Ο Άγιος Κιαράν και η μισή Ιρλανδία

Ένα ελάφι κουβάλησε κάποτε στη ράχη του τα βιβλία ενός νεαρού μοναχού που αναζητούσε τόπο για να ιδρύσει μοναστήρι στην άγρια ιρλανδική γη. Ο ίδιος μοναχός είχε για συντροφιά μιαν αλεπού, και ο δάσκαλός του προφήτεψε πως θα κέρδιζε για τον Χριστό τη μισή Ιρλανδία. Πρόκειται για τον Άγιο Κιαράν του Κλονμακνόις, που γεννήθηκε στα πεντακόσια δώδεκα μετά Χριστόν στο Κόναχτ της Ιρλανδίας.

Ο πατέρας του ήταν κατασκευαστής αρμάτων και ο μικρός μεγάλωσε μέσα σε μια πολυμελή οικογένεια με οκτώ παιδιά. Τουλάχιστον δύο από τα αδέλφια του ακολούθησαν επίσης τον μοναχικό δρόμο, αφιερώνοντας τη ζωή τους στον Θεό. Από μικρός έδειξε μια σπάνια αγάπη για τα ζώα, που τον συντρόφευαν παντού με εμπιστοσύνη.

Όταν έφυγε από το πατρικό σπίτι, ήταν ακόμη παιδί και έσερνε μπροστά του μια αγελάδα, για να πληρώνει με αυτήν τη φιλοξενία και τη διαμονή του. Έτσι έφτασε κοντά στον Άγιο Φίννιαν του Κλόναρντ, σπουδαίο δάσκαλο μοναχών της εποχής εκείνης. Κοντά σ’ αυτόν μαθήτευσε με ζήλο και κατατάχθηκε ανάμεσα στους δώδεκα ονομαστούς αποστόλους της Ιρλανδίας.

Ανάμεσα στους συμμαθητές του βρίσκονταν μεγάλες μορφές, όπως ο Άγιος Κολούμπα της Ιόνα, ο Νίννιδ του Λοχ Ερν και ο Άγιος Βρενδάνος ο Θαλασσοπόρος. Διηγείται μια χαριτωμένη ιστορία πως κάποια μέρα οι μαθητές μελετούσαν το Ευαγγέλιο του Ματθαίου μέσα στη σχολή του Φίννιαν. Ο Άγιος Νίννιδ μπήκε στην τάξη χωρίς το δικό του βιβλίο και ζήτησε από τον Κιαράν να του δανείσει το δικό του.

Εκείνος του το έδωσε αμέσως, χωρίς δεύτερη σκέψη, όπως ταίριαζε στην απλή και γενναιόδωρη ψυχή του. Όταν όμως ο δάσκαλος εξέτασε την τάξη, ο Κιαράν γνώριζε μόνο το πρώτο μισό του Ευαγγελίου, γιατί άλλο δεν είχε προλάβει. Τα άλλα παιδιά γέλασαν εις βάρος του και τον ονόμασαν περιπαικτικά Κιαράν τον μισό Ματθαίο.

Τότε ο Άγιος Φίννιαν τα έκανε να σωπάσουν με μια προφητική φράση που έμεινε στην ιστορία. Δεν είναι Κιαράν ο μισός Ματθαίος, τους είπε, αλλά Κιαράν η μισή Ιρλανδία, γιατί αυτός θα κερδίσει τη μισή χώρα για τον Χριστό. Και όλοι εμείς μαζί θα έχουμε μόνο το υπόλοιπο μισό κομμάτι.

Μετά τα χρόνια της μαθητείας στο Κλόναρντ, ο Κιαράν επισκέφθηκε διάφορα μοναστήρια για να γνωρίσει την εμπειρία μεγάλων Πατέρων της Ιρλανδίας. Έφτασε στη μονή του Αγίου Ένδα στο νησί Άραν, όπου χειροτονήθηκε πρεσβύτερος και έζησε καρποφόρα ασκητική ζωή. Έφυγε όμως από εκεί ύστερα από ένα όραμα, που ο Άγιος Ένδα ερμήνευσε με σύνεση και διορατικότητα.

