Ο γέροντας δάσκαλος Βάβυλας και τα ογδόντα τέσσερα παιδιά του

Μέσα στη Νικομήδεια ο γέροντας Βάβυλας μάζευε κρυφά ογδόντα τέσσερα παιδιά και τους δίδασκε τον Χριστό αντί για τους ειδωλολατρικούς θεούς του αυτοκράτορα. Όταν συνελήφθη και βασανίστηκε φρικτά, φώναξε πως ο Κύριος τον έκανε νέο και δυνατό, πιο δυνατό από τον ίδιο τον Μαξιμιανό. Στα χρόνια που ο αυτοκράτορας έμενε στη Νικομήδεια και ανανέωνε τον διωγμό, πολλοί πιστοί αναγκάστηκαν να κρυφτούν σε απομονωμένα μέρη.

Σε ένα τέτοιο κρησφύγετο βρισκόταν ο σεβάσμιος δάσκαλος, που δεν δεχόταν να σιωπήσει για την αλήθεια. Κάποιοι όμως τον κατέδωσαν στους ανθρώπους του παλατιού και έφτασε γρήγορα το μήνυμα στον ίδιο τον αυτοκράτορα. Στρατιώτες έτρεξαν αμέσως στο μέρος εκείνο και έφεραν τον γέροντα μαζί με όλους τους μικρούς μαθητές του μπροστά στον θρόνο.

Ο Μαξιμιανός τον κοίταξε με θυμό και τον ρώτησε γιατί τιμά έναν άνθρωπο που σταυρώθηκε από τους Ιουδαίους και παρασύρει και ανυποψίαστα παιδιά. Ο γέροντας απάντησε με παρρησία πως οι θεοί των ειδώλων είναι δαιμόνια, ενώ ο δικός του Θεός δημιούργησε τον ουρανό και τη γη ολόκληρη. Ο αυτοκράτορας οργίστηκε με τα λόγια εκείνα και διέταξε τέσσερις στρατιώτες να χτυπήσουν τον γέροντα στο πρόσωπο, στα πλευρά και στα γόνατα.

Το γερασμένο σώμα του βάφτηκε ολόκληρο με αίμα, αλλά εκείνος δεν λύγισε ούτε στιγμή μπροστά στους βασανιστές του. Ύψωσε τη φωνή του προς τον Κύριο και τον ευχαρίστησε επειδή τον έκανε από αδύναμο και ηλικιωμένο πιο δυνατό από τον ίδιο τον Μαξιμιανό. Τότε ο αυτοκράτορας πρόσταξε να τον λιθοβολήσουν στους ώμους και στα πόδια, για να συντρίψουν κάθε αντοχή του γέροντα.

Όταν τσάκισαν όλα του τα μέλη, του φόρτωσαν στον λαιμό βαρύ φορτίο και του πέρασαν στα πόδια σιδερένια δεσμά. Με αυτή την κατάσταση τον έσυραν και τον έκλεισαν σε σκοτεινή φυλακή, ελπίζοντας ότι θα κάμψουν την πίστη του. Στη συνέχεια έφεραν μπροστά στον αυτοκράτορα τα ογδόντα τέσσερα παιδιά, αγόρια και κορίτσια μικρής ηλικίας.

Ο Μαξιμιανός άρχισε να τα παρακινεί με γλυκά λόγια να προσκυνήσουν τα είδωλα και να σωθούν. Εκείνα όμως έμεναν σιωπηλά και κοιτάζονταν μεταξύ τους με σταθερό βλέμμα και αποφασιστικότητα. Βλέποντας τη σιωπή τους, ο αυτοκράτορας ξεχώρισε τα δέκα πιο μεγάλα παιδιά και προσπάθησε να τα δελεάσει με υποσχέσεις.

Τους είπε πως, αν θυσιάσουν στους θεούς, θα μείνουν στο παλάτι και θα λάβουν πλούσια δώρα και τιμές. Δύο όμως από αυτά, ο Αμμώνιος και ο Δονάτος, στάθηκαν μπροστά του και ομολόγησαν με θαρρετή φωνή την πίστη τους. Είπαν καθαρά πως είναι χριστιανοί και δεν προσφέρουν θυσίες σε άλαλα και κουφά δαιμόνια.

Ο Μαξιμιανός διέταξε αμέσως να τα χτυπήσουν με σκληρότητα, για να τα κάνει να σιωπήσουν. Καθώς τα μαστίγωναν, εκείνα επαναλάμβαναν ακούραστα πως είναι χριστιανοί και δεν θα υπηρετήσουν ποτέ τους ειδωλολατρικούς θεούς. Στράφηκε τότε και στα υπόλοιπα μικρά μαθητές με κολακείες και απειλές.

Όλα όμως ομολόγησαν τον Χριστό και αρνήθηκαν με σταθερότητα κάθε θυσία στα είδωλα. Όταν κατάλαβε πως δεν υπάρχει ελπίδα να τα μεταπείσει, διέταξε να τα ρίξουν στη φυλακή. Τον δάσκαλό τους πρόσταξε να τον κρεμάσουν και να τον χτυπούν με σιδερένιες ράβδους χωρίς οίκτο.

Ούτε εκείνα τα βασανιστήρια όμως μπόρεσαν να σαλέψουν την πίστη του γέροντα ή των μαθητών του. Επειδή τίποτε δεν λύγισε την ομολογία τους, βγήκε τελική απόφαση θανάτου για όλους με αποκεφαλισμό. Καθώς ο γέροντας Βάβυλας βάδιζε προς τον τόπο της εκτέλεσης μαζί με τα παιδιά, έψαλλε με χαρά τα λόγια του προφήτη Ησαΐα.

Έλεγε πως να, είναι αυτός και τα παιδιά που του χάρισε ο Θεός για να τα οδηγήσει κοντά Του. Όταν έφτασαν στον τόπο της θυσίας, πρώτος δέχτηκε τον στέφανο του μαρτυρίου ο σεβάσμιος δάσκαλος. Έπειτα αποκεφαλίστηκαν ένα προς ένα και τα ογδόντα τέσσερα παιδιά, μικροί και μεγαλύτεροι μαθητές.

Το αίμα τους ποτίστηκε στο χώμα της Νικομήδειας και η ψυχή τους ανέβηκε με πνευματική αγαλλίαση στον ουρανό. Τη νύχτα ήρθαν κρυφά πιστοί χριστιανοί στον τόπο εκείνον και πήραν με ευλάβεια τα τίμια λείψανα. Τα μετέφεραν σε καράβι και τα έφεραν με ασφάλεια ως την πόλη του Βυζαντίου.

Εκεί τα τοποθέτησαν με τιμή μέσα σε τρεις λάρνακες, υμνώντας τον Θεό για το θάρρος των μαρτύρων. Έτσι έκλεισε ένδοξα η ιστορία ενός γέροντα δασκάλου και των ογδόντα τεσσάρων παιδιών της Νικομήδειας.