Αγία Κρισπίνα η Μάρτυς της Αφρικής

Στην αφρικανική γη της Θακόρας μια γυναίκα στάθηκε μόνη απέναντι σε ολόκληρη ρωμαϊκή επαρχία που είχε ήδη υποκύψει στις θυσίες. Ο ανθύπατος Άννιος Ανυλλίνος, ένας από τους σκληρότερους διώκτες της εποχής, την οδήγησε στο δικαστήριο της Θεβέστης τον Δεκέμβριο του τριακοσίου τέσσερα. Η Αγία Κρισπίνα ζούσε στην πόλη Θακόρα της ρωμαϊκής Αφρικής, σε καιρούς σκληρούς για τους χριστιανούς της οικουμένης.

Την συνέλαβαν επειδή ομολογούσε ανοιχτά την πίστη της στον Χριστό και αρνιόταν να ακολουθήσει τα κελεύσματα των ειδωλολατρών αρχόντων. Ο ανθύπατος προήδρευσε προσωπικά στη δίκη της, θέλοντας να επιβάλει στην πόλη το τέταρτο διάταγμα του αυτοκράτορα Διοκλητιανού. Της είπε ευθύς εξαρχής πως ο νόμος απαιτούσε θυσία στους ρωμαϊκούς θεούς για τη σωτηρία των αυτοκρατόρων Διοκλητιανού και Μαξιμιανού.

Η μάρτυς απάντησε με γαλήνη πως δεν γνώριζε καθόλου αυτό το διάταγμα και πως η πίστη της δεν επέτρεπε ποτέ τέτοια πράξη. Η χριστιανή γυναίκα στάθηκε όρθια απέναντι στο βάρος της εξουσίας, χωρίς να δειλιάσει μπροστά στα όργανα του βασανισμού. Έτσι άρχισε μια από τις πιο γνωστές μαρτυρικές αναμετρήσεις της αρχαίας Εκκλησίας της Αφρικής.

Ο Ανυλλίνος προσπάθησε αρχικά με λόγια πειστικά να την απομακρύνει από την αλήθεια που ομολογούσε με τόσο θάρρος. Της είπε να αφήσει αυτή τη δεισιδαιμονία και να υποταχθεί στις ιερές τελετές των ρωμαϊκών θεών της αυτοκρατορίας. Η Κρισπίνα απάντησε χωρίς δισταγμό πως δεν γνώριζε άλλον Θεό παρά μόνον εκείνον τον οποίο λάτρευαν οι χριστιανοί.

Ο ανθύπατος την απείλησε αμέσως με φρικτά βασανιστήρια, νομίζοντας πως ο φόβος θα την έκανε να λυγίσει. Η αγία όμως είπε καθαρά πως θα τα υπέμενε με χαρά για χάρη του αγαπημένου της Χριστού. Της ζήτησε τότε να σταματήσει να επιμένει με πείσμα και να υπακούσει επιτέλους στο αυτοκρατορικό διάταγμα.

Εκείνη του απάντησε με σταθερότητα πως θα υπάκουε μόνο στο διάταγμα που της είχε δώσει ο Κύριος Ιησούς Χριστός. Ο ανθύπατος επανέλαβε τις απειλές του και της θύμισε πως ολόκληρη η επαρχία της Αφρικής είχε υποταχθεί. Όλοι σχεδόν είχαν προσφέρει την επιβαλλόμενη θυσία, μόνο η Κρισπίνα παρέμενε στερεή στην ομολογία της.

Δήλωσε καθαρά πως ποτέ δεν επρόκειτο να θυσιάσει σε δαίμονες ή σε ξύλινα αγάλματα. Η ηρεμία της απελπίζε τον δικαστή σε κάθε νέα ερώτηση. Η οργή του Ανυλλίνου άρχισε σιγά σιγά να ξεσπά μπροστά στη γυναικεία αυτή αντοχή και την ακλόνητη πίστη.

Της είπε πως θα την ανάγκαζε με τη βία να γονατίσει στα είδωλα και να προσφέρει θυμίαμα. Η γενναία μάρτυς απάντησε αμέσως πως όσο ζούσε δεν επρόκειτο ποτέ να κάνει τέτοια ανίερη πράξη. Ο ανθύπατος προσπάθησε να την πείσει πως η νόμιμη θυσία δεν αποτελούσε καμία ιεροσυλία απέναντι στους θεούς του κράτους.

Εκείνη όμως αποκρίθηκε με τόλμη πως ας χαθούν όσοι θεοί δεν έπλασαν τον ουρανό και τη γη. Της ζήτησε τότε να σεβαστεί τουλάχιστον τη ρωμαϊκή θρησκεία των πατέρων και των αυτοκρατόρων της εποχής της. Η Κρισπίνα του είπε πως πολλές φορές είχε ήδη δηλώσει την ετοιμότητά της να υποστεί κάθε βασανιστήριο.

