Ο Ιερομάρτυρας Παρθένιος του Κιζίλτας

Ένας μοναχός με σπάνια εφευρετική ιδιοφυΐα παρουσίασε στον ρωσικό στόλο μια καινοτόμο μέθοδο για την ανέλκυση βυθισμένων φορτίων. Αργότερα, την παραμονή της απόδοσης της Κοιμήσεως της Θεοτόκου, τέσσερις Τάταροι τον ενέδρευσαν στον δρόμο και τον δολοφόνησαν με τρεις πυροβολισμούς. Ο μελλοντικός ηγούμενος Παρθένιος γεννήθηκε το χίλια οκτακόσια δεκαπέντε στο Ελισαβετγκράντ της νότιας Ρωσίας.

Στις είκοσι τρεις Δεκεμβρίου του χίλια οκτακόσια σαράντα πέντε εκάρη μοναχός με μεγάλη πνευματική προετοιμασία. Λίγους μήνες αργότερα, στις οκτώ Απριλίου του επόμενου έτους, χειροτονήθηκε ιερομόναχος της Εκκλησίας. Από τον Ιούλιο του χίλια οκτακόσια σαράντα οκτώ υπηρέτησε ως δεκανός στη Μονή Κορσούν, κοντά στην πόλη Χερσώνα.

Στη συνέχεια ανέλαβε καθήκοντα οικονόμου στον επισκοπικό οίκο της ίδιας πόλης, με αξιοθαύμαστη επιμέλεια. Το χίλια οκτακόσια πενήντα δύο, στο οχυρό Τενγκίνσκι της ακτοφυλακής του Εύξεινου Πόντου, διακρίθηκε για το μηχανικό του ταλέντο. Πρότεινε έναν ευκολότερο τρόπο για να ανυψώνονται τα βυθισμένα φορτία από τον βυθό της θάλασσας.

Ειδική επιτροπή ενέκρινε την εφεύρεσή του και δόθηκε εντολή για την προμήθεια τέτοιων μηχανημάτων στο λιμάνι. Ο υποναύαρχος του στόλου του Εύξεινου Πόντου του εξέφρασε επίσημα τις θερμές ευχαριστίες του. Κατά τη διάρκεια του Κριμαϊκού πολέμου, ανάμεσα στο χίλια οκτακόσια πενήντα τρία και στο χίλια οκτακόσια πενήντα έξι, ο πατήρ Παρθένιος έδειξε εξαιρετικό θάρρος.

Όταν τα εχθρικά πλοία βομβάρδιζαν το Νοβοροσίσκ από τις είκοσι οκτώ Φεβρουαρίου έως τις τέσσερις Μαρτίου του χίλια οκτακόσια πενήντα πέντε, εκείνος δεν δείλιασε. Μέσα στον θανάσιμο κίνδυνο, εξομολογούσε και κοινωνούσε αδιάκοπα τους πληγωμένους στρατιώτες και έθαβε τους νεκρούς με ευλάβεια. Για το προσωπικό του θάρρος και τις σπουδαίες εφευρέσεις του, η Ιερά Σύνοδος τον τίμησε με επιστήθιο σταυρό.

Η απόφαση αυτή πάρθηκε στις είκοσι Μαρτίου του χίλια οκτακόσια πενήντα επτά, σε αναγνώριση των πολλών υπηρεσιών του. Στις επτά Απριλίου του ίδιου έτους ανυψώθηκε στο αξίωμα του ηγουμένου με ιδιαίτερη τιμή. Έλαβε ακόμη ένα χάλκινο σταυρό εις ανάμνηση του Κριμαϊκού πολέμου και μετάλλιο για όσους υπηρέτησαν στον στρατό του Καυκάσου.

Στις είκοσι Αυγούστου του χίλια οκτακόσια πενήντα οκτώ διορίστηκε ηγούμενος της κοινοβιακής Μονής Κιζίλτας στην επισκοπή Ταυρίδας. Εκεί, στον όγδοο αιώνα, βρισκόταν η θερινή κατοικία του ομολογητή αρχιεπισκόπου Στεφάνου του Σουρόζ. Με την πάροδο των αιώνων όμως, ο άγιος τόπος εγκαταλείφθηκε εντελώς και έπεσε σε μεγάλη παρακμή.

