Άγιος Ζωσιμάς ο Επίσκοπος Κουμούρντο της Γεωργίας

Δύο ακοίμητα καντήλια άναψαν στον Γολγοθά και στη Μονή του Τιμίου Σταυρού για χάρη ενός Γεωργιανού επισκόπου που πολέμησε για τα δικαιώματα της Ορθοδοξίας. Ο άνθρωπος αυτός υπήρξε ο Άγιος Ζωσιμάς του Κουμούρντο, που έφτασε στους Αγίους Τόπους για να υπερασπιστεί τον ιερό λόφο του Γολγοθά από τους Λατίνους. Στον κόσμο ονομαζόταν Ζεβεδαίος και είδε το φως της ζωής στα τέλη του δεκάτου πέμπτου αιώνα στη μακρινή Γεωργία.

Ανατράφηκε με στοργή και ευσέβεια από την πριγκίπισσα Κετεβάν, θυγατέρα του βασιλιά Γεωργίου του Ογδόου, ο οποίος κυβέρνησε από το χίλια τετρακόσια σαράντα έξι έως το χίλια τετρακόσια εξήντα έξι. Μέσα στο παλάτι έμαθε από νωρίς τις αρετές του χριστιανικού βίου και την αγάπη προς την Εκκλησία της πατρίδας του. Η ανατροφή του διαμόρφωσε έναν άνθρωπο βαθιά πιστό, ταπεινό και προσηλωμένο στα ιερά γράμματα.

Από τα νεανικά του χρόνια έδειχνε ζήλο για τη μοναχική πολιτεία, την οποία θεωρούσε ως τη μόνη οδό αληθινής αφιέρωσης στον Χριστό και στην παράδοση των πατέρων. Το έτος χίλια πεντακόσια δεκαπέντε ο νεαρός Ζεβεδαίος εγκατέλειψε τα εγκόσμια και έλαβε το μοναχικό σχήμα στη Γεωργία. Με την κουρά του έλαβε το νέο όνομα Ζωσιμάς, που έμελλε να αποκτήσει μεγάλη φήμη μέσα στην εκκλησιαστική ιστορία του γεωργιανού λαού.

Σύμφωνα με την παράδοση, την ίδια εκείνη χρονιά χειροτονήθηκε και επίσκοπος της σημαντικής επισκοπής του Κουμούρντο. Στον ναό του Κουμούρντο σώζεται μέχρι σήμερα μια συγκινητική επιγραφή που μαρτυρεί τη θέση και τη διακονία του. Η επιγραφή λέει χαρακτηριστικά: «Ας ελεήσει ο Κύριος τον Ζωσιμά, επίσκοπο του Κουμούρντο.

Αμήν». Τα λόγια αυτά αποτυπώνουν την ταπεινή ψυχή του ιεράρχη, ο οποίος ζητούσε πάντοτε το έλεος του Θεού αντί για ανθρώπινες δόξες. Ως επίσκοπος ανέλαβε τη φροντίδα του ποιμνίου του με σύνεση, ζήλο και πνευματική διάκριση.

Φρόντισε για την κατήχηση, για την οικοδομή ναών, για την εκπαίδευση του κλήρου και για τη στερέωση της πίστης μέσα σε δύσκολους καιρούς. Ο λαός τον αγάπησε ως αληθινό πατέρα και ως ακούραστο εργάτη του Ευαγγελίου του Χριστού. Πέρα από την ποιμαντική του διακονία, ο Άγιος Ζωσιμάς αφιέρωσε χρόνο και κόπο στη συγγραφική και φιλολογική εργασία προς όφελος της Εκκλησίας.

Το έτος χίλια πεντακόσια τριάντα επτά συνέταξε με το ίδιο του το χέρι μια πολύτιμη ανθολογία προσευχών, ομιλιών και διαφόρων πνευματικών κειμένων. Το έργο αυτό μαρτυρεί την παιδεία, την αγάπη του προς τη λατρευτική παράδοση και τη φροντίδα του για τη διδαχή του λαού. Στο τέλος της ανθολογίας υπάρχουν δύο διαθήκες του ίδιου του αγίου πατρός, οι οποίες αποκαλύπτουν το βαθύ φρόνημά του.

