Από αρχιληστής στην έρημο της μετάνοιας

Έναν φόνο διέπραξε ο Αιθίοπας δούλος Μωυσής στο σπίτι του αφέντη του, και έτσι βρέθηκε διωγμένος στους δρόμους της Αιγύπτου του τετάρτου αιώνα. Με τη φοβερή σωματική του δύναμη κυριάρχησε γρήγορα σε μια συμμορία ληστών και έγινε αρχηγός τους, ώσπου μόνο το όνομά του προκαλούσε τρόμο σε ολόκληρη την περιοχή. Τον φώναζαν και «Μουρίνο» εξαιτίας του μαύρου χρώματος του δέρματός του, και η φήμη του ήταν δεμένη με αίματα και αρπαγές.

Για χρόνια έζησε μέσα σε φόνους, κλοπές και κάθε λογής βιαιοπραγία, με την ψυχή του βυθισμένη στο σκοτάδι της αμαρτίας. Όμως η ευσπλαχνία του Θεού δεν τον εγκατέλειψε ποτέ, καθώς περιμένει την επιστροφή κάθε ανθρώπου. Κάποια στιγμή, καταδιωκόμενος από τις αρχές για τα εγκλήματά του, αναγκάστηκε να καταφύγει βαθιά μέσα στην έρημο της Αιγύπτου.

Εκεί συνάντησε ασκητές με ζωή αγγελική και η συναναστροφή μαζί τους άρχισε να μαλακώνει σιγά σιγά τη σκληρή του καρδιά. Η χάρη του Θεού επισκίασε εκείνη την ταραγμένη ύπαρξη και του χάρισε δάκρυα ειλικρινούς μετάνοιας. Έφτασε στην πύλη ενός μοναστηριού της ερήμου και ζήτησε να τον δεχτούν ανάμεσα στους αδελφούς για μετάνοια.

Στην αρχή οι μοναχοί τον αντιμετώπισαν με δυσπιστία, γιατί δεν είχαν πεισθεί για την ειλικρίνεια της επιστροφής εκείνου του φοβερού ληστή. Όμως ο Μωυσής επέμεινε με τόση ταπείνωση και επιμονή, ώστε τελικά κατάφερε να γίνει δεκτός στη συνοδεία τους. Βαπτίστηκε με συντριβή ψυχής και έκλαιγε νύχτα και μέρα για τα παλιά του εγκλήματα, υπακούοντας με προθυμία στον ηγούμενο και σε όλους τους αδελφούς.

Ύστερα από καιρό αποσύρθηκε σε ένα μοναχικό κελί, όπου αντιμετώπιζε τα παλιά πάθη με σκληρή νηστεία και ολονύκτια αγρυπνία. Οι λογισμοί της σαρκός όμως δεν τον άφηναν ήσυχο και έτρεχε συνεχώς στον αββά Ισίδωρο για συμβουλή και στήριξη. Ο γέροντας του δίδαξε τη μέτρια τροφή, την ολονύκτια προσευχή και τη συνεχή εγρήγορση του νου απέναντι στους ονειρικούς πειρασμούς.

Σε ένα όραμα του φανέρωσε πλήθος δαιμόνων προς τη δύση και ακόμη μεγαλύτερο πλήθος αγγέλων προς την ανατολή, για να καταλάβει ότι οι βοηθοί του είναι πάντοτε περισσότεροι. Ο Μωυσής επέστρεψε στο κελί του με νέα δύναμη και συνέχισε τον αγώνα του με υπομονή. Ο όσιος επινόησε και νέους κόπους για να ταπεινώσει το σώμα του και να ελευθερωθεί από τα πάθη.

Τις νύχτες περιερχόταν τα κελιά των γερόντων και κουβαλούσε νερό από την πηγή χωρίς εκείνοι να γνωρίζουν τίποτε. Μια φορά, ενώ έσκυβε στο πηγάδι, δέχτηκε δυνατό χτύπημα στην πλάτη από τον διάβολο και έμεινε αναίσθητος για ώρες σαν νεκρός. Οι αδελφοί τον μετέφεραν στο κελί του και έμεινε παράλυτος έναν ολόκληρο χρόνο, αλλά δεν εγκατέλειψε τον πνευματικό του αγώνα.

