αιώνες και ξύπνησαν ζωντανοί. Όταν ο νεότερος κατέβηκε στην πόλη να αγοράσει ψωμί, πλήρωσε με νομίσματα του αυτοκράτορα Δεκίου που κανείς πια δεν αναγνώριζε. Οι άγιοι αυτοί έζησαν στον τρίτο αιώνα και κατάγονταν από επιφανείς οικογένειες της Εφέσου.

Τα ονόματά τους ήταν Μαξιμιλιανός, Ιάμβλιχος, Μαρτινιανός, Ιωάννης, Διονύσιος, Εξακουστωδιανός και Αντωνίνος. Ο Μαξιμιλιανός ήταν γιος του διοικητή της πόλης, ενώ οι άλλοι έξι προέρχονταν από αρχοντικά σπιτικά της περιοχής. Οι επτά νέοι ήταν φίλοι από την παιδική τους ηλικία και υπηρετούσαν όλοι μαζί στον στρατό.

Όταν ο αυτοκράτορας Δέκιος έφτασε στην Έφεσο, διέταξε όλους τους πολίτες να θυσιάσουν στα είδωλα. Όποιος αρνούνταν αντιμετώπιζε βασανιστήρια και θάνατο χωρίς καμία επιείκεια. Κάποιοι καταδότες παρέδωσαν τα ονόματα των επτά νέων στον αυτοκράτορα και τους οδήγησαν μπροστά του.

Εκεί οι νεαροί στρατιώτες ομολόγησαν με θάρρος την πίστη τους στον Χριστό. Αμέσως τους αφαίρεσαν τις στρατιωτικές ζώνες και τα διακριτικά του αξιώματός τους. Ο Δέκιος όμως τους άφησε προσωρινά ελεύθερους, ελπίζοντας πως θα άλλαζαν γνώμη όσο θα έλειπε σε εκστρατεία.

Οι επτά νέοι έφυγαν τότε κρυφά από την Έφεσο και κατέφυγαν σε μια σπηλιά του όρους Όχλον. Εκεί περνούσαν τις ημέρες τους με προσευχή και νηστεία, ετοιμάζοντας την ψυχή τους για το επερχόμενο μαρτύριο. Ο νεότερος από όλους, ο Ιάμβλιχος, ντυνόταν ζητιάνος και κατέβαινε στην πόλη για να αγοράσει λίγο ψωμί.

Σε μία από αυτές τις διαδρομές άκουσε πως ο αυτοκράτορας είχε επιστρέψει και τους αναζητούσε με μανία. Ο Μαξιμιλιανός παρότρυνε τότε τους συντρόφους του να βγουν από τη σπηλιά και να παρουσιαστούν για να δικαστούν. Ο Δέκιος όμως, μόλις έμαθε τον τόπο του κρησφύγετου, έδωσε άλλη εντολή.

Διέταξε να σφραγιστεί η είσοδος της σπηλιάς με μεγάλες πέτρες, ώστε οι άγιοι να πεθάνουν από την πείνα και τη δίψα. Ανάμεσα στους αξιωματούχους που εκτέλεσαν την εντολή βρίσκονταν δύο κρυφοί χριστιανοί. Θέλησαν να διασώσουν τη μνήμη των μαρτύρων για τις επόμενες γενιές.

Έτσι τοποθέτησαν μέσα στη σπηλιά ένα σφραγισμένο κουτί που περιείχε δύο μεταλλικές πλάκες. Πάνω σε αυτές είχαν χαράξει τα ονόματα των επτά νέων και τις λεπτομέρειες του φρικτού μαρτυρίου τους. Έτσι κλείστηκε προσωρινά η ιστορία τους μέσα στην πέτρα και τη σιωπή.

Ο Κύριος τότε παρέδωσε τους επτά νέους σε έναν θαυμαστό ύπνο που κράτησε σχεδόν δύο ολόκληρους αιώνες. Στο μεταξύ οι διωγμοί κατά των χριστιανών είχαν σταματήσει και η Εκκλησία ζούσε ειρηνικά μέσα στην αυτοκρατορία. Στα χρόνια του ευσεβούς αυτοκράτορα Θεοδοσίου του Νεότερου εμφανίστηκαν αιρετικοί που αρνούνταν την ανάσταση των νεκρών.

Κάποιοι ρωτούσαν πώς θα γίνει ανάσταση όταν ψυχή και σώμα έχουν πια διαλυθεί στο χώμα. Άλλοι υποστήριζαν πως μόνο οι ψυχές θα αναστηθούν, αφού το σώμα μετά από χίλια χρόνια δεν αφήνει ούτε σκόνη. Ο Θεός θέλησε λοιπόν να φανερώσει το μυστήριο της ανάστασης μέσα από τους επτά αγίους του.