Με ζήλο για τη δόξα του Θεού, ο πατήρ Παρθένιος άρχισε αμέσως να ανακαινίζει και να αναζωογονεί την αρχαία μονή. Οι σύγχρονοί του παρατήρησαν τις θαυμαστές και πολύπλευρες ικανότητές του στην οργάνωση και στη διοίκηση του τόπου. Η ακούραστη δημιουργική του ενέργεια του επέτρεψε να επιτύχει όσα κανείς άλλος δεν είχε καταφέρει στη μακρά ιστορία της μονής.

Από την απόλυτη ερήμωση και τη φτώχεια, χωρίς εξωτερική βοήθεια ή έστω συμπάθεια, σήκωσε ολόκληρο το κοινόβιο. Παρά την αμάθεια των αδελφών, πέτυχε αποτελέσματα που έκαναν τον ηγούμενο αγαπητό και σεβαστό σε όλη την περιοχή. Οι άνθρωποι άκουγαν τις συμβουλές του και αναζητούσαν τη συντροφιά του με εμπιστοσύνη και ειλικρινή σεβασμό.

Θαρραλέος και χαρούμενος, με αδιάλειπτη προσευχή στα χείλη, δεν λύγισε από την αταξία που βρήκε εκεί. Όπου ένας αδύναμος άνθρωπος θα παραιτούνταν, εκείνος έβαλε τα πάντα σε αρμονική και εργατική τάξη. Ως ασκητής και αγωνιστής, επηρέαζε το ποίμνιό του μέσα από το ίδιο του το ζωντανό παράδειγμα.

Με σταθερή επιμονή ανέβαζε τους πάντες κοντά στον εαυτό του, χωρίς να ανέχεται καμία ανηθικότητα. Όλοι τον αγαπούσαν ως αφιλοκερδή και στοργικό σαν πατέρα, και η πνευματική του ακτινοβολία μεγάλωνε διαρκώς ανάμεσα στους πιστούς. Κατά τον λόγο του αποστόλου Παύλου, έγινε «τοις πάσι τα πάντα», όπως διαβάζουμε στην προς Κορινθίους πρώτη επιστολή.

Με προσευχή στα χείλη εργαζόταν από την αυγή ως την επόμενη αυγή, και μια χούφτα μοναχοί τον μιμούνταν. Επειδή ήταν αφιλοχρήματος, απαγόρευε στους αδελφούς να ζητιανεύουν, ενώ δεν υπήρχαν χρήματα για να προσληφθούν εργάτες. Πριν από εκείνον, στο κοινόβιο του Κιζίλτας υπήρχε μόνο ένα σπήλαιο με ιαματική πηγή και δυο τρεις πλίθινες καλύβες.

Με τη φροντίδα του χαράχθηκαν δρόμοι, φυτεύτηκαν περιβόλια και αμπελώνες σε ολόκληρη την περιοχή της μονής. Από ένα απλό σπήλαιο μέσα στον βράχο, αναδύθηκε ολόκληρο ασκητήριο με δύο ξενώνες και πέτρινη εκκλησία. Πλήθος προσκυνητών συνέρρεαν πλέον στο μοναστήρι, αναζητώντας πνευματική παρηγοριά και την ευλογία του γέροντα.

Όμως δεν έλειψαν και οι θλίψεις από τη ζωή του ακούραστου ηγουμένου. Το χίλια οκτακόσια εξήντα τρία ξεκίνησαν οι πρώτες θανατηφόρες συγκρούσεις με τους ντόπιους Τατάρους. Εκείνοι έκοβαν αδιάντροπα το δάσος και έβοσκαν τα κοπάδια τους στα κτήματα του μοναστηριού.

