Η Αγία Αικατερίνη της Αλεξανδρείας

Δεκαοκτώ μόλις χρονών, η Αικατερίνη γνώριζε ήδη Όμηρο, Πλάτωνα, Αριστοτέλη και Ιπποκράτη, και κανένας μνηστήρας δεν στεκόταν άξιος μπροστά της. Όταν όμως ο Χριστός της χάρισε ένα δαχτυλίδι μέσα σε όραμα, εκείνη το βρήκε το πρωί στο χέρι της σαν αληθινό. Η νεαρή αυτή κόρη καταγόταν από βασιλικό γένος της Αλεξανδρείας και μεγάλωνε μέσα σε πλούτη και σπάνια μόρφωση.

Σπούδασε ποίηση, φιλοσοφία, ρητορική, διαλεκτική, ιατρική και πολλές γλώσσες, ώστε όλοι έμεναν έκπληκτοι μπροστά στη σοφία της. Πολλοί άρχοντες και βασιλόπουλοι ζητούσαν τη μητέρα της για να την παντρευτούν, όμως εκείνη αρνιόταν σταθερά κάθε γάμο. Είχε αποφασίσει μέσα της να κρατήσει την παρθενία της και ζητούσε νυμφίο ισάξιο σε γένος, πλούτο, ομορφιά και σοφία.

Η μητέρα της, κρυφή χριστιανή στα χρόνια του διωγμού του Μαξιμίνου, την οδήγησε σε έναν άγιο γέροντα έξω από την πόλη. Εκείνος της μίλησε για έναν Νυμφίο που ξεπερνά κάθε άνθρωπο σε δόξα και ομορφιά, και της έδωσε εικόνα της Παναγίας με τον Χριστό αγκαλιά. Της παρήγγειλε να προσευχηθεί νύχτα με πίστη στη Μητέρα του Βασιλιά των ουρανών.

Η Αικατερίνη γύρισε σπίτι, κλείστηκε στο δωμάτιό της και προσευχήθηκε ώρες με την εικόνα στα χέρια της. Στον ύπνο της είδε την Παναγία να κρατάει τον θείο Βρέφος μέσα σε φως, μα εκείνος γύριζε το πρόσωπό του αλλού. Όπου κι αν κινούνταν η κόρη, ο Χριστός απέστρεφε το βλέμμα του, λέγοντας πως είναι άσχημη και ασεβής.

Ξύπνησε με πόνο στην ψυχή και έτρεξε ξανά στον γέροντα, ζητώντας να μάθει τι έπρεπε να κάνει. Εκείνος της δίδαξε την πίστη του Χριστού από τη δημιουργία του κόσμου μέχρι τη δευτέρα παρουσία, και της φανέρωσε τη δόξα των δικαίων και την κόλαση των αμαρτωλών. Η Αικατερίνη πίστεψε ολόψυχα και δέχτηκε το άγιο βάπτισμα από τα χέρια του γέροντα.

Το ίδιο βράδυ είδε πάλι την Παναγία με τον Χριστό, και τώρα ο Κύριος την κοίταξε με αγάπη. Η Θεοτόκος πήρε το δεξί της χέρι και ζήτησε από τον Υιό της να την αρραβωνιαστεί. Ο Χριστός της φόρεσε λαμπρό δαχτυλίδι και της είπε πως την παίρνει νύφη άφθαρτη και αιώνια.

Ξύπνησε και βρήκε το δαχτυλίδι αληθινό στο χέρι της. Λίγο αργότερα ο Μαξιμίνος έφτασε στην Αλεξάνδρεια για μεγάλη ειδωλολατρική γιορτή και κάλεσε όλους να θυσιάσουν στα είδωλα. Ο αέρας γέμισε καπνούς, μυρωδιά αίματος και κραυγές ζώων, ενώ χριστιανοί ομολογητές οδηγούνταν στη φωτιά.

Η Αικατερίνη πληγώθηκε βαθιά βλέποντας τόσες ψυχές να χάνονται και τόσους μάρτυρες να βασανίζονται άδικα. Πήρε λίγους υπηρέτες και πήγε στον ναό, όπου με θάρρος ζήτησε να μιλήσει στον βασιλιά. Στάθηκε μπροστά του ακτινοβολώντας από ομορφιά και του είπε πως τα είδωλα είναι νεκρά κατασκευάσματα ανθρώπων και πως ο μόνος αληθινός Θεός είναι ο Χριστός.

Του υπενθύμισε ότι ακόμη και σοφοί όπως ο Διόδωρος και ο Πλούταρχος περιφρονούσαν αυτούς τους ψεύτικους θεούς. Ο Μαξιμίνος έμεινε άναυδος από τη σοφία της και αιχμάλωτος από την ομορφιά της. Επειδή δεν μπορούσε να της απαντήσει, την οδήγησε στα ανάκτορα και της έταξε δόξα και θρόνο αν αρνιόταν τον Χριστό.

