Η Αγία Θεοδούλη της Ανάζαρβου

Με μια μόνο πνοή προσευχής γκρέμισε το είδωλο του αυτοκράτορα Αδριανού μέσα στον ίδιο του τον ναό, και το συνέτριψε σε τρία κομμάτια. Όταν ο έπαρχος Πελάγιος την παρακάλεσε με δάκρυα να αποκαταστήσει τον ψεύτικο θεό, εκείνη προσευχήθηκε και το είδωλο σηκώθηκε ξανά ολόκληρο στη θέση του. Η αγία Θεοδούλη έζησε στην πόλη Ανάζαρβο της Μικράς Ασίας, στα χρόνια των αυτοκρατόρων Διοκλητιανού και Μαξιμιανού.

Ο έπαρχος της πόλης, ο σκληρός Πελάγιος, είχε στείλει τους στρατιώτες του να αναζητούν χριστιανούς σε όλη την περιοχή. Όσους έβρισκαν, τους έφερναν στο δικαστήριο, για να ακούσουν το αυτοκρατορικό διάταγμα και να προσκυνήσουν τα είδωλα. Έτσι συνέλαβαν και μια γυναίκα χριστιανή, που λεγόταν Θεοδούλη.

Η μάρτυς δεν φοβόταν τόσο τα βασανιστήρια, όσο τη μόλυνση από τους ειδωλολάτρες, και προσέφερε στους στρατιώτες πολύ χρυσάφι, για να την αφήσουν ελεύθερη. Εκείνοι όμως δεν δέχτηκαν τίποτε και την οδήγησαν στον έπαρχο. Ο Πελάγιος τη ρώτησε το όνομά της και εκείνη απάντησε με παρρησία ότι είναι χριστιανή και υπηρέτρια του αληθινού Θεού.

Δήλωσε καθαρά πως ποτέ δεν θα προσκυνούσε άψυχη πέτρα αντί για τον Δημιουργό των πάντων. Ο έπαρχος εξαγριώθηκε από τα λόγια της και διέταξε αμέσως να αρχίσουν τα φρικτά βασανιστήρια εναντίον της αθλήτριας του Χριστού. Ο Κύριος όμως έδωσε στη Θεοδούλη τη χάρη Του, και η μάρτυς δεν αισθανόταν καμία ταλαιπωρία από τα μαρτύρια.

Ο Πελάγιος ισχυρίστηκε πως οι θεοί τον λυπούνταν και απομάκρυναν τον πόνο, ελπίζοντας στην επιστροφή της κοντά τους. Τότε η αγία τού ζήτησε να της δείξει αυτούς τους θεούς, ώστε να τους τιμήσει η ίδια κατά πρόσωπο. Ενθουσιασμένος ο έπαρχος την οδήγησε στον ναό του Αδριανού, που οι ειδωλολάτρες τιμούσαν σαν ζωντανό και παντοδύναμο θεό.

Η μάρτυς προσευχήθηκε στον αληθινό Θεό και φύσηξε ελαφρά πάνω στο άγαλμα. Το είδωλο κατέρρευσε αμέσως σαν να χτυπήθηκε από κεραυνό και έσπασε σε τρία κομμάτια. Όταν ο Πελάγιος αντίκρισε το θέαμα, άρχισε να τρέμει από τον φόβο του.

Γνώριζε πως, αν έφτανε η είδηση στους αυτοκράτορες, θα ριχνόταν τροφή στα άγρια θηρία. Έπεσε λοιπόν στα πόδια της Θεοδούλης και την παρακαλούσε με κλάματα να αποκαταστήσει το άγαλμα, υποσχόμενος ότι θα γίνει χριστιανός. Η αγία προσευχήθηκε και ο Κύριος ανέστησε το είδωλο στη θέση του.

Παρά το θαύμα όμως, ο Πελάγιος δεν εκπλήρωσε ποτέ την υπόσχεσή του και επιδόθηκε με μεγαλύτερη μανία στα νέα βασανιστήρια της αγίας. Διέταξε να τρυπήσουν τα πόδια της με πυρακτωμένα σιδερένια ραβδιά, ώστε να λυγίσει τη γενναία της ψυχή. Τότε πλησίασε τον έπαρχο κάποιος αξιωματούχος, ονόματι Ελλάδιος, και ζήτησε να αναλάβει εκείνος τα μαρτύρια της κόρης.