Ο ιδιοκτήτης της γης όπου βρισκόταν το όρος Όχλον ανακάλυψε τις πέτρινες κατασκευές στην πλαγιά. Οι εργάτες του άνοιξαν την είσοδο της σφραγισμένης σπηλιάς χωρίς να γνωρίζουν τι κρυβόταν μέσα. Οι νέοι ξύπνησαν ζωντανοί, πιστεύοντας πως μόλις είχαν περάσει μερικές ώρες ύπνου.

Τα σώματα και τα ρούχα τους είχαν διατηρηθεί τελείως άφθαρτα μέσα στους αιώνες. Ετοιμάζοντας τον εαυτό τους για το μαρτύριο, ζήτησαν ξανά από τον Ιάμβλιχο να κατέβει στην αγορά. Έπρεπε να φέρει λίγο ψωμί όπως έκανε πάντοτε στις προηγούμενες φορές.

Καθώς κατέβαινε προς την πόλη, ο νεαρός είδε με κατάπληξη έναν σταυρό υψωμένο πάνω στις πύλες της Εφέσου. Άκουσε επίσης ανθρώπους να προφέρουν ελεύθερα και χωρίς φόβο το όνομα του Ιησού Χριστού. Άρχισε τότε να αμφιβάλλει αν πραγματικά πλησίαζε στη γνώριμη δική του πόλη.

Όταν πλήρωσε για το ψωμί, έδωσε στον έμπορο νομίσματα με τη μορφή του αυτοκράτορα Δεκίου. Τον κράτησαν αμέσως ως ύποπτο πως έκρυβε κάποιον παλιό θησαυρό από αρχαία νομίσματα. Τον οδήγησαν στον διοικητή της πόλης, ο οποίος ήταν συγχρόνως και ο επίσκοπος της Εφέσου.

Ακούγοντας τις παράξενες και ακατανόητες απαντήσεις του νεαρού, ο επίσκοπος κατάλαβε πως ο Θεός φανέρωνε κάποιο μυστήριο. Ξεκίνησε λοιπόν μαζί με πολλούς ανθρώπους και ανέβηκε στη σπηλιά του όρους. Στην είσοδο βρήκε το σφραγισμένο κουτί και το άνοιξε με σεβασμό.

Διάβασε πάνω στις μεταλλικές πλάκες τα ονόματα των επτά νέων και την ιστορία της σφράγισης. Μπαίνοντας μέσα και βλέποντας τους αγίους ζωντανούς, όλοι αναγάλλιασαν και δόξασαν τον Κύριο. Κατάλαβαν πως ο Θεός φανέρωνε στην Εκκλησία το μυστήριο της ανάστασης των νεκρών.

Έτσι γκρεμίστηκε η αίρεση που αρνούνταν τη μέλλουσα ζωή και την κοινή ανάσταση. Σύντομα έφτασε στην Έφεσο ο ίδιος ο αυτοκράτορας Θεοδόσιος και συνομίλησε μέσα στη σπηλιά με τους νέους. Στη συνέχεια οι άγιοι ακούμπησαν τα κεφάλια τους στο χώμα μπροστά σε όλο τον κόσμο.

Κοιμήθηκαν τότε για δεύτερη φορά, αυτή τη φορά μέχρι την κοινή ανάσταση των νεκρών. Ο αυτοκράτορας θέλησε να τους τοποθετήσει σε πολύτιμες θήκες στολισμένες με χρυσάφι και πετράδια. Εκείνοι όμως του εμφανίστηκαν σε όνειρο και ζήτησαν να μείνουν πάνω στο χώμα της σπηλιάς.

Τον δωδέκατο αιώνα ο Ρώσος προσκυνητής ηγούμενος Δανιήλ είδε τα ιερά τους λείψανα μέσα στο ίδιο μέρος. Υπάρχει και δεύτερη ανάμνηση των επτά παίδων, που τιμάται στις τέσσερις Αυγούστου κάθε χρόνο. Σύμφωνα με μία παράδοση που κατέγραψε το ρωσικό συναξάρι, εκείνη την ημέρα οι άγιοι κοιμήθηκαν ξανά.

Το ελληνικό Μηναίο όμως αναφέρει διαφορετική εκδοχή της θαυμαστής αυτής ιστορίας. Λέει πως οι νέοι κοιμήθηκαν για πρώτη φορά στις τέσσερις Αυγούστου και ξύπνησαν στις είκοσι δύο Οκτωβρίου. Στο μεγάλο ευχολόγιο υπάρχει ειδική ευχή των επτά παίδων για όσους είναι άρρωστοι και αδυνατούν να κοιμηθούν.

Επίσης μνημονεύονται μέσα στην ακολουθία της εκκλησιαστικής αρχιχρονιάς, την πρώτη Σεπτεμβρίου κάθε έτους.