Όσιος Γεράσιμος του Μπολντίνσκ

Δεκατριών χρονών μόλις, ο μικρός Γρηγόριος έπεσε με δάκρυα στα πόδια του Οσίου Δανιήλ του Περεγιασλάβλ και τον ικέτευε να τον δεχθεί στη μοναχική συνοδεία του. Έπειτα από είκοσι έξι χρόνια υπακοής, ο ίδιος νέος, πια αυστηρός ασκητής με το όνομα Γεράσιμος, στεκόταν ενώπιον του τσάρου ως σύμβολο ταπεινής αγιότητας. Γεννήθηκε το έτος χίλια τετρακόσια ενενήντα στην πόλη Πέρεσλαβ Ζάλεσκ της Ρωσίας, μέσα σε οικογένεια ευσεβών χριστιανών.

Από τα πρώτα του χρόνια αγαπούσε τις ακολουθίες της Εκκλησίας και έτρεχε στον ναό με χαρά και λαχτάρα. Όταν άκουσε για τον ένθεο βίο του Οσίου Δανιήλ, η καρδιά του φλογίστηκε από τον πόθο της μοναχικής ζωής. Ο Γέροντας τον δέχθηκε ως δόκιμο και ύστερα από μικρό διάστημα τον έκειρε μοναχό με το όνομα Γεράσιμος.

Ο νέος μοναχός αγωνιζόταν με μεγάλο ζήλο στη νηστεία, στην αγρυπνία και στην αδιάλειπτη προσευχή. Σύντομα η φήμη της αρετής του έφτασε ως τη Μόσχα και πολλοί τον αναζητούσαν για πνευματική στήριξη. Μάλιστα συνόδευσε κάποτε τον δάσκαλό του στην πρωτεύουσα και γνώρισε εκεί τον ίδιο τον τσάρο της Ρωσίας.

Η εγκόσμια δόξα όμως τον βάραινε βαθιά μέσα στην ησυχαστική του ψυχή. Επιθυμώντας να ξεφύγει από τους επαίνους των ανθρώπων, ζήτησε την ευλογία του Γέροντα Δανιήλ για ησυχαστικό βίο στην έρημο. Έφυγε προς τα μέρη του Σμόλενσκ και εγκαταστάθηκε κοντά στην πόλη Ντορογκομπούζα, μέσα σε ένα άγριο και πυκνό δάσος.

Εκεί κατοικούσαν μόνο φίδια και θηρία, και ο τόπος προκαλούσε φόβο ακόμη και στους πιο τολμηρούς διαβάτες. Ο όσιος δάμαζε το σώμα του, που το ονόμαζε άγριο θηρίο, με τον καύσωνα του καλοκαιριού και τον παγετό του χειμώνα. Συχνά δέχθηκε επιθέσεις από ληστές, οι οποίοι τον χτυπούσαν και τον εξευτέλιζαν με βαναυσότητα.

Εκείνος όμως υπέμενε όλες τις προσβολές με πραότητα και προσευχόταν ολόκαρδα για τους κακοποιούς του. Μέσα σε ένα όραμα έλαβε την εντολή να μεταβεί στον λόφο Μπολντίνα, όπου κοντά σε μια πηγή στεκόταν μια πελώρια βελανιδιά. Οι ντόπιοι κάτοικοι όμως τον υποδέχθηκαν με ρόπαλα και θέλησαν να τον πνίξουν στο ποτάμι.

Φοβήθηκαν τελικά και τον παρέδωσαν στον διοικητή της Ντορογκομπούζα, ο οποίος τον έκλεισε στη φυλακή ως αλήτη. Ο όσιος υπέμεινε σιωπηλά τους χλευασμούς και αφιερώθηκε ολόψυχα στην αδιάλειπτη προσευχή. Εκείνες τις ημέρες έφτασε στον διοικητή ένας αυτοκρατορικός απεσταλμένος από τη Μόσχα για κρατικές υποθέσεις.

Μόλις είδε τον φυλακισμένο ασκητή, υποκλίθηκε με ευλάβεια μπροστά του και του ζήτησε ταπεινά την ευλογία. Τον αναγνώρισε, γιατί τον είχε δει παλαιότερα μαζί με τον Όσιο Δανιήλ ενώπιον του ίδιου του τσάρου της Ρωσίας. Ο διοικητής τρομοκρατήθηκε από το γεγονός και ικέτευσε αμέσως τον όσιο για συγχώρηση και έλεος.

Υποσχέθηκε μάλιστα να κτίσει έναν περίβολο, ώστε να τον προστατεύει από τις επιθέσεις των ληστών. Από εκείνη τη στιγμή ο Όσιος Γεράσιμος άρχισε να δέχεται όσους ποθούσαν τη μοναχική ζωή κοντά του. Ζήτησε άδεια από τη Μόσχα για να ιδρύσει κανονικό μοναστήρι μέσα στην περιοχή του λόφου.

Το έτος χίλια πεντακόσια τριάντα οικοδόμησε ναό αφιερωμένο στην Αγία και Ομοούσιο Τριάδα. Δίπλα του ανέγειρε κελιά για τους αδελφούς που μαζεύονταν γύρω από τον φωτισμένο γέροντα. Εκτός από τη μονή του Μπολντίνσκ, ίδρυσε δεύτερη μονή προς τιμήν του Τιμίου Προδρόμου στην πόλη της Βιάζμα.

Αργότερα στο δάσος Μπριάνσκ, κοντά στον ποταμό Ζίζντρα, θεμελίωσε μονή των Εισοδίων της Θεοτόκου. Ηγούμενος της μονής των Εισοδίων ορίστηκε ο Πέτρος Κοροστέλεβ, πιστός μαθητής και πνευματικό τέκνο του οσίου. Πολλοί ασκητές βρέθηκαν υπό την πνευματική καθοδήγηση και τη φωτεινή σκέπη του Οσίου Γερασίμου εκείνα τα χρόνια.

Ανάμεσά τους ξεχωρίζει ο ηγούμενος Αντώνιος, ο οποίος αργότερα έγινε επίσκοπος της Βολόγκντα και τιμάται στις είκοσι έξι Οκτωβρίου. Ξεχωρίζει επίσης ο Αρκάδιος, που ασκήτεψε ως ερημίτης και ενταφιάστηκε με ευλάβεια στη μονή του Μπολντίνσκ. Πριν από την οσιακή του κοίμηση, ο όσιος κάλεσε κοντά του όλους τους ηγουμένους και τους μοναχούς των μονών που είχε ιδρύσει.

Τους διηγήθηκε με δάκρυα τον βίο του και τους έδωσε τις τελευταίες πνευματικές υποθήκες με πατρική αγάπη. Η προφορική αυτή διήγηση καταγράφηκε στον Βίο που συνέταξε ο Άγιος Αντώνιος, ύστερα από αίτημα των γερόντων. Ο Κανόνας ή Διαθήκη του οσίου μοιάζει με την Πνευματική Πράξη του Οσίου Ιωσήφ του Βολοκολάμσκ.

Από εκείνον δανείστηκε επίσης τη συνήθεια να διοικείται κάθε μονή από δώδεκα έμπειρους γέροντες. Παράδοση μάλιστα αναφέρει ότι ίσως αυτός επέστρεψε στον Χριστό τον ληστή Όπτα, ιδρυτή της περίφημης Όπτινα. Ο Όσιος Γεράσιμος εκοιμήθη ειρηνικά την πρώτη Μαΐου του έτους χίλια πεντακόσια πενήντα τέσσερα.