Όσιος Ελισσαίος της Λαβρεσέβου

Ένας πρίγκιπας της αυλής του Μιντόβγκ άφησε τα μεγαλεία και κρύφτηκε στα δάση της Λευκορωσίας για να βρει τον Χριστό. Ο ίδιος αργότερα δολοφονήθηκε από τον νεαρό υπηρέτη του μέσα στο μοναστήρι που είχε ιδρύσει με τα ίδια του τα χέρια. Πρόκειται για τον Όσιο Ελισσαίο της Λαβρεσέβου, γιο του πρίγκιπα Τροϊνάτου, που έζησε στις αρχές του δέκατου τρίτου αιώνα.

Σύμφωνα με τον αρχιμανδρίτη Νικόλαο, στην Ιστορική και Στατιστική Περιγραφή της Επισκοπής του Μινσκ, κοντά στο Νοβογκρούντοκ, εκεί όπου σήμερα βρίσκεται ο ενοριακός ναός της Κοιμήσεως της Θεοτόκου, ιδρύθηκε γύρω στα χίλια διακόσια είκοσι πέντε ανδρώο μοναστήρι. Ο νεαρός ευγενής κατείχε υψηλή θέση στην αυλή του πρίγκιπα Μιντόβγκ και απολάμβανε τιμές και εξουσία. Όταν όμως δέχθηκε το άγιο Βάπτισμα, η καρδιά του γύρισε ολόκληρη στον Χριστό και η αυλή του φάνηκε ξένη.

Άφησε λοιπόν τα αξιώματα και αποσύρθηκε στην έρημο, αναζητώντας τη σιωπή και την προσευχή. Εκεί τον βρήκε ένας ορθόδοξος μοναχός, που η παράδοση συνδέει με τον Άγιο Λαυρέντιο, και μαζί έθεσαν τα θεμέλια της Λαύρας. Ανάμεσα στους αδελφούς της μονής βρισκόταν και ο πρίγκιπας Βοϊσέλκος, ο οποίος ωστόσο διέμενε σε ιδιαίτερο τόπο, μακριά από την κοινή ζωή της αδελφότητας.

Τα χρόνια εκείνα ήταν αιματηρά και σκληρά για τη γη της Λιθουανίας και της Λευκορωσίας. Οι πρίγκιπες σκότωναν συχνά ο ένας τον άλλον και πολλοί έπεφταν θύματα των δικών τους έμπιστων υπηρετών ή πληρωμένων δολοφόνων. Μέσα σε αυτή την ταραγμένη εποχή έζησε και μαρτύρησε ο ηγούμενος Ελισσαίος, ο οποίος ποίμαινε με πραότητα τη μικρή του αδελφότητα.

Τη νύχτα της εικοστής τρίτης Οκτωβρίου, γύρω στα χίλια διακόσια πενήντα, ο μαθητής και νεαρός υπηρέτης του σήκωσε το χέρι του και τον φόνευσε. Έτσι ο όσιος ηγούμενος έλαβε άδικο θάνατο μέσα στο ίδιο του το κελί, από εκείνον που τον υπηρετούσε καθημερινά. Ο Κύριος όμως δόξασε τον δούλο του και τα ιερά λείψανά του άρχισαν να επιτελούν θαύματα.

Σύμφωνα με αρχαία παράδοση, ένας δαιμονισμένος θεραπεύτηκε όταν άγγιξε τυχαία τα τίμια λείψανα του οσίου. Η φήμη του αγίου απλώθηκε γρήγορα στις γύρω περιοχές και πολλοί πιστοί κατέφευγαν στη μονή για να ζητήσουν την πρεσβεία του. Η μνήμη του δολοφονημένου ηγουμένου έγινε παρηγοριά στους ανθρώπους που ζούσαν σε μέρες αιματοχυσίας και αδικίας, δείχνοντας πως η αγιότητα ανθίζει ακόμη και μέσα στη βία της εποχής της.

Γύρω στα χίλια πεντακόσια πέντε, οι Τάταροι κατέστρεψαν τα περίχωρα του Νοβογκρούντοκ και έφτασαν απειλητικοί μπροστά στις πύλες της μονής. Ο Κύριος όμως ενήργησε νέο θαύμα μέσω του δούλου του, για να σώσει το ιερό σκήνωμα και τους αδελφούς. Στα μάτια των επιδρομέων εμφανίστηκε ξαφνικά η αυλή του μοναστηριού γεμάτη από πλήθος έφιππων πολεμιστών, έτοιμων να αμυνθούν.

Οι Τάταροι κυριεύτηκαν από τρόμο και τράπηκαν σε άτακτη φυγή, αφήνοντας τη μονή απείραχτη και ασφαλή. Το θαύμα αυτό φάνερωσε ολοκάθαρα την παρρησία του Οσίου Ελισσαίου ενώπιον του Θεού. Πιθανώς αυτό υπήρξε και η αφορμή για την επίσημη αγιοκατάταξή του από τον μητροπολίτη Ιωσήφ Σολτάν, σε Σύνοδο που συγκλήθηκε στη Βίλνα το χίλια πεντακόσια δεκατέσσερα.

Τα ιερά λείψανα, που μέχρι τότε αναπαύονταν μέσα στον ναό προς προσκύνηση των πιστών, κρύφτηκαν στη γη σε καιρό πολέμου, για να προστατευθούν από βεβήλωση. Μετά την πυρπόληση της μονής δεν στάθηκε δυνατό να ξαναβρεθούν, και έτσι παραμένουν θαμμένα έως σήμερα. Δεν είναι γνωστό αν ο όσιος τιμήθηκε μόνο τοπικά ή αν η εορτή του υπήρξε πανηγυρική.

Ο Όσιος Ελισσαίος και ο Άγιος Λαυρέντιος τιμώνται επίσης κατά την τρίτη Κυριακή της Πεντηκοστής, στη Σύναξη των Αγίων της Λευκορωσίας.