Άγιος Ιωάσαφ, Επίσκοπος Μπέλγκοροντ

Την ίδια ημέρα που η Εκκλησία γιορτάζει το Γενέσιο της Θεοτόκου, ήρθε στον κόσμο το βρέφος που αργότερα θα ποίμαινε με αγιότητα την επισκοπή του Μπέλγκοροντ. Στο μοναστήρι του Μγκάρσκ, ο ίδιος ο άγιος Αθανάσιος της Λούμπνυ εμφανίστηκε επανειλημμένα στον νέο ηγούμενο, δείχνοντας την ουράνια προστασία του. Ο Ιωακείμ, όπως ονομάστηκε στο βάπτισμα, καταγόταν από την αρχοντική ουκρανική οικογένεια των Γκορλένκο και γεννήθηκε στην Προλούκα της παλαιάς επαρχίας της Πολτάβα.

Από τα παιδικά του χρόνια ένιωθε στην καρδιά του μια βαθιά κλίση προς τον μοναχισμό. Σε ηλικία επτά ετών ο πατέρας του τον ενέγραψε στην ξακουστή Πνευματική Ακαδημία του Κιέβου. Εκεί, μέσα στους ιερούς τοίχους της σχολής, η αγάπη του για την αφιερωμένη ζωή φούντωσε ακόμη περισσότερο.

Επί επτά ολόκληρα χρόνια καλλιεργούσε κρυφά αυτόν τον πόθο, μελετώντας και προσευχόμενος με μεγάλη επιμέλεια και ζήλο. Όταν τελικά αποκάλυψε στους γονείς του την επιθυμία του, εκείνοι τον ικέτευσαν θερμά να μην εγκαταλείψει τον κόσμο. Ο πρωτότοκος γιος τους ήταν η ελπίδα και η χαρά τους και δεν άντεχαν τον χωρισμό.

Όμως η φλόγα της κλήσης ήταν δυνατότερη από κάθε γονική αντίρρηση και ανθρώπινο δεσμό. Χωρίς να γνωρίζει κανείς από την οικογένεια, ο νεαρός Ιωακείμ έγινε ρασοφόρος δόκιμος στη μονή Μεζιγκόρσκ του Κιέβου, λαμβάνοντας το όνομα Ιλαρίων. Δύο χρόνια αργότερα, κατά τον μήνα Νοέμβριο, κουρεύτηκε μοναχός με το μανδύα στη μονή Κιέβου Μπρατσκ και ονομάστηκε Ιωάσαφ.

Η κουρά του συνέπεσε χρονικά με την ολοκλήρωση των σπουδών του στην Πνευματική Ακαδημία της πόλης. Μετά την κοίμηση του ιεράρχη Βαρλαάμ, την έδρα του Κιέβου ανέλαβε ο αρχιεπίσκοπος Ραφαήλ Ζαμπορόφσκι. Εκείνος διέκρινε αμέσως τις σπάνιες πνευματικές αρετές και ικανότητες του νέου ασκητή.

Του εμπιστεύθηκε λοιπόν τη σημαντική θέση του εξεταστή της αρχιεπισκοπής, ένα έργο γεμάτο ευθύνες και δυσκολίες. Λίγο αργότερα ο ιεροδιάκονος Ιωάσαφ χειροτονήθηκε ιερομόναχος από τον ίδιο ιεράρχη και μεταφέρθηκε στην αρχιεπισκοπική κατοικία της Αγίας Σοφίας. Παράλληλα διορίστηκε μέλος του εκκλησιαστικού συμβουλίου του Κιέβου, αναλαμβάνοντας ένα ακόμη βαρύ διακόνημα.

Με ιερό ζήλο εργάστηκε για τη διόρθωση των ηθικών αδυναμιών που παρατηρούσε ανάμεσα στους ιερείς των ενοριών. Μελέτησε προσεκτικά τις πραγματικές ανάγκες των κληρικών και κατέγραψε τα προτερήματα και τις ελλείψεις της επισκοπής με διάκριση. Το διοικητικό του τάλαντο συμβάδιζε αρμονικά με τους πνευματικούς του αγώνες και τη σταθερή του προσευχή.

