Ο Άγιος Ιωνάς της Περγάμου και το Θαύμα της Πηγής

Τριακόσιοι Έλληνες ορθόδοξοι εργάτες στη Γερμανία άφησαν τις δουλειές τους και ξεκίνησαν για τους Αγίους Τόπους μαζί με τη Δεύτερη Σταυροφορία. Ανάμεσά τους ξεχώριζε ο Ιωνάς, ένας νέος που από παιδί κρατούσε βαθιά στην καρδιά του τα λόγια του Χριστού. Είχε μεγαλώσει μέσα στην εκκλησία και στην προσευχή, και τα ευαγγελικά λόγια άναβαν μέσα του τον πόθο για μια ζωή ολόκληρη αφιερωμένη στον Θεό.

Όταν λοιπόν άκουσε το κάλεσμα για την απελευθέρωση των Αγίων Τόπων, ξεκίνησε πρώτος αυτός με τους συμπατριώτες του. Η εκστρατεία διαλύθηκε προτού φτάσει στον προορισμό της, μα η ομάδα συνέχισε μόνη τον δρόμο. Έφτασαν στην Ιερουσαλήμ, προσκύνησαν τα ιερά προσκυνήματα και ένιωσαν την καρδιά τους να αλλάζει για πάντα.

Έτσι αποφάσισαν να μη γυρίσουν στις δουλειές τους, αλλά να μείνουν εκεί ως μοναχοί στην έρημο του Ιορδάνη. Οι διωγμοί όμως από Σαρακηνούς και Λατίνους τους ανάγκασαν να αναζητήσουν άλλο τόπο. Με αρχηγό τον Αυξέντιο πήραν το δρόμο προς την Κύπρο, γνωστοί στην ιστορία ως οι τριακόσιοι Αλαμάνοι.

Το ταξίδι τους ήταν αρχή ενός νέου, αγιασμένου βίου. Το καράβι που τους μετέφερε τσακίστηκε στους βράχους του λιμανιού της Πάφου. Οι στρατιώτες του Χριστού βγήκαν με μεγάλες ταλαιπωρίες στη στεριά και αποφάσισαν να διασκορπιστούν σε όλο το νησί.

Ο όσιος Κενδέας, αγαπημένος φίλος και συνασκητής του Ιωνά, έστησε μια καλύβα πάνω σε βράχο κοντά στην ακρογιαλιά της Πάφου. Ο Ιωνάς αποχαιρέτησε τον αδελφό του και προχώρησε προς την ανατολή του νησιού. Πέρασε από διάφορα μέρη και τελικά έφτασε στην επαρχία Αμμοχώστου.

Εκεί, σε ένα χωριό λεγόμενο Πέργαμον, στην περιοχή Μάντρες της Τραχιάδος, βρήκε ένα σπήλαιο που έγινε το ασκητήριό του. Μέσα σε αυτό άρχισε τον σκληρό αγώνα ενάντια στις επιθυμίες της σάρκας. Γνώριζε καλά πως η σάρκα επιθυμεί ενάντια στο πνεύμα και πως ο μοναχός οφείλει να την υποτάξει.

Με νηστεία, αγρυπνία, εγκράτεια και προσευχή προσπαθούσε να καθαρίσει την ψυχή του. Η μελέτη του λόγου του Θεού τον στήριζε καθημερινά μέσα στη μοναξιά του σπηλαίου. Με τη χάρη του Χριστού κατάφερε να υποδουλώσει τη σάρκα στο πνεύμα και να βρει την εσωτερική ειρήνη.

Ο πειρασμός όμως δεν τον άφηνε ήσυχο και επινοούσε διαρκώς νέους τρόπους για να τον δοκιμάσει. Επειδή κοντά στο σπήλαιο δεν υπήρχε νερό, ο άγιος έστελνε τον υποτακτικό του να φέρνει με το σταμνί από μακριά. Ο διάβολος, βλέποντας τον κόπο αυτό, σκαρφίστηκε ένα φοβερό τέχνασμα για να τον βασανίσει.

Έπαιρνε τη μορφή του ίδιου του ασκητή, στεκόταν λίγα μέτρα έξω από το σπήλαιο και περίμενε τον υποτακτικό. Όταν εκείνος έφτανε, του άρπαζε το σταμνί, έχυνε όλο το νερό στο χώμα και τον έδιωχνε μακριά. Για πολλές μέρες ο Ιωνάς υπέφερε σκληρά από τη δίψα μέσα στη ζέστη του σπηλαίου.

Κάποια στιγμή ο υποτακτικός μπήκε στο κατάλυμα και αντίκρισε τον γέροντα παραπονεμένο και εξαντλημένο. Μετά την εξήγηση κατάλαβε ο όσιος το τέχνασμα του πονηρού και είπε στον μαθητή του τα εξής σοφά λόγια. Στο εξής, και χίλιες φορές αν τον συναντούσε στον δρόμο, δεν θα του παρέδιδε τίποτα έξω από το σπήλαιο.