Εκείνη του είπε πως είναι θυγατέρα βασιλιά και πως ανήκει πλέον στον ουράνιο Νυμφίο της. Ο βασιλιάς, εξοργισμένος και ταραγμένος, σκέφτηκε να την υποτάξει μέσα από φιλοσοφική αναμέτρηση. Έστειλε διαταγή να συγκεντρωθούν οι πιο σοφοί ρήτορες της αυτοκρατορίας στην Αλεξάνδρεια.

Πενήντα διαλεκτοί φιλόσοφοι μαζεύτηκαν για να αποστομώσουν τη νεαρή χριστιανή και να σώσουν την τιμή των θεών. Πριν τους συναντήσει, η Αικατερίνη είδε τον αρχάγγελο Μιχαήλ που της έδωσε θάρρος και της προμήνυσε νίκη και πολλές μεταστροφές. Ο πρώτος και επιφανέστερος ρήτορας τη ρώτησε πώς τολμά να βλασφημεί τους θεούς που τίμησαν Όμηρος και Ορφέας.

Εκείνη απάντησε με πραότητα, δείχνοντας πως οι ίδιοι ποιητές μαρτυρούν την αδυναμία και τη δολιότητα των ειδώλων. Έφερε μάλιστα μαρτυρίες της Σίβυλλας και του Απολλώνιου, που χωρίς να το θέλουν προφήτεψαν τον Χριστό και την οικονομία της σωτηρίας. Μίλησε για τη δημιουργία, τη σάρκωση, τον σταυρό, την ανάσταση και την αποστολή του Παρακλήτου στους μαθητές.

Ο φιλόσοφος έμεινε άφωνος και οι υπόλοιποι ομολόγησαν πως δεν μπορούν να αντισταθούν στην αλήθεια. Ο Μαξιμίνος έγινε έξαλλος και διέταξε να καούν ζωντανοί όλοι μέσα στην πόλη. Εκείνοι έπεσαν στα πόδια της Αικατερίνης και ζήτησαν να βαπτιστούν, και η αγία τους σφράγισε με τον σταυρό.

Μπήκαν στη φωτιά γεμάτοι χαρά και παρέδωσαν την ψυχή τους, ενώ τα σώματά τους βρέθηκαν ακέραια. Πολλοί ειδωλολάτρες πίστεψαν βλέποντας αυτό το θαύμα, και οι λείψανα των μαρτύρων ενταφιάστηκαν με τιμή από ευλαβείς χριστιανούς. Ο βασιλιάς γύρισε ξανά στη μάρτυρα και προσπάθησε με κολακείες να την παρασύρει, υποσχόμενος να μοιραστεί μαζί της τον θρόνο.

Η Αικατερίνη όμως του είπε πως προτιμά τα ρούχα του μαρτυρίου από την πορφύρα και πως ανήκει μόνο στον Χριστό. Τότε διέταξε να τη γυμνώσουν και να τη μαστιγώσουν με βούνευρα δύο ολόκληρες ώρες, ώσπου το σώμα της έγινε μια πληγή. Μετά την έκλεισαν φυλακή χωρίς ψωμί και νερό, για να βρει νέα μαρτύρια ο τύραννος.

Εκείνες τις μέρες η βασίλισσα Αυγούστα, που είχε ακούσει πολλά για τη νεαρή χριστιανή, πόθησε να τη δει. Είδε μάλιστα σε όνειρο την Αικατερίνη ανάμεσα σε νέους με λευκές στολές να της φοράει χρυσό στεφάνι από τον Χριστό. Ζήτησε από τον στρατηγό Πορφύριο, πιστό φίλο του βασιλιά, να την οδηγήσει κρυφά στη φυλακή με διακόσιους στρατιώτες.

Όταν είδαν το πρόσωπο της μάρτυρος να λάμπει από θεία χάρη, έπεσαν στα γόνατα συγκινημένοι. Η Αικατερίνη φανέρωσε στην Αυγούστα πως σε τρεις μέρες θα δεχτεί κι εκείνη τον στέφανο του μαρτυρίου. Δίδαξε στον Πορφύριο και στους στρατιώτες την πίστη, και όλοι πίστεψαν στον Χριστό.

Έφυγαν με δάκρυα και βαθιά χαρά, σφραγισμένοι από τη χάρη. Στη φυλακή ο Κύριος δεν άφησε τη νύμφη του χωρίς παρηγοριά, και κάθε μέρα μια περιστέρα της έφερνε τροφή από τον ουρανό. Ο ίδιος ο Χριστός εμφανίστηκε τριγυρισμένος από αγγέλους και υποσχέθηκε πως κανένα μαρτύριο δεν θα τη βλάψει.