Ο πατήρ Παρθένιος δεν κατάφερε να συνεννοηθεί μαζί τους, ούτε σε καθημερινό ούτε σε διοικητικό επίπεδο. Απευθύνθηκε στον κυβερνήτη της επαρχίας Ταυρίδας, αλλά δυστυχώς χωρίς κανένα ουσιαστικό αποτέλεσμα. Βλέποντας τη γραφειοκρατική αδιαφορία και βέβαιοι για την ατιμωρησία τους, οι Τάταροι συνέχισαν τις επιδρομές και τις κλοπές τους.

Κάποτε μάλιστα χτύπησαν άγρια έναν ιερέα που τους έπιασε επ’ αυτοφώρω να κλέβουν ξυλεία από τη μονή. Ο ηγούμενος Παρθένιος δεν έχανε την ελπίδα να τους μιλήσει με λογική και χριστιανική πραότητα. Όμως η μία αδικία γεννά συχνά την επόμενη, ακόμη πιο σκοτεινή και επικίνδυνη για όσους τις καταγγέλλουν.

Τέσσερις Τάταροι, ανάμεσά τους ένας Σόφτα που ετοιμαζόταν για μουλάς, αποφάσισαν να τον σκοτώσουν. Έστησαν ενέδρα κοντά στον δρόμο και τον περίμεναν επί αρκετές ημέρες με υπομονή και κακία. Το έγκλημα έγινε στις τέσσερις Σεπτεμβρίου, την παραμονή της απόδοσης της Κοιμήσεως της Θεοτόκου.

Ο ηγούμενος επέστρεφε έφιππος από το Σουντάκ στη μονή, βιαζόμενος να προφτάσει την ιερή ακολουθία. Με τρεις πυροβολισμούς οι κακοποιοί σκότωσαν τον πατέρα Παρθένιο σε εκείνον τον έρημο και απομονωμένο τόπο. Για να εξαφανίσουν τα ίχνη του εγκλήματος, έκαψαν το σώμα του και έθαψαν το άλογό του στο δάσος.

Με ξύλα έσπασαν τα οστά του και έκαψαν το λείψανό του από τις πέντε το απόγευμα έως τις δύο μετά τα μεσάνυχτα. Το έγκλημα θα είχε μείνει για πάντα ανεξιχνίαστο, αν δεν υπήρχαν μάρτυρες που έτυχε να βρεθούν εκεί. Οι Τάταροι θέλησαν να σκοτώσουν και αυτούς, αλλά ήταν μουσουλμάνοι ομόθρησκοί τους και δεν τόλμησαν.

Ελεγχόμενοι από τη συνείδησή τους και θέλοντας να μη θεωρηθούν συνένοχοι, οι αυτόπτες μίλησαν τελικά. Φανέρωσαν το φρικτό έγκλημα και υπέδειξαν τον τόπο όπου βρέθηκαν οι στάχτες και τα λείψανα του ηγουμένου. Τα ιερά λείψανα συγκεντρώθηκαν με προσοχή και ευλάβεια από κληρικούς που συγκλήθηκαν σε πνευματικό συμβούλιο.

Με την ευλογία του επισκόπου Ταυρίδας Αλεξίου, ενταφιάστηκαν επίσημα στις δύο Δεκεμβρίου του χίλια οκτακόσια εξήντα έξι. Ο τάφος βρισκόταν λίγο μακριά από το μοναστήρι, και έγινε αμέσως τόπος συγκινητικού προσκυνήματος για τους πιστούς. Τον Αύγουστο του δύο χιλιάδες, η Σύνοδος των Επισκόπων της Ρωσικής Ορθόδοξης Εκκλησίας αγιοκατέταξε επίσημα τον ηγούμενο Παρθένιο.

Έτσι τον κάλεσε σε μια νέα διακονία, ως ουράνιο πρεσβευτή των πιστών ενώπιον του θρόνου του Θεού. Η μνήμη του οσιομάρτυρα τιμάται στις τέσσερις Σεπτεμβρίου με το παλαιό ημερολόγιο της Εκκλησίας. Ο βίος του παραμένει ζωντανό παράδειγμα ασκητικής αγάπης, μαρτυρικής υπομονής και ακούραστης φιλεργίας μέσα στη μοναστική παράδοση.