Μόνο μέσα στο κελί του θα έπαιρνε ο γέροντας το πολύτιμο νερό και ποτέ αλλού. Μετά από αυτή τη δοκιμασία ο άγιος προσευχήθηκε θερμά και ζήτησε τη βοήθεια του Κυρίου. Όπως άλλοτε ο Μωυσής, χτύπησε με το ραβδί του τον βράχο μέσα στη σπηλιά και έγινε το θαύμα.

Μια πηγή κρυστάλλινου νερού ανέβλυσε αμέσως και ξεδίψασε τόσο τον ίδιο όσο και τους προσκυνητές. Η βρύση αυτή έμεινε γνωστή ως το αγίασμα του οσίου και διατηρήθηκε μέχρι τα χρόνια του χίλια εννιακόσια δώδεκα μετά Χριστόν. Αργότερα όμως ο φανατισμός των μουσουλμάνων κατοίκων του Περγάμου ξέσπασε πάνω στον τόπο εκείνο.

Με μηχανές γκρέμισαν το σπήλαιο, κατέστρεψαν την πηγή και φύτεψαν επάνω κλήματα για να καλύψουν τα ίχνη. Το ίδιο έκαναν και με τον ναό του οσίου, ώστε να σβήσει κάθε μνήμη του αγίου. Οι χριστιανοί κάτοικοι έφυγαν διωγμένοι από το χωριό και πήραν μαζί τους την παλιά εικόνα του οσίου.

Σήμερα η εικόνα φυλάσσεται με ευλάβεια στο χωριό Ξυλοτύμπου, αν και είναι σχεδόν κατά το ήμισυ κατεστραμμένη. Φέρει μια συγκινητική επιγραφή που υπόσχεται προστασία σε όποιον προσφέρει δώρο στη μνήμη του αγίου. Ανάμεσα στα πολλά θαύματα του οσίου ξεχωρίζει η ανάσταση ενός νεκρού παιδιού που έγινε όσο ακόμη ζούσε.

Κάποτε ένας πατέρας έφτασε στο κατάλυμά του κρατώντας στην αγκαλιά του το άψυχο σώμα του μοναχογιού του. Γονάτισε μπροστά στον γέροντα και με σπαραγμό ψυχής ζητούσε το έλεός του και τη μεσιτεία του. Παρακαλούσε τον άγιο να προσευχηθεί στον Θεό, γιατί μόνο έτσι πίστευε πως θα ξανάβλεπε ζωντανό το μοναχοπαίδι του.

Ο όσιος συγκινήθηκε βαθιά, σηκώθηκε αμέσως και γονάτισε δίπλα στο νεκρό παιδί με κατάνυξη. Άρχισε να προσεύχεται θερμά και ύστερα πήρε το παιδί από το χέρι του απαλά. Στο όνομα του Ιησού Χριστού του πρόσταξε να σηκωθεί, και εκείνο άνοιξε τα μάτια του σαν να ξυπνούσε από βαθύ ύπνο.

Ο ασκητής το σήκωσε και το παρέδωσε στον ευτυχισμένο πατέρα του, που δεν πίστευε στα μάτια του. Όλοι όσοι είδαν το θαύμα δόξασαν τον Θεό για τη χάρη που είχε χαρίσει στον δούλο του. Ο όσιος όμως παρέμενε ταπεινός και απέδιδε κάθε δύναμη μόνο στον Κύριο.

Ο όσιος Ιωνάς πέρασε όλη την υπόλοιπη ζωή του μέσα σε εκείνο το ευλογημένο σπήλαιο της Περγάμου. Έβγαινε από αυτό μονάχα κάποιες φορές για να επισκεφθεί τον αγαπημένο του φίλο, τον όσιο Κενδέα. Εκείνος είχε εγκαταλείψει την Πάφο και είχε εγκατασταθεί σε ένα άλλο σπήλαιο κοντά στο χωριό Αυγόρου της Κύπρου.

Οι δύο ασκητές ενίσχυαν ο ένας τον άλλον στον πνευματικό αγώνα και αντάλλασσαν λόγια οικοδομής και προσευχής. Μια ημέρα οι πιστοί βρήκαν τον γέροντα κοιμισμένο για πάντα μέσα στο κελί της ασκήσεώς του. Από το σκήνωμά του ανέβλυζε μια ουράνια ευωδιά που μαρτυρούσε την αγιότητά του.

Με δάκρυα ευλάβειας οι χριστιανοί τον έθαψαν εκεί όπου είχε αγωνιστεί όλα τα χρόνια της ζωής του. Σήμερα δυτικά του χωριού Ξυλοτύμπου της επαρχίας Λάρνακας υψώνεται ένα ταπεινό ξωκλήσι αφιερωμένο στη μνήμη του. Κτίστηκε σε βυζαντινό ρυθμό με πρωτοβουλία του παπα Κυριάκου Παναγιώτου και της εκκλησιαστικής επιτροπής της εποχής.

Η Αγία Τράπεζα κτίστηκε με πέτρες που μεταφέρθηκαν από την κατεστραμμένη εκκλησία του οσίου στο Πέργαμον, διατηρώντας ζωντανή τη μνήμη του.