Οι έξι Απόστολοι από τους Εβδομήκοντα

Ο απόστολος Ανδρέας χειροτόνησε τον Στάχυ πρώτο επίσκοπο του Βυζαντίου, σε μια εποχή που η νέα πίστη μόλις άπλωνε τις ρίζες της. Στην Αργυρούπολη, κοντά στο Βυζάντιο, ο Στάχυς έχτισε εκκλησία όπου μαζεύονταν πάνω από δύο χιλιάδες πιστοί για να ακούσουν τον λόγο του Χριστού. Ο απόστολος Παύλος τον αποκαλούσε «αγαπητό» στην προς Ρωμαίους επιστολή του, και αυτή η αγάπη φάνηκε σε όλη του τη ζωή.

Ο Στάχυς ποίμανε το πνευματικό ποίμνιο του Χριστού για δεκαέξι ολόκληρα χρόνια με ακούραστο ζήλο και αγάπη. Δίδασκε τις εντολές, τελούσε τα άγια Μυστήρια και έφερνε αδιάκοπα νέες ψυχές στην αληθινή πίστη. Οι κόποι του ήταν μεγάλοι, οι δυσκολίες πολλές, όμως η χάρη του Θεού τον ενίσχυε σε κάθε βήμα.

Όταν τελείωσε τον αποστολικό του δρόμο, παρέδωσε ειρηνικά την ψυχή του στον Κύριο. Η μνήμη του τιμάται μαζί με άλλους πέντε αποστόλους από τους Εβδομήκοντα στις τριάντα μία Οκτωβρίου. Όλοι τους υπήρξαν, κατά τον λόγο του Παύλου, ευωδία Χριστού μέσα στον κόσμο.

Με τη ζωή και τον θάνατό τους στερέωσαν την Εκκλησία στις πρώτες κρίσιμες δεκαετίες της ιστορίας της. Ο απόστολος Απελλής, τον οποίο ο Παύλος ονόμασε «δόκιμο εν Χριστώ», αναδείχθηκε επίσκοπος της Ηράκλειας στη Μικρά Ασία. Ο τίτλος αυτός δεν δόθηκε τυχαία, γιατί ο Απελλής είχε δοκιμαστεί σε πολλούς πειρασμούς και είχε παραμείνει σταθερός στην πίστη του Χριστού.

Με τον λόγο και το παράδειγμά του οδήγησε πλήθος ανθρώπων από την ειδωλολατρία στην αλήθεια του Ευαγγελίου. Δίδασκε χωρίς διακοπή, στήριζε τους νεοφώτιστους και οργάνωνε τη ζωή της τοπικής εκκλησίας με υπομονή και αγάπη. Παρέδωσε τελικά την ψυχή του ειρηνικά, αφού ολοκλήρωσε το έργο που του εμπιστεύθηκε ο Θεός.

Ο απόστολος Αμπλίας και ο απόστολος Ουρβανός χειροτονήθηκαν επίσης επίσκοποι από τον απόστολο Ανδρέα. Ο Αμπλίας ανέλαβε την επισκοπή της Οδυσσουπόλεως στη Μακεδονία και ο Ουρβανός στάλθηκε στην ευρύτερη περιοχή της ίδιας επαρχίας. Και οι δύο κήρυτταν με ζήλο τον έναν Θεό σε τρία πρόσωπα, όπως φανερώθηκε από τον Ιησού Χριστό.

Γκρέμιζαν τα ειδωλολατρικά βωμοθήσια και ξεσήκωναν την οργή των ειδωλολατρών. Ύστερα από πολλά βασανιστήρια, ο Αμπλίας θανατώθηκε από τους ειδωλολάτρες της περιοχής του. Ο Ουρβανός θανατώθηκε από κοινό μέτωπο ειδωλολατρών και Ιουδαίων που είχαν ενωθεί εναντίον του.

Ο απόστολος Νάρκισσος χειροτονήθηκε επίσκοπος της Αθήνας, σε μια πόλη που ήταν τότε γεμάτη ναούς ειδώλων και φιλοσοφικές σχολές. Ο Παύλος τον μνημονεύει με αγάπη στην προς Ρωμαίους επιστολή του ανάμεσα στους πιστούς συνεργάτες του. Ο Νάρκισσος κήρυττε με ζήλο την αλήθεια του Ευαγγελίου στους κατοίκους της Αθήνας και έφερε πολλούς στην πίστη του Χριστού.

Η ζωντανή του διδασκαλία όμως ξεσήκωσε τους ειδωλολάτρες, οι οποίοι δεν μπορούσαν να υποφέρουν το φως της αληθινής θεογνωσίας. Τον συνέλαβαν, τον υπέβαλαν σε σκληρά βασανιστήρια και τελικά τον θανάτωσαν για την ομολογία της πίστεώς του. Έτσι παρέδωσε μαρτυρικά την ψυχή του στον Κύριο που υπηρέτησε με όλη την καρδιά του.

Ο απόστολος Αριστόβουλος, αδελφός του αποστόλου Βαρνάβα, στάλθηκε να κηρύξει το Ευαγγέλιο στους μακρινούς λαούς της Βρετανίας. Εκεί αγωνίστηκε ακούραστα να διδάξει στους αμαθείς πληθυσμούς τον ζωοποιό λόγο του Κυρίου. Ίδρυσε εκκλησίες, χειροτόνησε κληρικούς και στερέωσε την πίστη στις δυτικές εσχατιές της οικουμένης.

Μετά από πολλούς κόπους και αποστολικούς αγώνες, ο Αριστόβουλος εκοιμήθη ειρηνικά, αφήνοντας πίσω του πλήθος πιστών που τον θυμούνταν με ευγνωμοσύνη.