Ο Άγιος Σώζων και η χρυσή χείρα της Αρτέμιδος

Με τη γκλίτσα του απλού βοσκού ο νεαρός Σώζων έσπασε το χρυσό χέρι του ειδώλου της Αρτέμιδος και το μοίρασε κομμάτι κομμάτι στους φτωχούς της Πομπηιουπόλεως. Ύστερα, για να μην υποφέρουν αθώοι στη θέση του, παρουσιάστηκε μόνος του στον σκληρό ηγεμόνα Μαξιμιανό και ομολόγησε με θάρρος την πράξη του. Καταγόταν από τη Λυκαονία της Μικράς Ασίας και έζησε στα χρόνια του αυτοκράτορα Διοκλητιανού, σε μια εποχή σκληρών διωγμών εναντίον των χριστιανών.

Πριν δεχθεί το άγιο βάπτισμα ονομαζόταν Ταράσιος και ζούσε ως ταπεινός βοσκός στους αγρούς της πατρίδας του. Φρόντιζε με αγάπη τα πρόβατά του, μα ταυτόχρονα μελετούσε τις Άγιες Γραφές και αναζητούσε τον αληθινό Θεό. Θαύμαζε την πραότητα των ζώων που έβοσκε και έλεγε πως θα ντρεπόταν να σταθεί κατώτερος από αυτά στην υπομονή.

Όπου συναντούσε εθνικούς βοσκούς και νέους της περιοχής, τους μιλούσε ζεστά για τον Χριστό και τους οδηγούσε στην αλήθεια. Πολλούς τους έφερε στην πίστη και τους χάρισε το άγιο βάπτισμα, καθώς η χάρη του Αγίου Πνεύματος αναπαυόταν επάνω του. Έτσι από απλός φύλακας προβάτων έγινε ποιμένας ψυχών μέσα στην ταπεινή ζωή της υπαίθρου.

Μια ημέρα, καθώς πότιζε το κοπάδι του κοντά σε μια πηγή με μεγάλη βελανιδιά, ο νεαρός Σώζων αποκοιμήθηκε στη σκιά του δέντρου. Εκεί είδε ένα θεϊκό όραμα που του φανέρωσε πως πλησίαζε η ώρα να χύσει το αίμα του για τον Κύριο. Άκουσε ακόμη ότι ο τόπος εκείνος θα αγιαζόταν με τη χάρη που θα κατέβαινε από ψηλά και θα γινόταν πηγή ιάσεων.

Πολλοί άνθρωποι θα έβρισκαν εκεί τη σωτηρία τους και θα δόξαζαν την Αγία Τριάδα μέσα από τα θαύματα της θείας οικονομίας. Όταν ξύπνησε, παρέδωσε το κοπάδι σε άλλον βοσκό και άφησε ως ενθύμιο κάτω από τη βελανιδιά το τόξο του με τρία βέλη. Στη συνέχεια κατέβηκε στην Πομπηιούπολη της Κιλικίας, όπου είδε την ασέβεια των εθνικών να θριαμβεύει παντού.

Η καρδιά του πληγώθηκε βαθιά από όσα αντίκριζε και αποφάσισε να ομολογήσει τον Χριστό με έμπρακτο τρόπο. Μπήκε λοιπόν στον ναό όπου λατρευόταν ένα μεγάλο χρυσό άγαλμα της Αρτέμιδος, αποφασισμένος να αποκαλύψει στους ειδωλολάτρες την ανυπαρξία των ψεύτικων θεών τους. Με τόλμη μεγάλη ο νεαρός μάρτυρας τσάκισε το δεξί χέρι του ειδώλου και το κομμάτιασε σε μικρά τεμάχια.

Ύστερα μοίρασε όλον τον χρυσό στους φτωχούς της πόλεως, για να ωφεληθούν όσοι πεινούσαν και υπέφεραν στα δρομάκια. Όταν φανερώθηκε η ζημιά, ξέσπασε μεγάλη ταραχή και ο ηγεμόνας Μαξιμιανός άρχισε αναζητήσεις και βασανιστήρια εναντίον αθώων κατοίκων. Μόλις το έμαθε ο άγιος, δεν άντεξε να υποφέρουν άλλοι για τη δική του πράξη και παρουσιάστηκε αυτοπροαιρέτως μπροστά στον ηγεμόνα.

