Ο διορατικός γέροντας Ματθαίος των Σπηλαίων

Ένας μοναχός που έβλεπε καθαρά τους δαίμονες να περιφέρονται μέσα στην εκκλησία την ώρα της ακολουθίας. Ένας γέροντας που αντίκρισε δαίμονα να κάθεται πάνω σε γουρούνι και να οδηγεί ολόκληρη συνοδεία προς τη μονή των Σπηλαίων του Κιέβου. Ο μακάριος πατέρας μας Ματθαίος ασκήτευσε στη φημισμένη Λαύρα των Σπηλαίων τις ημέρες των πρώτων αγίων ιδρυτών της μονής.

Έλαβε από τον Θεό ένα σπάνιο χάρισμα ως καρπό των μεγάλων του πνευματικών αγώνων και της ταπεινώσεως. Μπορούσε να βλέπει καθαρά τα πρόσωπα των υποχθόνιων Αιθιόπων, δηλαδή των δαιμόνων, που πολεμούσαν τους μοναχούς. Τους έλεγχε φανερά και αποκάλυπτε στους αδελφούς τις κρυφές παγίδες τους για την ωφέλεια όλων.

Το όνομά του τον συνέδεε με τον πρώτο Ευαγγελιστή Ματθαίο, στον οποίο δόθηκε να δει τη γη της Αιθιοπίας. Όπως εκείνος έλεγχε την απιστία των κατοίκων εκείνης της χώρας, έτσι και ο όσιος Ματθαίος έλεγχε τους νοητούς εχθρούς της σωτηρίας. Η ζωή του υπήρξε ένα ζωντανό μάθημα νήψεως και πνευματικής εγρηγόρσεως για όλη την αδελφότητα της μονής.

Μέχρι σήμερα τα τίμια λείψανά του αναπαύονται άφθαρτα μέσα στα ιερά σπήλαια του Κιέβου. Κάποια ημέρα ο μακάριος γέροντας στεκόταν στη συνηθισμένη του θέση μέσα στον ναό κατά τη διάρκεια της ακολουθίας. Σήκωσε τα μάτια του και κοίταξε τους αδελφούς, οι οποίοι έψαλλαν με προσοχή στους δύο χορούς της εκκλησίας.

Τότε είδε έναν δαίμονα με μορφή στρατιώτη, που περιφερόταν ανάμεσα στους μοναχούς της αδελφότητος. Στις άκρες του ενδύματός του υπήρχαν κολλώδη άνθη, τα οποία τραβούσε ένα ένα με τέχνη. Τα πετούσε επάνω σε όποιον αδελφό έψαλλε με προθυμία και προσοχή στον Θεό.

Όποιος μοναχός δεχόταν επάνω του το ύπουλο άνθος, μετά από λίγη ώρα παρέδιδε τον νου του στη ραθυμία και την αμέλεια. Σκεφτόταν κάποια πρόφαση και έβγαινε από την εκκλησία πριν τελειώσει η ακολουθία της ημέρας. Πήγαινε στο κελί του και παραδινόταν στον ύπνο, χωρίς να επιστρέψει ξανά στην ψαλμωδία.

Όταν όμως το άνθος του πονηρού δεν κολλούσε στο ένδυμα του μοναχού, εκείνος στεκόταν με ανδρεία μέχρι το τέλος. Έμενε στον ναό ως την τελευταία ευχή και μόνο τότε αποχωρούσε για το κελί του. Ο γέροντας διηγήθηκε με σαφήνεια το όραμα αυτό στους αδελφούς της μονής.

Από εκείνη την ημέρα όλοι πρόσεχαν πολύ και απέφευγαν να φεύγουν από τον ναό πριν τη συμπλήρωση της ακολουθίας. Ο μακάριος γέροντας είχε τη συνήθεια να βγαίνει τελευταίος από την εκκλησία μετά το τέλος του όρθρου κάθε ημέρα. Μία φορά, αφού βγήκε όπως πάντοτε, κάθισε για λίγο κάτω από το σήμαντρο του ναού.

Ήθελε να αναπαυθεί λίγο, διότι το κελί του βρισκόταν σε μεγάλη απόσταση από τον ιερό ναό της μονής. Εκεί λοιπόν είδε ξαφνικά ένα μεγάλο πλήθος που κατευθυνόταν προς τη μονή από την πύλη του μοναστηριού. Σήκωσε τα μάτια του με προσοχή και αντίκρισε έναν δαίμονα να κάθεται με μεγάλη υπερηφάνεια επάνω σε ένα γουρούνι.