Μέσα από αυτές τις διαθήκες φανερώνεται ένας ιεράρχης που σκέφτεται με ευθύνη το μέλλον της εκκλησιαστικής του επαρχίας. Παράλληλα, ο Άγιος Ζωσιμάς εργάστηκε ακάματα για την οικοδόμηση ναών μέσα στην επισκοπή του Κουμούρντο. Με τη φροντίδα του ανυψώθηκαν εκκλησίες, ανανεώθηκαν παλαιότερα ιερά και ενισχύθηκε η εκπαίδευση των νέων στις αρχές της ορθόδοξης πίστης.

Η δράση του υπήρξε πολύπλευρη και φωτεινή, αφήνοντας ανεξίτηλα ίχνη στη γεωργιανή Εκκλησία και στην πνευματική ζωή ολόκληρης της περιοχής εκείνης. Στους δύο αιώνες κατά τους οποίους έζησε ο Άγιος Ζωσιμάς, η σύγκρουση μεταξύ Ορθοδόξων και Ρωμαιοκαθολικών για την κυριότητα του Γολγοθά είχε γίνει εξαιρετικά οξεία και επώδυνη. Η Ορθόδοξη Εκκλησία αναγκάστηκε να υπερασπιστεί τα δικαιώματα που είχε αποκτήσει μέσα από κόπους και αγώνες προηγούμενων αιώνων.

Σε εκείνη ακριβώς την κρίσιμη ώρα ο Άγιος Ζωσιμάς έφτασε στους Αγίους Τόπους με αποστολική φλόγα και αποφασιστικότητα. Εκεί συντάχθηκε με τους Ορθοδόξους αδελφούς του και αγωνίστηκε για την απελευθέρωση του ιερού λόφου του Γολγοθά από τους Λατίνους. Ο αγώνας του υπήρξε γενναίος, ένθερμος και απολύτως αφιερωμένος στην υπεράσπιση της ορθόδοξης παρακαταθήκης στα ιεροσολυμιτικά προσκυνήματα.

Η μνήμη της προσφοράς του δεν χάθηκε ποτέ μέσα στους κόλπους της Ορθοδοξίας των Αγίων Τόπων. Σε ένδειξη βαθιάς ευγνωμοσύνης κρεμάστηκαν αργότερα δύο ακοίμητα καντήλια στο όνομά του στους ιερούς εκείνους χώρους. Το ένα στον πανίερο ναό του Γολγοθά και το άλλο στη φημισμένη Μονή του Τιμίου Σταυρού, μαρτυρούν την αναγνώριση της ηρωικής συμβολής του.

Έτσι το όνομα του Γεωργιανού ιεράρχη συνδέθηκε αιώνια με τον τόπο της σταυρικής θυσίας. Από τον δέκατο πέμπτο αιώνα και έπειτα τα ονόματα των επισκόπων του Κουμούρντο καταγράφονται σε ένα σημαντικό χρονικό που ονομάζεται Ερτγκουλέμπις Τσίγκνι, δηλαδή Βιβλίο της Πίστεως. Μέσα σε αυτό το ιερό βιβλίο διασώθηκε η ιστορική μνήμη και η πνευματική κληρονομιά μιας επισκοπής με τεράστια σημασία.

Καθ’ όλη τη μακρά πορεία των αιώνων οι ιεράρχες του Κουμούρντο υπερασπίστηκαν την ενότητα της Γεωργιανής Εκκλησίας με σταθερότητα και αυταπάρνηση. Στάθηκαν ως αληθινοί στύλοι του εθνικού και θρησκευτικού φρονήματος του γεωργιανού λαού μέσα σε ταραχώδεις εποχές. Ταυτόχρονα αποτέλεσαν λαμπρά παραδείγματα πίστεως, αρετής και ποιμαντικής συνέπειας για τις γενιές που ακολούθησαν.

Στις δεκαεπτά Οκτωβρίου του δύο χιλιάδες δύο η Γεωργιανή Εκκλησία προχώρησε στην επίσημη αγιοκατάταξη του ιερού Ζωσιμά του Κουμούρντο. Την ίδια χρονιά αποκαταστάθηκε και η αρχαία επισκοπή του Κουμούρντο, η οποία είχε διακοπεί κατά τη διάρκεια των ιστορικών δοκιμασιών. Έτσι ο Άγιος Ζωσιμάς αναγνωρίστηκε επίσημα ως πρεσβευτής του γεωργιανού λαού προς τον θρόνο του Κυρίου.

Η μνήμη του τιμάται την πρώτη Μαΐου με ευλάβεια από τους πιστούς.