Η Απόδοση των Εισοδίων της Θεοτόκου

Σε ηλικία μόλις τριών ετών, η Παναγία ανέβηκε μόνη Της τα δεκαπέντε υψηλά σκαλοπάτια του Ναού των Ιεροσολύμων χωρίς καμία ανθρώπινη βοήθεια. Και ο ίδιος ο Αρχιερέας, με φωτισμό από τον ουρανό, την οδήγησε εκεί όπου εισέρχονταν μόνο εκείνος και μία φορά τον χρόνο, στα Άγια των Αγίων. Οι γονείς Της, ο Ιωακείμ και η Άννα, είχαν παρακαλέσει χρόνια ολόκληρα τον Θεό να τους χαρίσει παιδί.

Είχαν δώσει υπόσχεση πως, αν εισακουόταν η προσευχή τους, θα αφιέρωναν το παιδί στην υπηρεσία του Θεού από τα πρώτα του χρόνια. Όταν η μικρή Μαρία έγινε τριών ετών, αποφάσισαν να εκπληρώσουν εκείνο το τάμα τους. Συγκέντρωσαν τους συγγενείς και τους γνωστούς τους, έντυσαν την Πανάχραντη Κόρη με τα καλύτερα ρούχα, και παρθένες με αναμμένες λαμπάδες και ιερούς ύμνους τη συνόδευσαν προς τον Ναό.

Εκεί τους περίμεναν ο Αρχιερέας και άλλοι ιερείς, για να υποδεχθούν τη δούλη του Θεού. Όλοι όσοι παρευρέθηκαν θαύμασαν τα όσα αντίκριζαν την ημέρα εκείνη μέσα στον Ναό του Κυρίου. Η Παναγία παρέμεινε στα διαμερίσματα των παρθένων κοντά στον Ναό, ζώντας με προσευχή, μελέτη της Αγίας Γραφής και εργόχειρο.

Σύμφωνα με τη μαρτυρία της Παλαιάς Διαθήκης και του ιστορικού Ιώσηπου, γύρω από τον Ναό υπήρχαν πολλά διαμερίσματα, όπου κατοικούσαν όσοι ήταν αφιερωμένοι στον Θεό. Όλη η επίγεια ζωή της Θεοτόκου, από τη βρεφική ηλικία ώς την Κοίμησή Της, παραμένει καλυμμένη με βαθύ μυστήριο. Ο άγιος Ιερώνυμος έλεγε πως, αν τον ρωτούσε κανείς πώς πέρασε η Παναγία τα νεανικά Της χρόνια, θα απαντούσε ότι αυτό το γνωρίζουν μόνο ο Θεός και ο Αρχάγγελος Γαβριήλ.

Η Εκκλησία, ωστόσο, παραδίδει πως η Πανάχραντη μεγάλωνε ανάμεσα σε ευσεβείς παρθένες, μελετούσε διαρκώς τις Γραφές και αύξανε μέρα με τη μέρα στην αγάπη προς τον Θεό. Από τα πρώτα κιόλας χριστιανικά χρόνια η Εκκλησία τιμούσε την εορτή των Εισοδίων με ξεχωριστή λαμπρότητα. Παραδόσεις των Παλαιστινίων χριστιανών αναφέρουν ότι η αγία βασίλισσα Ελένη ανήγειρε ναό προς τιμήν των Εισοδίων της Θεοτόκου.

Ο άγιος Γρηγόριος Νύσσης μνημονεύει την εορτή τον τέταρτο αιώνα μετά Χριστόν, ενώ τον όγδοο αιώνα οι Πατριάρχες Κωνσταντινουπόλεως Γερμανός και Ταράσιος εκφώνησαν θαυμαστούς λόγους για την ημέρα αυτή. Η εορτή των Εισοδίων προαναγγέλλει την ευλογία του Θεού προς το ανθρώπινο γένος, το κήρυγμα της σωτηρίας και την υπόσχεση της ελεύσεως του Χριστού. Σήμερα, η Εκκλησία μας τελεί την Απόδοση αυτής της μεγάλης δεσποτικής και θεομητορικής εορτής.

Με αφορμή το γεγονός, ο άγιος Γρηγόριος ο Παλαμάς, Αρχιεπίσκοπος Θεσσαλονίκης, παρέδωσε έναν θαυμάσιο λόγο, που φωτίζει το βαθύτερο νόημα του μυστηρίου. Αν το δέντρο γνωρίζεται από τον καρπό του, τότε η Μητέρα της ίδιας της Αγαθότητας, που γέννησε το αιώνιο κάλλος, υπερβαίνει κάθε άλλο αγαθό. Ο Λόγος του Πατρός φόρεσε την ανθρώπινη φύση μας για να την ανανεώσει και να την υψώσει ώς τα ουράνια.