Δεν θα προσκυνούσε ποτέ είδωλα που τα είχαν φτιάξει ανθρώπινα χέρια από πέτρα και από μέταλλο. Ο ανθύπατος της φώναξε πως βλασφημούσε και πως δεν φρόντιζε καθόλου για την προσωπική της ασφάλεια. Θέλοντας να την ταπεινώσει, διέταξε αμέσως να της ξυρίσουν δημόσια το κεφάλι μπροστά στο πλήθος.

Η αγία δέχτηκε την προσβολή χωρίς κανένα σημάδι ντροπής ή δειλίας στο πρόσωπό της. Η μάρτυς απάντησε με θαυμαστή παρρησία πως αν ζητούσε την προσωπική της ασφάλεια δεν θα στεκόταν τώρα μπροστά του. Του είπε ακόμη πως ας μιλούσαν επιτέλους οι θεοί του και τότε θα τους πίστευε κι εκείνη.

Ο ανθύπατος της πρόσφερε τότε την τελευταία επιλογή ανάμεσα σε μακρά ζωή και σε οδυνηρό θάνατο με αποκεφαλισμό. Η Κρισπίνα του απάντησε πως θα ευχαριστούσε τον Θεό αν αξιωνόταν τέτοιο τέλος μέσα από το αιματηρό μαρτύριο. Θα έχανε με χαρά την κεφαλή της για την αγάπη του Κυρίου και για τη δόξα του ονόματός Του.

Αρνήθηκε με σαφήνεια να θυσιάσει σε γελοία αγάλματα που έμοιαζαν κουφά και βουβά μπροστά στους ίδιους τους λάτρεις τους. Ο Ανυλλίνος έχασε τότε τελείως την υπομονή του και διέταξε να διαβαστούν τα πρακτικά ολόκληρης της ανάκρισης. Έπειτα εξέδωσε την οριστική απόφαση και πρόσταξε να εκτελεστεί διά ξίφους η νεαρή χριστιανή ομολογήτρια.

Η μάρτυς ευχαρίστησε τον Θεό που την ελευθέρωνε επιτέλους από τα χέρια του διώκτη και των στρατιωτών του. Σχημάτισε το σημείο του Σταυρού και άπλωσε γαλήνια τον λαιμό της προς τον δήμιο που περίμενε. Έτσι αξιώθηκε τον ένδοξο στέφανο του μαρτυρίου μέσα στην αυλή του δικαστηρίου.

Ο αποκεφαλισμός της Αγίας Κρισπίνας έγινε στις πέντε Δεκεμβρίου του τριακοσίου τέσσερα μετά Χριστόν στη Θεβέστη της Αφρικής. Η θανατική καταδίκη της εκτελέστηκε σε εφαρμογή του τέταρτου διατάγματος του αυτοκράτορα Διοκλητιανού κατά των χριστιανών της οικουμένης. Η μνήμη της παρέμεινε ζωντανή στην Εκκλησία της Αφρικής για πολλές γενιές μετά το ένδοξο τέλος της.

Ο μέγας πατέρας της Δύσης, ο ιερός Αυγουστίνος, τη μνημονεύει με ξεχωριστή τιμή σε δύο σπουδαία κηρύγματά του. Συγκεκριμένα αναφέρεται σε εκείνη μέσα στους λόγους του με αριθμούς διακόσια ογδόντα έξι και τριακόσια πενήντα τέσσερα. Ο μεγάλος αυτός διδάσκαλος της Εκκλησίας θεωρούσε την Κρισπίνα παράδειγμα γνήσιας ομολογίας και γενναίας μαρτυρικής αντοχής.

Η αγία ανήκει στη χορεία των γυναικών μαρτύρων της αρχαίας Εκκλησίας που αντιστάθηκαν στη ρωμαϊκή ειδωλολατρία. Η Θακόρα και η Θεβέστη της Αφρικής έγιναν τόποι ιεροί χάρη στη γενναία ομολογία της παρθένου εκείνης. Η Ορθόδοξη Εκκλησία τιμά τη μνήμη της κάθε χρόνο στις πέντε Δεκεμβρίου με ευλάβεια και ευχαρίστηση.

Η μορφή της παραμένει φωτεινό παράδειγμα πίστης για όλους τους πιστούς που αγωνίζονται μέσα στις δικές τους δοκιμασίες. Η αλήθεια του Χριστού νίκησε μέσα από τη γενναία της σιωπηλή υπακοή στον Κύριο.