Γύρω του υπήρχε πλήθος άλλων δαιμόνων που τον συνόδευαν με θόρυβο και βιάση. Ο γέροντας τους ρώτησε αμέσως με παρρησία πού πήγαιναν εκείνη την ώρα. Ο δαίμονας που καθόταν στο γουρούνι απάντησε ότι πήγαιναν για κάποιον Μιχαήλ Τομπόλκοβιτς.

Ο όσιος σφραγίστηκε με το σημείο του τιμίου Σταυρού και κατευθύνθηκε ήσυχα στο κελί του. Όταν ξημέρωσε η ημέρα, κατάλαβε το νόημα του οράματος και κάλεσε τον υποτακτικό του κοντά. Του είπε να πάει και να ρωτήσει αν ο Μιχαήλ βρισκόταν εκείνη την ώρα μέσα στο κελί του.

Εκείνος επέστρεψε και του ανακοίνωσε ότι ο Μιχαήλ είχε βγει έξω από τα τείχη του μοναστηριού. Τότε ο γέροντας διηγήθηκε το όραμά του στον ηγούμενο και στους γεροντότερους αδελφούς της μονής. Ο ηγούμενος κάλεσε τον Μιχαήλ, τον νουθέτησε με αγάπη και τον έστειλε πίσω στο κελί του.

Ο διορατικός πατέρας Ματθαίος δίδασκε και τους άλλους αδελφούς με πραότητα και πνευματική στοργή. Τους συμβούλευε να κάθονται μέσα στα κελιά τους και να ενθυμούνται διαρκώς τον Θεό. Τους παρακινούσε να προσεύχονται αδιάλειπτα για τη συγχώρεση των αμαρτιών και τη σωτηρία της ψυχής τους.

Στις ημέρες του οσίου Ματθαίου εκοιμήθη ο μακάριος ηγούμενος Θεοδόσιος, ο μεγάλος καθηγητής της μοναστικής ζωής. Μετά από εκείνον ανέλαβε την ηγουμενία ο Στέφανος και κατόπιν τον διαδέχθηκε ο Νίκων. Στις ημέρες του Νίκωνος αξιώθηκε ο γέροντας ένα ακόμη αποκαλυπτικό όραμα από τον φιλάνθρωπο Θεό.

Στεκόταν κάποτε στον όρθρο και σήκωσε τα μάτια του για να δει τον ηγούμενο στη θέση του. Αντί όμως για τον Νίκωνα είδε καθαρά έναν όνο να στέκεται στην ηγουμενική θέση του ναού. Κατάλαβε αμέσως ότι ο ηγούμενος δεν είχε έρθει εκείνη την ημέρα στην ακολουθία του όρθρου.

Ο γέροντας διηγήθηκε το όραμα και ο ηγούμενος κατάλαβε ότι του δόθηκε προς νουθεσία και πνευματική διόρθωση. Μετανόησε πικρά για την αμέλεια εκείνης της ημέρας και άλλαξε εντελώς τη ζωή του. Από τότε άφησε όχι μόνο τη ραθυμία αλλά και κάθε ανυπέρθετη μοναστηριακή υπόθεση που τον απασχολούσε.

Φρόντιζε με κάθε τρόπο να έρχεται πρώτος από όλους τους αδελφούς στον ιερό ναό της μονής. Έτσι το όραμα αυτό τον έκανε να αγωνίζεται περισσότερο για τη βασιλεία των ουρανών και τη μακαριότητα. Πολλά άλλα παρόμοια οράματα αξιώθηκε να δει ο μακάριος αυτός γέροντας της λαύρας των Σπηλαίων.

Τα διηγούνταν με απλότητα στους αδελφούς για την ωφέλεια και την πνευματική στήριξη όλων. Έφθασε σε βαθύ γήρας μέσα στη μονή, αγωνιζόμενος πάντοτε με νήψη και ταπεινό φρόνημα. Εκοιμήθη ειρηνικά εν Κυρίω με καλή ομολογία πίστεως και καθαρή συνείδηση μέχρι την τελευταία του πνοή.

Τα τίμια λείψανά του αναπαύονται άφθαρτα μέσα στα ιερά σπήλαια μαζί με τους άλλους αγίους πατέρες της λαύρας. Ο ίδιος πρεσβεύει αδιάκοπα για όλους εμάς μπροστά στον θρόνο του Δεσπότη Χριστού στους ουρανούς. Με τις πρεσβείες του ας λυτρωθούμε από τις παγίδες του εχθρού και ας αξιωθούμε της αιωνίου ζωής.