Άγιος Τιμόθεος ο Εσφιγμενίτης, ο Νέος Οσιομάρτυρας

Ένας παντρεμένος άντρας από τη Θράκη δέχτηκε να γίνει εικονικά μουσουλμάνος, μόνο και μόνο για να σώσει τη γυναίκα του από τα χέρια ενός Τούρκου. Έπειτα από εκείνη τη μεγάλη πτώση, βρήκε τον δρόμο του στο Άγιο Όρος και τελείωσε τη ζωή του με αποκεφαλισμό για τον Χριστό. Καταγόταν από το χωριό Παράορα της επαρχίας Κεσσάνης στη Θράκη και κατά κόσμον τον έλεγαν Τριαντάφυλλο.

Είχε παντρευτεί κανονικά και είχε αποκτήσει δύο κόρες, ζώντας μια συνηθισμένη οικογενειακή ζωή. Κάποια στιγμή όμως η σύζυγός του, με συνέργεια του διαβόλου, τον εγκατέλειψε και έφυγε με κάποιον Τούρκο τον οποίο και παντρεύτηκε. Ύστερα από καιρό κατάλαβε το λάθος της, αλλά δεν μπορούσε εύκολα να ξεφύγει από τον αλλόπιστο σύζυγο.

Ο Τριαντάφυλλος σκέφτηκε τότε ένα τολμηρό σχέδιο, για να την ελευθερώσει και να στραφούν μαζί στον μοναχικό βίο. Πήγε στο δικαστήριο και δήλωσε πως, αν του επέστρεφαν τη γυναίκα του, δεχόταν να γίνει μουσουλμάνος. Οι κριτές χάρηκαν πολύ με το αίτημά του και, αφού τον περιέτεμαν, του παρέδωσαν αμέσως τη σύζυγό του πίσω.

Έπειτα από λίγους μήνες οι δύο σύζυγοι έφυγαν κρυφά και πήραν τον δρόμο προς τις Κυδωνίες της Μικράς Ασίας. Εκεί ο Τριαντάφυλλος τακτοποίησε τη γυναίκα του σε γυναικείο μοναστήρι και ο ίδιος αναχώρησε για το Άγιο Όρος. Στην αρχή εγκαταστάθηκε στην Ιερά Μονή Μεγίστης Λαύρας, όπου εργάστηκε ταπεινά ως κηπουρός μέσα στους αγρούς της μονής.

Εκεί άλλωστε έλαβε και το μοναχικό σχήμα, παίρνοντας το όνομα Τιμόθεος, και άρχισε να ζει με αυστηρή άσκηση. Μέσα στη Λαύρα άκουσε για το πρόσφατο μαρτύριο του οσιομάρτυρα Αγαθαγγέλου του Εσφιγμενίτη, που είχε σφραγίσει την ίδια χρονιά τον αγώνα του με το αίμα. Η διήγηση εκείνη συγκλόνισε τον Τιμόθεο και άναψε μέσα του έναν δυνατό πόθο να μαρτυρήσει και ο ίδιος για τον Χριστό.

Έφυγε λοιπόν από τη Λαύρα και κατέφυγε στο κοινόβιο της Ιεράς Μονής Εσφιγμένου, για να ετοιμαστεί καλύτερα πνευματικά. Εκεί έγινε μεγαλόσχημος μοναχός και προετοιμαζόταν με προσευχή και νηστεία για την ώρα της δοκιμασίας. Τελικά πήρε την ευχή του ηγουμένου Ευθυμίου και ξεκίνησε το ταξίδι της επιστροφής, με προορισμό την ίδια του την πατρίδα στη Θράκη.

Έφτασε στην Κεσσάνη μαζί με τον συνοδό του Ιερομόναχο Ευθύμιο, και αμέσως οι δύο μοναχοί άρχισαν διακριτικά το έργο τους. Πήγαιναν σε όσους είχαν αρνηθεί τον Χριστό και προσπαθούσαν να τους επαναφέρουν στην ορθή πίστη των πατέρων τους. Κάποιοι όμως τους πρόδωσαν στις τουρκικές αρχές, και έτσι συνελήφθησαν χωρίς να προλάβουν να ολοκληρώσουν την αποστολή τους.

Τους μετέφεραν δεμένους στις φυλακές της Αδριανούπολης, όπου άρχισαν αμέσως τα φρικτά βασανιστήρια εναντίον τους. Οι Όσιοι όμως παρέμεναν σταθεροί στην ομολογία τους και κανένα βάσανο δεν λύγιζε την απόφασή τους. Τελικά ο ιερομόναχος Ευθύμιος και ένας άλλος μοναχός με το όνομα Βαρνάβας αφέθηκαν ελεύθεροι και απελάθηκαν από την περιοχή.

Τον γενναίο όμως Τιμόθεο τον αποκεφάλισαν την εικοστή ενάτη Οκτωβρίου του έτους χίλια οκτακόσια είκοσι, σφραγίζοντας με αίμα την ομολογία του. Έτσι έλαβε ο πρώην Τριαντάφυλλος τον αμαράντινο στέφανο του μαρτυρίου, τον οποίο τόσο διακαώς ποθούσε. Μέρος από τα αιματωμένα ενδύματά του φυλάσσεται έως σήμερα ως πολύτιμο κειμήλιο μέσα στην Ιερά Μονή Εσφιγμένου.

Ορισμένοι Συναξαριστές αναφέρουν μαζί με τους αγίους αυτούς και κάποιον ιερέα Νικόλαο, συμμέτοχο στον ίδιο αγώνα.