Ο Όσιος Αβράμιος και η συντριβή του ειδώλου του Βελεσά

Με ένα ραβδί που του παρέδωσε ο ίδιος ο Ιωάννης ο Θεολόγος, ο Όσιος Αβράμιος γκρέμισε το πέτρινο είδωλο του Βελεσά που τρομοκρατούσε ολόκληρη την πόλη του Ροστόβ. Όταν αργότερα ο διάβολος τον συκοφάντησε στον μεγάλο πρίγκιπα, εκείνος σύρθηκε δεμένος, καβάλα σε παρδαλή γαϊδούρα και φορώντας κόκκινα γυναικεία παπούτσια. Ο Όσιος καταγόταν από ευσεβείς γονείς και από νεαρή ηλικία άφησε το πατρικό σπίτι για να αφιερωθεί ολοκληρωτικά στον Χριστό.

Έγινε μοναχός και υπέταξε τη σάρκα στο πνεύμα με σκληρούς ασκητικούς αγώνες και συνεχή δάκρυα μετανοίας. Ο Κύριος τον αξίωσε γρήγορα με τη χάρη να επιτελεί θαύματα και να φωτίζει ψυχές. Εγκαταστάθηκε στις όχθες της λίμνης Νέρο, κοντά στο Ροστόβ, σε μια εποχή σκληρή και αντιφατική.

Πολλοί κάτοικοι παρέμεναν ειδωλολάτρες και αρνούνταν πεισματικά να δεχθούν το άγιο βάπτισμα. Στη συνοικία των Τσούντι υψωνόταν ένα πέτρινο είδωλο του Βελεσά, μέσα στο οποίο κατοικούσε ακάθαρτο πνεύμα. Οι Χριστιανοί φοβούνταν ακόμη και να περάσουν από εκεί κοντά, τόσο μεγάλος ήταν ο τρόμος που σκορπούσε γύρω του.

Ο Όσιος φλεγόταν από ζήλο να ξεριζώσει αυτή την πληγή από τη γη του Ροστόβ. Παρακαλούσε νύχτα και μέρα τον Θεό να του χαρίσει δύναμη να σπάσει το είδωλο, όμως η προσευχή του φαινόταν να μην εισακούεται. Μια ημέρα, καθώς καθόταν θλιμμένος κοντά στο βωμό, είδε να πλησιάζει ένας σεβάσμιος γέροντας με όψη φωτεινή.

Τον ρώτησε από πού ερχόταν και εκείνος αποκρίθηκε πως καταγόταν από την Κωνσταντινούπολη. Ο γέροντας τον συμβούλεψε να ταξιδέψει ώς εκεί, να βρει τον οίκο του Ιωάννη του Θεολόγου και να προσκυνήσει την εικόνα του. Ο Αβράμιος ταράχθηκε από το μήκος της διαδρομής, μα ο επισκέπτης τον διαβεβαίωσε ότι ο Θεός θα συντόμευε τα βήματά του.

Ξεκίνησε λοιπόν με την ευλογία του και προχωρούσε γεμάτος εμπιστοσύνη. Μόλις πέρασε τον ποταμό Ίσνα, συνάντησε έναν άγνωστο άνδρα με στρογγυλό γένι, σχεδόν φαλακρό, με όψη ευλαβική και ασυνήθιστο κάλλος. Κρατούσε στο χέρι του ένα ραβδί και του ζήτησε να γυρίσει πίσω, να χτυπήσει το είδωλο στο όνομα του Ιωάννη του Θεολόγου.

Έπειτα από αυτά τα λόγια ο άγνωστος έγινε ξαφνικά άφαντος, ενώ ο Όσιος κατάλαβε ποιος τον είχε επισκεφθεί. Γεμάτος δέος και χαρά γύρισε πίσω και πλησίασε ανεμπόδιστα το είδωλο. Το χτύπησε με το ραβδί επικαλούμενος το όνομα του ηγαπημένου μαθητή και αμέσως ο Βελεσάς μεταβλήθηκε σε σκόνη.

