Άγιος Ζωτικός ο Ορφανοτρόφος και Προστάτης των Λεπρών

Αγόρασε αληθινούς πολύτιμους λίθους με τον χρυσό του αυτοκράτορα, μα δεν ήταν πετράδια εκείνα που έκρυβε στην καρδιά του. Ήταν οι λεπροί της Νέας Ρώμης, τους οποίους έσωσε από τον πνιγμό και τον αφανισμό με δόλο αγάπης. Γεννήθηκε στην παλιά Ρώμη μέσα σε ευσεβή χριστιανική οικογένεια και ανατράφηκε με βαθιά παιδεία και αρετή.

Όταν πέρασε την εφηβεία του, ο Μέγας Κωνσταντίνος τον κάλεσε κοντά του ως συνεργάτη στο μεγάλο όραμα της νέας πρωτεύουσας. Η πόλη εγκαινιάστηκε τον Μάιο και έμελλε να ξεπεράσει σε λαμπρότητα κάθε άλλη πόλη της οικουμένης. Όταν ξέσπασε φοβερή επιδημία λέπρας, ο αυτοκράτορας διέταξε να διώχνουν ή να ρίχνουν στη θάλασσα όσους είχε αγγίξει η αρρώστια.

Η εντολή δεν ξεχώριζε καταγωγή ούτε αξίωμα, με στόχο μόνο να αναχαιτιστεί η εξάπλωση του κακού. Ο Ζωτικός κυριεύτηκε από βαθιά συμπόνια για τους δυστυχισμένους εκείνους ανθρώπους και αναζήτησε αμέσως τρόπο σωτηρίας. Παρουσιάστηκε στο παλάτι και ζήτησε από τον ηγεμόνα μεγάλη ποσότητα χρυσού.

Του είπε πως θα αγόραζε μαργαριτάρια και πολύτιμες πέτρες για να αυξήσει τη δόξα της αυτοκρατορικής μεγαλειότητας με την προσωπική του πείρα. Με τον χρυσό που πήρε από τον αυτοκράτορα, ο άγιος έπραξε κάτι ολότελα διαφορετικό από όσα είχε υποσχεθεί στο παλάτι. Πήγαινε από πόλη σε πόλη και αναζητούσε τους δύστυχους λεπρούς, για να ελαφρύνει τον πόνο τους και να γίνει ασπίδα τους.

Εξαγόραζε με τον βασιλικό χρυσό όσους οδηγούνταν στον πνιγμό ή στην εξορία, και τους έπαιρνε υπό την προστασία του. Τους μετέφερε ομαδικά στον λόφο των Ελαιών, που βρίσκεται στην απέναντι όχθη του Βοσπόρου. Εκεί είχε στήσει σκηνές και πρόχειρα καλύβια από κλαδιά, για να βρίσκουν στέγη και θαλπωρή.

Τους πρόσφερε με αδελφική αγάπη τροφή, παρηγοριά και φροντίδα για κάθε πληγή τους. Έτσι ζούσαν οι αρρωστημένοι ασφαλείς, μακριά από τον φόβο του θανάτου και την περιφρόνηση της πόλης. Ο χρυσός που προοριζόταν για στολίδια του θρόνου μεταμορφώθηκε σε ψωμί, σε νερό και σε σκέπη για τους τελευταίους ανθρώπους της αυτοκρατορίας.

Όταν πέθανε ο Μέγας Κωνσταντίνος, ανέβηκε στον θρόνο ο γιος του Κωνστάντιος, οπαδός της αίρεσης του Αρείου. Ο νέος αυτοκράτορας ξεκίνησε αμέσως διωγμό εναντίον των υπερασπιστών της Ορθοδοξίας με μεγάλη σκληρότητα. Οι αυλικοί φθονούσαν τον Ζωτικό για τα προνόμια που απολάμβανε στη βασιλεία του πατέρα του εκλιπόντος.

Εκμεταλλεύτηκαν την ευκαιρία και τον κατηγόρησαν στον αυτοκράτορα πως έτρεφε φρονήματα αντίθετα με τα δικά του. Πρόσθεσαν ακόμη πως σπαταλούσε άσκοπα τα χρήματα του κράτους φροντίζοντας τους λεπρούς της πόλης. Οι συκοφαντίες πύκνωσαν, όταν στη Νέα Ρώμη έπεσε, εκτός από τη λέπρα, και μια τρομερή πείνα.

Κατά τους αυλικούς, ο Ζωτικός ήταν ο μοναδικός υπεύθυνος για όλες αυτές τις συμφορές που έπληξαν την πόλη. Ο μακάριος δεν περίμενε την απόφαση του Κωνσταντίου εναντίον του, αλλά παρουσιάστηκε ο ίδιος μπροστά του. Φόρεσε λαμπρή ενδυμασία και του πρότεινε να πάνε μαζί, για να δει τους πολύτιμους λίθους που είχε αγοράσει.