Η ταχεία πνευματική του πρόοδος φάνηκε καθαρά μέσα από το θαυμάσιο έργο του, την Πάλη των Επτά Σεβασμίων Αρετών με τα Επτά Θανάσιμα Αμαρτήματα. Σε ηλικία τριάντα δύο ετών διορίστηκε προεστώς της μονής της Μεταμορφώσεως του Σωτήρος στο Μγκάρσκ. Με την ανάληψη της θέσης ανυψώθηκε στον βαθμό του ηγουμένου και άρχισε αμέσως αγώνα ανασυγκρότησης.

Εργάστηκε με όλες του τις δυνάμεις για να βάλει το μοναστήρι σε καλή τάξη και πνευματική ευρυθμία. Η μονή αυτή αποτελούσε παλαιό προπύργιο της Ορθοδοξίας στον σκληρό αγώνα εναντίον της Ουνίας στις εκείθεν περιοχές. Μέσα στο μοναστήρι φυλάσσονταν τα ιερά λείψανα του αγίου Αθανασίου, πατριάρχη Κωνσταντινουπόλεως και θαυματουργού της Λούμπνυ.

Πολλές φορές ο ίδιος ο άγιος Αθανάσιος εμφανίστηκε στον ηγούμενο Ιωάσαφ ως σημείο της ουρανίου προστασίας του. Έπειτα από αρκετά χρόνια θεοφιλούς διακονίας, ο μητροπολίτης Ραφαήλ τον ανύψωσε στο αξίωμα του αρχιμανδρίτη. Στο τέλος της ίδιας χρονιάς κλήθηκε επειγόντως στη Μόσχα από την ανώτατη εκκλησιαστική αρχή της Ρωσίας.

Με απόφαση της Ιεράς Συνόδου διορίστηκε τοποτηρητής στη Λαύρα της Αγίας Τριάδος του οσίου Σεργίου. Εκεί κοπίασε ακούραστα για την ανοικοδόμηση της μονής μετά από καταστροφική πυρκαγιά που είχε προηγηθεί. Στον ναό των Αποστόλων Πέτρου και Παύλου της Πετρούπολης, ο αρχιμανδρίτης Ιωάσαφ χειροτονήθηκε επίσκοπος Μπέλγκοροντ.

Ανερχόμενος στον αρχιερατικό θρόνο, αφοσιώθηκε με αυστηρότητα στην ευσέβεια του λαού και στην ευπρέπεια των ιερών ναών της επισκοπής του. Φρόντιζε με ιδιαίτερη προσοχή την κανονική τέλεση των θείων ακολουθιών και την ηθική κατάσταση του ποιμνίου του. Έδωσε επίσης μεγάλη βαρύτητα στη μόρφωση των κληρικών και στη σωστή τήρηση των εκκλησιαστικών παραδόσεων και κανόνων.

Όπως και παλαιότερα, εργαζόταν με όλες τις δυνάμεις του στην αρχιερατική του διακονία, χωρίς να λυπάται καθόλου την υγεία του. Λίγο πριν από την κοίμησή του, ο άγιος απαγόρευσε στον υποτακτικό του Στέφανο να επιδιώξει την ιερωσύνη. Του προείπε μάλιστα ότι, αν δεν τον υπακούσει, θα συναντούσε άδοξο και πρόωρο τέλος της ζωής του.

Σε άλλον υποτακτικό του, τον Βασίλειο, αποκάλυψε ότι θα γινόταν διάκονος, αλλά ποτέ ιερέας. Όπως απέδειξε ο χρόνος αργότερα, και οι δύο αυτές προφητείες του αγίου πραγματοποιήθηκαν με ακρίβεια. Ο άγιος Ιωάσαφ κοιμήθηκε εν Κυρίω την δεκάτη Δεκεμβρίου του χιλίου επτακοσίου πενήντα τέσσερα.

Η επίσημη αγιοκατάταξή του από την Εκκλησία έγινε την τετάρτη Σεπτεμβρίου του χιλίου εννιακοσίου ένδεκα.