Στη συνέχεια πήγε στο νησί Σκάτερι για να μαθητεύσει κοντά στον Άγιο Σένναν και να εμβαθύνει στη μοναχική παράδοση. Ύστερα από καιρό αναζήτησε τους αδελφούς του, τον Λουαχάιλ και τον Όδραν, που είχαν δικό τους μοναστικό κέντρο σε τόπο που λεγόταν Ίσελ. Η φιλανθρωπία όμως του Κιαράν ήταν τόσο μεγάλη και τόσο ανοιχτόκαρδη, ώστε σύντομα έγινε βάρος για τη φτωχή κοινότητα.

Οι αδελφοί του τον παρακάλεσαν να φύγει, λέγοντάς του ότι δεν μπορούσαν να συμβιώσουν μαζί του και ταυτόχρονα να συντηρούν τους μοναχούς της μονής. Η ευσπλαχνία σου, του είπαν, είναι αμέτρητη και δεν επαρκούν τα αγαθά μας για να την υπηρετήσουμε. Ο Άγιος έφυγε χωρίς παράπονο, παίρνοντας μαζί του μόνο τα αγαπημένα του βιβλία μέσα σε έναν σάκο.

Καθώς βάδιζε στον δρόμο, συνάντησε ένα ήμερο ελάφι και ακούμπησε επάνω στη ράχη του τον βαρύ σάκο. Ακολούθησε με εμπιστοσύνη το ζώο, μέχρι που έφτασαν στη λίμνη Λοχ Ρι, απέναντι από το νησί Χερ. Εκεί ίδρυσε το πρώτο του μοναστήρι, θεωρώντας τον τόπο σημάδι σαφές από τη θεία Πρόνοια.

Άφησε ηγούμενο τον αδελφό του Δόνναν και αποσύρθηκε στην ερημιά, αναζητώντας μεγαλύτερη σιωπή και πνευματική ησυχία. Μαζί με εννέα συντρόφους ίδρυσε αργότερα τη φημισμένη μονή του Κλονμακνόις, στις όχθες του ποταμού Σάννον. Δεν πρόλαβε όμως να χαρεί το έργο του για πολύ, αφού μέσα σε εφτά μήνες αρρώστησε βαριά.

Ζήτησε να τον μεταφέρουν έξω από το κελί και να τον ξαπλώσουν κατάχαμα, για να αντικρίσει τον ουρανό. Ύψωσε το βλέμμα του και ψιθύρισε ότι ο δρόμος είναι απότομος και δύσκολος για όποιον τον ανεβαίνει. Αναχώρησε για τον Κύριο σε ηλικία μόλις τριάντα τριών ετών, αφήνοντας πίσω του ένα φωτεινό μοναχικό κέντρο.

Η μονή του Κλονμακνόις άκμασε για χίλια ολόκληρα χρόνια και υπήρξε λίκνο της ιρλανδικής χριστιανικής παράδοσης. Καταργήθηκε όμως από τον βασιλιά Ερρίκο τον Όγδοο, στο πλαίσιο της θρησκευτικής αναταραχής της εποχής εκείνης. Τα κτίσματά της καταστράφηκαν από τα στρατεύματα της Μεταρρύθμισης στα χίλια πεντακόσια πενήντα δύο, αλλά τα ερείπιά της παραμένουν μέχρι σήμερα εντυπωσιακά.

Σώζονται ένας μεγάλος καθεδρικός ναός, εφτά ακόμη εκκλησίες, τρεις περίφημοι ψηλοί σταυροί και δύο υπολείμματα στρογγυλών πύργων. Παράδοση αρχαία βεβαιώνει πως πενήντα βασιλιάδες της Ιρλανδίας είναι θαμμένοι στον ιερό αυτόν τόπο. Μαζί τους αναπαύονται οι ηγούμενοι και οι μοναχοί που υπηρέτησαν το ησυχαστικό αυτό κέντρο για αιώνες.

Ως πολύτιμο κειμήλιο διασώζεται μέχρι τις ημέρες μας η ποιμαντορική ράβδος του Αγίου Κιαράν. Η μνήμη του τιμάται από την Ορθόδοξη Εκκλησία στις εννέα Σεπτεμβρίου, μέρα που οι πιστοί ανακαλούν το παράδειγμά του. Έζησε λίγα μόνο χρόνια, αλλά πρόλαβε να φωτίσει την πατρίδα του και να επαληθεύσει την προφητεία του δασκάλου του Φίννιαν.

Έγινε αληθινά λυχνάρι αναμμένο με το φως της θείας γνώσης, που ακόμη φωτίζει την ιρλανδική γη.