Έτσι βρήκε εκείνην που μπορούσε να Του προσφέρει την ανόθευτη φύση Της. Από την αρχή του κόσμου, ο εφευρέτης του κακού, ο όφις, σύρθηκε εναντίον μας με φθόνο, μίσος και δολιότητα. Επιτέθηκε στον Αδάμ με αγριότητα, θέλοντας να τον ντύσει με το ένδυμα του θανάτου, και τον παρέσυρε στην παρακοή.

Επειδή δεν τολμούσε επίθεση κατά πρόσωπο, κατέφυγε στην πανουργία και στην απάτη. Αφού ο Αδάμ νικήθηκε εκούσια από την αμαρτία, έγινε ρίζα νεκρωμένη που γέννησε ένα γένος υποταγμένο στον θάνατο. Χρειαζόταν, λοιπόν, μία νέα ρίζα για το γένος μας, ένας νέος Αδάμ, αναμάρτητος και ακαταγώνιστος, που θα μπορούσε να συγχωρεί αμαρτίες και να ανασταίνει νεκρούς.

Γι' αυτό ο απόστολος Παύλος, η μεγάλη σάλπιγγα του Πνεύματος, διακηρύσσει ότι ο πρώτος Αδάμ έγινε ψυχή ζώσα και ο έσχατος Αδάμ έγινε πνεύμα ζωοποιούν. Κανείς εκτός από τον Θεό δεν είναι αναμάρτητος και ζωοποιός. Ο νέος, λοιπόν, Αδάμ έπρεπε να είναι όχι μόνο άνθρωπος, αλλά συγχρόνως και Θεός, που να είναι ζωή, σοφία, αλήθεια, αγάπη και έλεος.

Με αυτές τις αρετές θα ανέπλαθε τον παλαιό Αδάμ, αντίθετα προς τα μέσα με τα οποία ο εχθρός έφερε γήρας και θάνατο στη φύση μας. Όπως ο ανθρωποκτόνος σηκώθηκε εναντίον μας με φθόνο και μίσος, έτσι και η πηγή της ζωής υψώθηκε επάνω στον Σταυρό από αμέτρητη αγαθότητα και φιλανθρωπία. Ο Λυτρωτής νίκησε τον εφευρέτη του κακού με αλήθεια, δικαιοσύνη και σοφία, ακριβώς αντίθετα προς τα όπλα της απάτης που είχε χρησιμοποιήσει εκείνος.

Η φύση μας, που υποδουλώθηκε εκούσια, έπρεπε πάλι να αγωνιστεί και να αποτινάξει τη σκλαβιά της. Γι' αυτό ο Θεός καταδέχθηκε να προσλάβει την ανθρώπινη φύση και να ενωθεί μαζί της υποστατικά, με τρόπο θαυμαστό και ανέκφραστο. Όμως ήταν αδύνατον η υπερτάτη και πανάχραντη φύση να ενωθεί με τη φύση μας προτού αυτή καθαρισθεί.

Για τη σύλληψη και τη γέννηση του Χορηγού της καθαρότητας χρειαζόταν μία εντελώς άσπιλη και Πανάχραντη Παρθένος. Σήμερα γιορτάζουμε όσα συνέβαλαν στο μυστήριο της θείας Ενανθρωπήσεως. Εκείνος που είναι κατά φύση Θεός, ο Συνάναρχος και Συναΐδιος Λόγος του Πατρός, γίνεται Υιός ανθρώπου, Υιός της Αειπαρθένου, μένοντας αναλλοίωτος στη θεότητα και αψεγάδιαστος στην ανθρωπότητα.

Ο Θεός γεννάται από την Πανάχραντη και Παναγία Παρθένο, που είναι ανώτερη από κάθε σαρκικό μολυσμό και από κάθε ακάθαρτο λογισμό. Η σύλληψη του Κυρίου δεν προήλθε από σαρκική επιθυμία, αλλά από την επισκίαση του Παναγίου Πνεύματος, μετά την προσευχή και τη συγκατάθεση της Παρθένου. Εκείνη απάντησε στον άγγελο με τη γνωστή ταπεινή φράση «ιδού η δούλη Κυρίου, γένοιτό μοι κατά το ρήμα σου», και τότε συνέλαβε και γέννησε τον Σωτήρα του κόσμου.

Για να γίνει η Παρθένος άξια ενός τόσο υψηλού σκοπού, ο Θεός την σημάδεψε από αιώνες, διαλέγοντας Την μέσα από όλους τους εκλεκτούς Του. Η εκλογή ξεκίνησε από τους ίδιους τους γιους του Αδάμ. Ο Θεός διάλεξε τον θαυμαστό Σηθ, που έδειξε τη ζωή του σαν ζωντανό ουρανό μέσα από την αρετή και την ευσέβειά του.

Από τη γενιά του ολόκληρη ονομάστηκαν «υιοί Θεού», γιατί από αυτή τη ρίζα θα προέρχονταν τελικά η Παναγία και ο Υιός του ανθρώπου που είναι Υιός του Θεού. Το όνομα Σηθ σημαίνει ανάσταση, και προεικονίζει τον ίδιο τον Κύριο, που χαρίζει αθάνατη ζωή σε όσους πιστεύουν σε Αυτόν. Η εκλογή της μέλλουσας Μητέρας του Θεού πέρασε μέσα από όλες τις γενιές, με τη Θεία Πρόνοια, και έφτασε στον Προφητάνακτα Δαβίδ και στους απογόνους της βασιλείας του.