Όταν έφτασαν στους πρόποδες του λόφου, αντίκρισε ο Κωνστάντιος μια μεγάλη πομπή να κατευθύνεται προς το μέρος του. Ήταν πλήθος λεπρών, που βάδιζαν με τάξη και κρατούσαν στα χέρια τους από ένα μικρό κερί αναμμένο. Στην κορυφή της πομπής βρισκόταν η ίδια η κόρη του αυτοκράτορα, την οποία είχε σώσει ο άγιος από τον πνιγμό.

Είχε προσβληθεί από τη λέπρα και είχε γλιτώσει τη ζωή της χάρη στην επέμβαση του Ζωτικού. Ο αυτοκράτορας ταράχτηκε και ρώτησε αμέσως τι σήμαινε αυτή η παράξενη πομπή. Ο άγιος του απάντησε πως αυτοί που έρχονταν προς το μέρος του ήταν οι αληθινοί πολύτιμοι λίθοι.

Θα έδιναν λαμπρότητα στο ουράνιο διάδημα της βασιλείας του, με τις προσευχές τους ενώπιον του Θεού. Πρόσθεσε ακόμη πως τους είχε αγοράσει για να τον βοηθήσει στη σωτηρία της ψυχής του. Ο Κωνστάντιος, αντί να συγκινηθεί από τα λόγια αυτά, κυριεύτηκε από βίαιη οργή και ανελέητη μανία.

Διέταξε τους στρατιώτες να συλλάβουν τον άγιο και να τον δέσουν πίσω από άγρια μουλάρια. Ήθελε το σώμα του να γίνει κομμάτια, σύροντάς το πάνω στους βράχους και στα αγκάθια του δρόμου. Τα μουλάρια ξεκίνησαν την κατηφόρα, σέρνοντας ανάμεσα στις πέτρες και στους θάμνους το σώμα του μακαρίου.

Όταν έφτασε η πομπή στον ναό του αγίου Παντελεήμονα, του ξερίζωσαν το δεξί μάτι από το πρόσωπο. Αμέσως ανέβλυσε στο σημείο εκείνο πηγή θαυματουργών υδάτων, που έγινε γνωστή για τις θεραπείες της. Έπειτα τα μουλάρια άλλαξαν πορεία και ανέβηκαν μέχρι την κορυφή του λόφου με ανθρώπινη υπακοή.

Στάθηκαν εκεί ακίνητα, σαν να τιμούσαν το άψυχο σώμα του μάρτυρα του Χριστού. Οι δήμιοι τα κεντούσαν για να συνεχίσουν τον δρόμο τους. Τότε τα ζώα μίλησαν ξαφνικά με ανθρώπινη φωνή, όπως κάποτε η όνος του Βαλαάμ στην Παλαιά Διαθήκη.

Είπαν πως το σώμα του αγίου έπρεπε να ταφεί επάνω στον λόφο εκείνο και πουθενά αλλού. Ο αυτοκράτορας έμεινε άφωνος μπροστά στο θαύμα και μετανόησε ειλικρινά για τη σκληρή συμπεριφορά του. Έθαψε με μεγάλες τιμές το σώμα του αγίου μάρτυρα και ζήτησε συγχώρηση για την αδικία του.

Διέταξε αμέσως να χτιστεί στον τόπο εκείνο ένα μεγάλο νοσοκομείο, για την περίθαλψη των λεπρών της πρωτεύουσας. Για πολλούς αιώνες, οι δυστυχισμένοι αυτοί άνθρωποι έβρισκαν εκεί τη βοήθεια της ανθρώπινης επιστήμης. Πολλοί από αυτούς θεραπεύονταν θαυματουργικά με τις πρεσβείες του αγίου Ζωτικού του ορφανοτρόφου.

Τον τιμούσαν όλοι ως ιδρυτή των φιλανθρωπικών ιδρυμάτων της βασιλεύουσας πόλης. Αργότερα πολλοί αυτοκράτορες φρόντισαν για την καλή λειτουργία του ιδρύματος και την επέκτασή του. Ανάμεσά τους ξεχωρίζουν ο Κωνσταντίνος ο Πορφυρογέννητος, ο Ιωάννης ο Τσιμισκής και ο Ρωμανός ο τρίτος.

Το προίκισαν με πολλά κτήματα και πλούσια εισοδήματα, ώστε να εξυπηρετεί πλήθος αρρώστων. Η μνήμη του τιμάται στις τριάντα μία Δεκεμβρίου κάθε χρόνο. Η ζωή του παραμένει φως για όσους θέλουν να υπηρετήσουν τον Χριστό μέσα από την αγάπη προς τους πάσχοντες αδελφούς.