Με ήρεμο ύφος ομολόγησε ότι αυτός πήρε τη χρυσή χείρα και τη μοίρασε στους ενδεείς ως κάτι ωφέλιμο. Όταν ο Μαξιμιανός τον ρώτησε πώς τόλμησε να ατιμάσει τον θεό τους, ο νεαρός βοσκός απάντησε με παρρησία. Είπε ότι θέλησε να φανερώσει την αδυναμία του ειδώλου, καθώς εκείνο δεν αντιστάθηκε ούτε βόγκηξε από πόνο.

Πρόσθεσε ότι ένα κουφό και άλαλο κατασκεύασμα ανθρώπινων χεριών δεν μπορεί να βλέπει, να ακούει, να μιλά ή να υπερασπίζεται τον εαυτό του. Αν ήταν αληθινός θεός, του τόνισε, δεν θα είχε επιτρέψει ποτέ τέτοια ταπείνωση από έναν ταπεινό άνθρωπο. Ακούγοντας αυτά τα λόγια ο ηγεμόνας πρόσταξε να βασανιστεί ο μάρτυρας χωρίς κανένα έλεος και με μεγάλη σκληρότητα.

Τον κρέμασαν πρώτα σε δέντρο και ξέσχισαν τα πλευρά του με σιδερένια νύχια, ενώ εκείνος δοξολογούσε τον Χριστό. Έπειτα του φόρεσαν σιδερένια σανδάλια με αιχμηρά καρφιά στο εσωτερικό τους και τον ανάγκασαν να τρέξει μέσα στους δρόμους της πόλεως. Ο γενναίος αθλητής περπατούσε με ματωμένα πόδια και δοξολογούσε αδιάκοπα τον Σωτήρα Χριστό μπροστά στο πλήθος.

Όταν είδε το αίμα του να ποτίζει το χώμα σαν ευλογημένη βροχή, η ψυχή του πλημμύρισε από χαρά ουράνια και ανέκφραστη. Στη συνέχεια οι δήμιοι τον κρέμασαν ξανά και τον χτύπησαν με σιδερένια ραβδιά, ώστε φάνηκαν τα κόκαλα και τα σπλάχνα του. Μέσα σε αυτά τα φρικτά μαρτύρια ο άγιος παρέδωσε το πνεύμα του στα χέρια του Θεού με ειρήνη και πίστη.

Οι ειδωλολάτρες, για να μη βρουν οι χριστιανοί το σώμα του, άναψαν μεγάλη φωτιά για να το κατακάψουν. Έτσι έλαβε το αμάραντο στεφάνι του μαρτυρίου και του αθάνατου ουρανίου θριάμβου. Την ώρα όμως που ρίχτηκε το πολύαθλο σώμα στις φλόγες, άστραψαν ξαφνικά κεραυνοί και ξέσπασε δυνατή καταιγίδα από τον ουρανό.

Έπεσε άφθονη βροχή με χαλάζι και έσβησε αμέσως τη φωτιά, ενώ οι ειδωλολάτρες έφυγαν τρέχοντας από τον φόβο τους. Τα ιερά λείψανα έμειναν άθικτα και τα προστάτευσε η χάρη του Θεού με τρόπο θαυμαστό και ολοφάνερο. Όταν έπεσε η νύχτα, οι πιστοί ήρθαν κρυφά για να παραλάβουν το άγιο σκήνωμα, αλλά τους εμπόδιζε το βαθύ σκοτάδι.

Καθώς στενοχωριούνταν για την αδυναμία τους, ένα φως από τον ουρανό έλαμψε ξαφνικά πάνω στα τίμια λείψανα του μάρτυρα. Έτσι τα βρήκαν με ευκολία και τα ενταφίασαν με τιμή και κατάνυξη, όπως αρμόζει σε αθλητή του Χριστού. Στον τάφο του πραγματοποιήθηκαν στη συνέχεια πολλά θαύματα και θεραπείες για όσους προσέτρεχαν με πίστη.

Αλλά και η πηγή κάτω από τη βελανιδιά, όπου ο άγιος είδε κάποτε το όραμα, χάριζε ιάσεις στους ασθενείς. Αργότερα χτίστηκε εκεί ναός αφιερωμένος στο όνομά του, για τη δόξα του εν Τριάδι αληθινού Θεού.