Όταν συμπληρώθηκε ο καιρός, ο Θεός διάλεξε από τον οίκο του Δαβίδ τον Ιωακείμ και την Άννα. Αν και άτεκνοι, ξεχώριζαν μέσα στη γενιά τους για την ενάρετη ζωή και την αγαθή τους διάθεση. Με προσευχή ζήτησαν από τον Θεό να τους χαρίσει παιδί και υποσχέθηκαν να το αφιερώσουν σε Εκείνον από τα πρώτα του χρόνια.

Έτσι, ο ίδιος ο Θεός τους έδωσε ως δώρο τη μέλλουσα Μητέρα Του, για να αναθρέψουν αυτοί οι ενάρετοι γονείς το πανενάρετο αυτό παιδί. Η αγνότητα ενωμένη με την προσευχή καρποφόρησε και έφερε στον κόσμο τη Μητέρα της παρθενίας. Όταν ο Ιωακείμ και η Άννα είδαν να εκπληρώνεται η θεία υπόσχεση, έσπευσαν να εκπληρώσουν και εκείνοι τη δική τους υπόσχεση.

Μόλις απογαλακτίστηκε η μικρή Μαρία, την οδήγησαν στον Ναό του Θεού, για να ζήσει εκεί αφιερωμένη ολοκληρωτικά στον Δημιουργό της. Η μικρή Παρθένος, γεμάτη ήδη από θεία χαρίσματα παρά την τρυφερή Της ηλικία, έδειχνε πως μάλλον Εκείνη ήταν που εισερχόταν με τη θέλησή Της στην υπηρεσία του Θεού. Έτρεξε προς τον Ναό σαν να είχε φτερά, με πόθο για τη θεία και ιερή αγάπη.

Ο Αρχιερέας, βλέποντας ότι το παιδί κατείχε μέσα Του τη θεία χάρη σε μέτρο μοναδικό, θέλησε να την οδηγήσει μέσα στα Άγια των Αγίων. Έπεισε όλους τους παρευρισκομένους να αποδεχθούν αυτό το πρωτοφανές γεγονός, γιατί αναγνώρισαν ότι ο ίδιος ο Θεός το είχε προετοιμάσει και το επικύρωνε. Άγγελος Κυρίου διακονούσε την Παρθένο και Της έφερνε τη μυστική τροφή, με την οποία η Παναγία αυξανόταν σωματικά και γινόταν καθαρότερη και υψηλότερη από τους αγγέλους.

Δεν εισήλθε στα Άγια των Αγίων μία φορά μόνο, αλλά παρέμεινε εκεί κατά τη νεανική Της ηλικία, ώστε μέσω Αυτής να ανοιχθούν για όλους μας οι ουράνιες κατοικίες. Η Παναγία, σαν θεϊκός θησαυρός, φυλασσόταν εκεί για να γίνει αργότερα ο στολισμός όλου του κόσμου και η αιτία της σωτηρίας μας. Εμείς, που γνωρίζουμε τη σωτηρία που ξεκίνησε για χάρη μας μέσω της Παναγίας, οφείλουμε να Της προσφέρουμε ευχαριστία και αίνο όσο μας είναι δυνατόν.

Αν εκείνη η γυναίκα στο Ευαγγέλιο μακάρισε τη Μητέρα του Κυρίου ακούγοντας τα λόγια Του και ύψωσε τη φωνή της μέσα στο πλήθος, πόσο περισσότερο οφείλουμε εμείς να την υμνούμε. Έχουμε στα χέρια μας τα λόγια της αιώνιας ζωής, τα θαύματα, το πάθος, την Ανάσταση, την ανάληψη της φύσεώς μας στους ουρανούς και την υπόσχεση της ατελείωτης σωτηρίας. Αδελφοί, ας μεταφερθούμε λοιπόν από τα γήινα στα ουράνια.

Ας αλλάξουμε πορεία, από τη σάρκα στο πνεύμα, από τα πρόσκαιρα στα αιώνια. Ας περιφρονήσουμε τις σαρκικές απολαύσεις που δελεάζουν την ψυχή και πολύ γρήγορα παρέρχονται. Ας αναζητήσουμε τα πνευματικά χαρίσματα που μένουν αναλλοίωτα μέσα στους αιώνες.

Ας υψώσουμε τον νου και την καρδιά μας στα απρόσιτα ύψη του ουρανού, εκεί όπου τώρα κατοικεί η Μητέρα του Θεού. Με τη μεσιτεία Της θα γίνουμε κληρονόμοι των αιωνίων αγαθών, χάρη στη φιλανθρωπία του Κυρίου μας Ιησού Χριστού, στον οποίον αρμόζει δόξα στους αιώνες.