Στο σημείο όπου είχε συναντήσει τον άγιο Απόστολο έχτισε ναό αφιερωμένο στον Ιωάννη τον Θεολόγο. Στον τόπο όπου υψωνόταν το είδωλο, με την ευλογία του επισκόπου, ανήγειρε μικρό ναό προς τιμήν των Θεοφανείων του Κυρίου. Έστησε γύρω του κελιά, συγκέντρωσε αδελφούς και θεμελίωσε κοινόβιο μοναστήρι με αυστηρό τυπικό.

Υπέφερε πολλές κακοποιήσεις από τους ειδωλολάτρες, οι οποίοι κάποτε επιχείρησαν να κάψουν τη μονή του. Ο Θεός όμως δεν επέτρεψε την καταστροφή, για χάρη της προσευχής και της μακροθυμίας του Οσίου. Με τη διδασκαλία και την υπομονή του οδήγησε σύντομα ολόκληρο τον πληθυσμό στον Χριστό.

Βαπτίστηκαν μικροί και μεγάλοι και άρχισαν να συμμετέχουν στις ολονυκτίες και τις δοξολογίες. Πολλά παιδιά εγκατέλειπαν κρυφά τα σπίτια τους και έτρεχαν στη μονή, ζητώντας να γίνουν μοναχοί κοντά στον σεβάσμιο πατέρα. Έτσι η αδελφότητα μεγάλωσε και ο Όσιος οικοδόμησε μεγαλύτερο ναό, τον στόλισε με θαυμαστές εικόνες και ιερά βιβλία σαν νύφη του Χριστού.

Οι πρίγκιπες του Ροστόβ τον σέβονταν βαθιά και προίκισαν τη μονή με χωριά και πλούσια κτήματα για τη συντήρηση των αδελφών. Ο επίσκοπος, σε συνεννόηση με τους άρχοντες, ανύψωσε τη μονή σε αρχιμανδριτεία και χειροτόνησε τον ίδιο αρχιμανδρίτη της. Από εκείνη τη στιγμή ο γέροντας προσέθεσε κόπους σε κόπους, αφοσιωμένος στη νηστεία και στην προσευχή, αληθινό υπόδειγμα ταπείνωσης για όλους.

Δεχόταν με ίση αγάπη τους μεγάλους και τους μικρούς, χωρίς ποτέ να κάνει διακρίσεις. Ο διάβολος όμως, αρχέκακος εχθρός, δεν τον άφηνε ήσυχο και του προκαλούσε πειρασμούς νύχτα και μέρα. Μια φορά, καθώς ο Όσιος ετοιμαζόταν για τη Θεία Λειτουργία, ένα δαιμόνιο μπήκε μέσα στο σκεύος με το νερό.

Ο γέροντας κατάλαβε αμέσως την παρουσία του και τοποθέτησε επάνω στο σκεύος τον τίμιο σταυρό. Ο δαίμονας πυρπολούνταν από τη δύναμη του Σταυρού και βασανιζόταν χωρίς να μπορεί να δραπετεύσει από εκείνη την ταπεινή φυλακή. Εκείνη την ημέρα οι πρίγκιπες πέρασαν από τη μονή για ευλογία, καθώς συνήθιζαν επιστρέφοντας από το κυνήγι.

Ο Όσιος έλειπε γιατί εργαζόταν για τους αδελφούς, σχίζοντας ξύλα ή πλένοντας τρίχινα ράσα ή κουβαλώντας νερό για το μαγειρείο. Στο κελί ένας από τους πρίγκιπες είδε το σκεπασμένο σκεύος και σήκωσε τον σταυρό με περιέργεια, για να ευλογηθεί από αυτόν. Τότε ο δαίμονας πετάχτηκε έξω σαν μαύρος και δύσοσμος καπνός, τρομάζοντας όλους τους παρόντες.

Ο πονηρός συνάντησε τον Όσιο στην είσοδο και τον απείλησε ανοιχτά για όσα είχε υποστεί. Του υποσχέθηκε ότι θα τον έσερνε καβάλα σε παρδαλή γαϊδούρα, ντυμένο γελοία και ταπεινωμένο μπροστά στους άρχοντες. Ο γέροντας προστατεύτηκε με το σημείο του Σταυρού και ο δαίμονας έγινε άφαντος.