Όταν ξανάφεραν την Αικατερίνη στο κριτήριο, το πρόσωπό της έλαμπε ακόμη πιο όμορφο, και ο βασιλιάς νόμισε πως οι φύλακες της έδιναν φαγητό. Εκείνη ομολόγησε πως ο Χριστός την έτρεφε και έσωσε έτσι τους στρατιώτες από τιμωρία. Τότε ένας σκληρός σύμβουλος, ο Χουρσαδέν, πρότεινε φοβερό μηχάνημα με τέσσερις τροχούς γεμάτους σιδερένια καρφιά.

Δύο τροχοί θα γύριζαν δεξιά και δύο αριστερά, ώστε να ξεσχίσουν το σώμα της κόρης. Έφεραν την Αικατερίνη μπροστά στο μηχάνημα για να φοβηθεί, μα εκείνη παρέμεινε ατάραχη και είπε στον τύραννο να μη χάνει τον χρόνο του. Όταν τη δέσανε και έβαλαν μπροστά τους τροχούς, κατέβηκε άγγελος από τον ουρανό, την έλυσε και θρυμμάτισε το μηχάνημα.

Τα κομμάτια εκτοξεύτηκαν και σκότωσαν πολλούς ειδωλολάτρες που στέκονταν τριγύρω. Όλος ο λαός φώναξε πως μέγας είναι ο Θεός των χριστιανών, και ο βασιλιάς έβραζε από μανία και ντροπή. Τότε η βασίλισσα Αυγούστα βγήκε μπροστά και έλεγξε φανερά τον σύζυγό της για την παραφροσύνη του πολέμου εναντίον του ζωντανού Θεού.

Ο Μαξιμίνος ξέχασε τη φυσική αγάπη και διέταξε φοβερό βασανιστήριο για τη γυναίκα του. Έβαλαν τους μαστούς της ανάμεσα σε βαρύ καπάκι με καρφιά και τους έσφιγγαν, ώσπου αποκόπηκαν με αφάνταστο πόνο. Η μακαρία Αυγούστα υπέμενε χαρούμενη, ευχαριστούσε τον Θεό και τέλος δέχτηκε αποκεφαλισμό έξω από την πόλη στις είκοσι τρεις Νοεμβρίου.

Ο Πορφύριος πήρε νύχτα το λείψανό της και την έθαψε με τιμή σαν αληθινός χριστιανός. Το πρωί ο ίδιος, μαζί με τους διακόσιους στρατιώτες, παρουσιάστηκε στον βασιλιά και ομολόγησε ότι είναι πιστοί του Χριστού. Ο Μαξιμίνος έβγαλε στεναγμό από τα βάθη και έχασε τη μιλιά του από τη λύπη και την οργή.

Δεν άντεξε να ακούσει άλλη απάντηση και διέταξε να αποκεφαλιστούν όλοι μαζί. Έτσι εκπληρώθηκε η προφητεία της Αικατερίνης πως πολλοί από τα ανάκτορα θα πίστευαν μέσω αυτής. Την επόμενη μέρα οδήγησαν ξανά τη μάρτυρα στο κριτήριο, και ο τύραννος έκανε τελευταία προσπάθεια να την κάμψει.

Της πρόσφερε ξανά θρόνο και αγάπη, μα εκείνη έμεινε αμετακίνητη σαν αδάμας μπροστά στις απειλές. Βλέποντας πως ούτε κολακείες ούτε βασανιστήρια λυγίζουν τη νύμφη του Χριστού, ο Μαξιμίνος έδωσε τελική εντολή να αποκεφαλιστεί έξω από την πόλη. Στρατιώτες την οδήγησαν στον τόπο της εκτέλεσης, και πλήθος αρχόντισσες και απλοί άνθρωποι ακολουθούσαν με δάκρυα και θρήνους.

Πολλές γυναίκες την παρακαλούσαν να λυπηθεί τα νιάτα της και να υπακούσει στον βασιλιά για να ζήσει με δόξα. Η αγία τους είπε να μην κλαίνε για εκείνη, αλλά για τους εαυτούς τους, γιατί την περιμένει ο αγαπημένος Νυμφίος μέσα στους ουρανούς. Φτάνοντας στον τόπο, σήκωσε τα μάτια της και προσευχήθηκε στον Κύριο με βαθιά συντριβή και ευγνωμοσύνη.

Παρακάλεσε να δεχτεί την ψυχή της, να χαρίσει συγχώρηση στα κρυφά της παραπτώματα και να σκεπάσει το σώμα της από τους εχθρούς. Ζήτησε ακόμη να ακούει τις δεήσεις όσων θα επικαλούνται το όνομά της και να τους βοηθάει στις ανάγκες τους. Όταν τελείωσε την προσευχή, είπε στον δήμιο να εκτελέσει την εντολή του.

Το σπαθί κατέβηκε και αντί για αίμα ανέβλυσε γάλα από την πληγή της. Άγγελοι μετέφεραν το άγιο λείψανο στο όρος Σινά, όπου αργότερα χτίστηκε η ξακουστή μονή της επί Ιουστινιανού.