Αντώνιος ο Καυλέας, ο Πατριάρχης της ελεημοσύνης

Όταν κάποιος του έφερε ένα σακούλι γεμάτο χρυσάφι για τους φτωχούς, ο Αντώνιος είδε μονάχα ένα χέρι να κρατά τον θησαυρό, χωρίς σώμα και χωρίς πρόσωπο. Από εκείνη τη στιγμή, ο μετέπειτα Πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως μοίραζε ελεημοσύνη με τόση αφθονία, που χιλιάδες φτωχοί τον περίμεναν στις πόρτες των ναών. Καταγόταν από τη Μικρά Ασία, όμως ολόκληρη η ζωή του πέρασε μέσα στη Βασιλεύουσα, όπου ανατράφηκε, σπούδασε και αγίασε.

Από τα παιδικά του χρόνια κοίταζε με ιερή προσοχή πώς γινόταν η προσκομιδή, πώς κρατούσαν το θυμιατό και πώς τελούνταν η Θεία Λειτουργία μέσα στον ναό. Η χάρη του Θεού τον ετοίμαζε σιγά σιγά για το μεγάλο έργο που θα του εμπιστευόταν αργότερα η Εκκλησία. Όταν ενηλικιώθηκε, μπήκε σε μοναστήρι της Κωνσταντινουπόλεως και αφοσιώθηκε με ζήλο στους κόπους της μοναχικής πολιτείας.

Η αυστηρή του άσκηση τράβηξε γρήγορα τα βλέμματα όλων, παρότι ο ίδιος αγαπούσε την αφάνεια και την ησυχία. Χειροτονήθηκε πρεσβύτερος χωρίς να το επιθυμεί, και αργότερα, με εντολή του Πατριάρχη, ανέλαβε και τη διακονία του ηγουμένου στη μονή του. Την ίδια εκείνη εποχή, μέσα στη μονή που ίδρυσε ο ίδιος, έγινε μοναχός και ο πατέρας του, παίρνοντας το σχήμα από τα χέρια του γιου του.

Ο Αντώνιος, παρά τα βαριά καθήκοντα της ηγουμενίας, δεν εγκατέλειψε ποτέ τη συνηθισμένη του άσκηση. Έμενε άγρυπνος τις νύχτες, νήστευε με αυστηρότητα και προσευχόταν αδιάλειπτα μέρα και νύχτα. Με τα ίδια του τα χέρια μοίραζε τροφή και χρήματα στους φτωχούς της πόλεως, χωρίς να ξεχωρίζει κανέναν.

Τότε ακριβώς συνέβη το θαυμαστό περιστατικό με το αόρατο χέρι που του έφερε χρυσάφι για τους έχοντες ανάγκη. Η φήμη της αρετής του απλώθηκε σε όλη τη Βασιλεύουσα και έφτασε ως τα ανάκτορα του αυτοκράτορα Λέοντος του Σοφού. Εργάστηκε με όλη του την ψυχή για την ενότητα της Εκκλησίας και για την καταπράυνση των παθών ανάμεσα στους οπαδούς των Πατριαρχών Ιγνατίου και Φωτίου.

Όλοι τον θαύμαζαν για την απλότητα, την πραότητα και τη βαθιά του ταπείνωση, την οποία διατηρούσε ανέπαφη μέσα στις τιμές. Ίδρυσε επίσης τη μονή του Καλλίου, η οποία υπήρξε για χρόνια πνευματικό καταφύγιο πολλών ψυχών στη Βασιλεύουσα. Όταν χήρεψε ο πατριαρχικός θρόνος της Κωνσταντινουπόλεως, η σύνοδος των επισκόπων και ο ίδιος ο αυτοκράτορας τον εξέλεξαν ομόφωνα Πατριάρχη, παρά την προχωρημένη ηλικία του.

Βρισκόταν ήδη σε βαθιά γεράματα, όμως η δύναμη του Αγίου Πνεύματος τον στήριζε σε όλα τα κοπιαστικά καθήκοντα του υψηλού αξιώματος. Καμπουριασμένος από τα χρόνια, περπατούσε ωστόσο σε όλες τις εκκλησίες της επαρχίας του, νικώντας τις σωματικές αδυναμίες με τη δύναμη της προσευχής. Έβλεπε τη φτώχεια πολλών κληρικών και τους βοηθούσε με γενναίες χρηματικές προσφορές, ώστε να μπορούν να διακονούν τον λαό απερίσπαστοι.

Στις εισόδους των ναών τον περίμεναν πάντοτε πλήθη φτωχών, και κανείς δεν έφευγε από κοντά του με άδεια χέρια. Με τη βοήθεια του αυτοκράτορα Λέοντος του Σοφού πρόσφερε μεγάλο έργο στην Εκκλησία και στερέωσε την ευσέβεια μέσα στον λαό. Ανήγειρε επίσης μοναστήρι πάνω από τα τίμια λείψανα της οσίας Καλλίας, τιμώντας τη μνήμη της με ευλάβεια.

Αφού επιτέλεσε πλήθος θαυμάτων και αγίασε όσους τον γνώρισαν, παρέδωσε ειρηνικά την ψυχή του στον Κύριο σε βαθύτατο γήρας.