Όταν συνήλθε, ο αββάς Ισίδωρος τον ευλόγησε και του φανέρωσε ότι τα πάθη του είχαν πια φύγει με τη χάρη του Χριστού. Κάποτε τέσσερις ληστές από την παλιά του συμμορία επιτέθηκαν στο κελί του, χωρίς να γνωρίζουν ποιον θα συναντούσαν εκεί. Ο όσιος τους έδεσε χωρίς δυσκολία και τους κουβάλησε στους ώμους σαν δεμάτια στους γέροντες.

Όταν εκείνοι τους αναγνώρισαν τον παλιό αρχηγό μέσα στο πρόσωπο του ταπεινού μοναχού, συγκλονίστηκαν και μετανόησαν με δάκρυα. Έγιναν τελικά μοναχοί και ακολούθησε την ίδια οδό και η υπόλοιπη συμμορία του. Η φήμη της αρετής του Μωυσή έφτασε ως τον τοπικό άρχοντα, ο οποίος ξεκίνησε για την έρημο να τον γνωρίσει από κοντά.

Ο όσιος όμως δεν ήθελε να δεχτεί τιμές από ανθρώπους και βγήκε στο δρόμο μεταμφιεσμένος σε αδιάφορο γέροντα. Όταν τον ρώτησαν οι ακόλουθοι του άρχοντα πού βρίσκεται το κελί του Μωυσή, εκείνος αποκρίθηκε ότι πρόκειται για έναν ψεύτη και ανάξιο μοναχό. Έτσι ο άρχοντας έφυγε πικραμένος, αλλά οι κληρικοί του μοναστηριού κατάλαβαν από την περιγραφή ότι είχε συναντήσει τον ίδιο τον άγιο.

Έπειτα από πολλά χρόνια ασκητικών αγώνων χειροτονήθηκε διάκονος και κατόπιν πρεσβύτερος μέσα στην εκκλησία της ερήμου. Ο επίσκοπος τον έντυσε με λευκά άμφια και του είπε χαριτολογώντας ότι έγινε λευκός ολόκληρος. Ο Μωυσής ρώτησε ταπεινά αν κρίνεται κανείς από το εξωτερικό ένδυμα ή από την εσωτερική κατάσταση της καρδιάς.

Για να δοκιμαστεί η ταπείνωσή του, οι κληρικοί τον έδιωξαν με βρισιές από το ιερό βήμα μπροστά σε όλους. Ο όσιος αποδέχτηκε αδιαμαρτύρητα τους ονειδισμούς και θεωρούσε τον εαυτό του ανάξιο σαν σκυλί. Ο επίσκοπος, βλέποντας αυτή τη βαθιά ταπείνωση, τον κάλεσε αμέσως πίσω και ολοκλήρωσε τη χειροτονία του στον βαθμό της ιεροσύνης.

Στο νέο του διακόνημα παρέμεινε δεκαπέντε ολόκληρα χρόνια, και γύρω του συγκεντρώθηκαν εβδομήντα πέντε μαθητές που ακολουθούσαν τα βήματα της μετανοίας του. Έλαβε από τον Κύριο μεγάλη χάρη απέναντι στους δαίμονες και τους περιφρονούσε πλέον σαν μικρά έντομα. Όταν έφτασε στην ηλικία των εβδομήντα πέντε ετών, προειδοποίησε τους μαθητές του ότι σύντομα θα επιτεθούν στην έρημο βάρβαροι ληστές και θα σφάξουν όσους βρεθούν εκεί.

Τους ευλόγησε να φύγουν για να σώσουν τη ζωή τους, εκείνος όμως αποφάσισε να μείνει και να δεχτεί το μαρτυρικό τέλος. Έτσι θα εκπληρωνόταν επάνω του ο λόγος του Χριστού, ότι όσοι σήκωσαν μαχαίρι θα πεθάνουν από μαχαίρι. Έξι μαθητές αρνήθηκαν να τον εγκαταλείψουν και έμειναν δίπλα του ως το τέλος.

Οι βάρβαροι όρμησαν στο κελί και τους έσφαξαν όλους με τα μαχαίρια τους περίπου το έτος τετρακόσια. Ένας έβδομος μοναχός, κρυμμένος εκεί κοντά, είδε επτά λαμπρά στεφάνια να κατεβαίνουν από τον ανοιγμένο ουρανό για κάθε ψυχή.