Λίγο αργότερα ο πονηρός πήρε όψη στρατιώτη και παρουσιάστηκε στον μεγάλο πρίγκιπα του Βλαντίμιρ. Συκοφάντησε τον Όσιο ως μάγο που είχε βρει στη γη μεγάλο θησαυρό από χρυσά σκεύη, αλυσίδες και πολύτιμα κοσμήματα. Με αυτόν τον φανταστικό πλούτο, ισχυρίστηκε, είχε κτίσει τη μεγάλη εκκλησία, χωρίς να ενημερώσει ποτέ τον ηγεμόνα του.

Ο πρίγκιπας άναψε από οργή και έστειλε σκληρό στρατιώτη να φέρει τον Αβράμιο όπως θα τον έβρισκε. Ο απεσταλμένος έφτασε όταν ο Όσιος προσευχόταν στο κελί φορώντας μόνο μια τρίχινη ζώνη, χωρίς υποδήματα και χωρίς ένδυμα. Τον άρπαξε χωρίς οίκτο, δεν τον άφησε να αρθρώσει λέξη ούτε να ντυθεί, και τον φόρτωσε στο άλογό του.

Στην απέναντι όχθη της λίμνης συνάντησαν έναν χωρικό που όργωνε με παρδαλή γαϊδούρα και κρατούσε κόκκινα γυναικεία παπούτσια. Ο στρατιώτης ανέβασε τον γέροντα στο ζώο, του φόρεσε εκείνα τα παπούτσια και τον οδήγησε σε αυτή την ταπεινωτική κατάσταση μπροστά στον ηγεμόνα. Ο ψευδής κατήγορος επανέλαβε τα ίδια λόγια για τον δήθεν κρυμμένο θησαυρό και τα χρυσά σκεύη.

Ο Όσιος ύψωσε τα χέρια του στον ουρανό και πρόσταξε αυστηρά το πονηρό πνεύμα να φανερώσει ποιο πραγματικά ήταν. Ο δαίμονας τρόμαξε και ομολόγησε ότι ήταν ο εχθρός του ανθρωπίνου γένους, εκείνος που πάντοτε πολεμά τους θεοφοβούμενους μοναχούς. Είπε ακόμη ότι εκπλήρωσε όσα είχε υποσχεθεί ως εκδίκηση για την ταλαιπωρία μέσα στο σκεύος.

Έπειτα έγινε ξαφνικά άφαντος μπροστά σε όλους τους έντρομους θεατές της σκηνής. Ο μεγάλος πρίγκιπας κυριεύθηκε από φόβο μαζί με όλη την αυλή του και έπεσε στα γόνατα. Ζήτησε με δάκρυα συγχώρεση από τον Όσιο για όλα όσα είχε υποφέρει αδίκως εξαιτίας του.

Ο γέροντας τον παρηγόρησε με γλυκύτητα και του εξήγησε ότι ο αρχαίος εχθρός πάντοτε επιβουλεύεται τους ευσεβείς ανθρώπους. Ο πρίγκιπας θαύμασε την ταπείνωση και την πραότητά του, σαν να μην είχε δοκιμάσει καμία ντροπή. Του απέδωσε μεγάλες τιμές και χάρισε στη μονή σπίτια, χωριά και πολλούς υπηρέτες για τη συντήρησή της.

Όρισε μάλιστα τη μονή Αβραμίου ως δική του βασιλική μονή και την ανύψωσε πάνω από όλες τις μονές του Ροστόβ. Όλα αυτά τα επικύρωσε με επίσημα έγγραφα και ευεργετικά χρυσόβουλα. Έπειτα έστειλε πίσω τον Όσιο με τιμητική συνοδεία και πλούσια δώρα.

Εκείνος συνέχισε να ζει στο μοναστήρι του μέσα σε βαθιά ταπείνωση, προσθέτοντας πάντοτε κόπους σε κόπους. Δίδασκε τους νεαρούς μοναχούς γράμματα, ψαλμωδία και τον νόμο του Θεού, με στοργή πατρική. Χιλιάδες ψυχές οδηγήθηκαν μέσω αυτού από το σκοτάδι της ειδωλολατρίας στο φως της αλήθειας του Χριστού.

Με ειρήνη παρέδωσε τελικά το πνεύμα του στον Κύριο, τον οποίο είχε αγαπήσει από τα παιδικά του χρόνια.