Ήθελε να κερδίσει την εύνοια του ηγεμόνα και να αποκτήσει τιμές, υποσχόμενος ότι θα την οδηγούσε στην προσκύνηση των ειδώλων. Πήρε λοιπόν πέντε μεγάλα καρφιά και τα έμπηξε στα αυτιά, στο μέτωπο και στους μαστούς της μάρτυρος. Η αγία ύψωσε τα μάτια της στον ουρανό και ζήτησε υπομονή από τον Κύριο.

Αμέσως δέχτηκε θεϊκή βοήθεια και τα καρφιά έπεσαν μόνα τους, αφήνοντας το σώμα της εντελώς αβλαβές. Ο Ελλάδιος έμεινε κατάπληκτος, και η αγία βρήκε ευκαιρία να του διδάξει τον λόγο της αλήθειας. Του μίλησε για την ματαιότητα του κόσμου και για την αιώνια δόξα της βασιλείας του Χριστού.

Του εξήγησε ακόμη ότι όσοι προσκυνούν τα είδωλα θα παραδοθούν σε ατελείωτη κόλαση και τιμωρία. Με τα λόγια και τις προσευχές της η Θεοδούλη οδήγησε τον Ελλάδιο στην επίγνωση της αληθείας του ζωντανού Θεού. Η καρδιά του γέμισε κατάνυξη και της ζήτησε ταπεινά συγχώρηση για όσα της είχε προηγουμένως προκαλέσει.

Το πρωί παρουσιάστηκε μαζί της στον έπαρχο και ομολόγησε ανοιχτά την πίστη του στον Χριστό τον αληθινό Θεό. Δήλωσε πως η ίδια η μάρτυς τον έβγαλε από το σκοτάδι της άγνοιας και τον οδήγησε στο φως. Ο Πελάγιος τότε διέταξε αμέσως να του κόψουν το κεφάλι με μαχαίρι και να ρίξουν το σώμα του στη θάλασσα.

Έτσι ο Ελλάδιος έλαβε τον στέφανο του μαρτυρίου στις είκοσι τέσσερις Ιανουαρίου. Στη συνέχεια οι δήμιοι έριξαν τη Θεοδούλη σε αναμμένο καμίνι, αλλά εκείνη βγήκε εντελώς αβλαβής από τις φλόγες. Ύστερα την άπλωσαν πάνω σε πυρακτωμένο σιδερένιο τηγάνι και την περιέλουσαν με βραστή πίσσα, κερί και λάδι.

Όμως το τηγάνι έσπασε ξαφνικά σε κομμάτια και σπίθες πετάχτηκαν τριγύρω, καίγοντας πολλούς από τους ειδωλολάτρες. Ο ίδιος ο Πελάγιος τυλίχθηκε στις φλόγες και πέθανε με φρικτό θάνατο, ενώ η αγία παρέμεινε άθικτη ανάμεσα στη φωτιά. Μπροστά σε αυτό το μεγάλο θαύμα πλήθος ανθρώπων πίστεψαν στον Χριστό τον αληθινό Θεό.

Ανάμεσά τους ξεχώρισαν δύο επιφανείς πολίτες της Ανάζαρβου, ο Μακάριος και ο Ευάγριος. Οι ειδωλολάτρες όμως δεν σταμάτησαν εκεί τον διωγμό τους εναντίον των πιστών του Χριστού. Άναψαν πάλι το καμίνι και έριξαν μέσα τη Θεοδούλη μαζί με τον Μακάριο και τον Ευάγριο.

Μαζί τους ρίχτηκαν επίσης πολλοί άλλοι χριστιανοί που είχαν ομολογήσει την πίστη τους εκείνη την ημέρα. Όλοι μαζί προσευχήθηκαν θερμά μέσα στις φλόγες και παρέδωσαν την ψυχή τους στον Κύριο της δόξης. Έτσι μετέβησαν στην αιώνια ζωή, όπου στεφανώθηκαν με τον στέφανο της νίκης από τον ίδιο τον Χριστό.

Συναγάλλονται πλέον με όλους τους αγίους και δοξάζουν αδιάκοπα τον Πατέρα, τον Υιό και το Άγιο Πνεύμα. Η Εκκλησία τιμά τη μνήμη της αγίας Θεοδούλης και των συνάθλων της στις πέντε Φεβρουαρίου κάθε χρόνο. Η ζωή τους δείχνει πώς η ταπεινή προσευχή μπορεί να συντρίψει τα είδωλα και να μεταμορφώσει τους ίδιους τους διώκτες σε μάρτυρες του Χριστού.

Η μαρτυρική τους πορεία παραμένει φωτεινό παράδειγμα σταθερής ομολογίας μέσα στους αιώνες.