Ο Ιερομάρτυρας Κούκσας και ο Όσιος Πιμένας ο Νηστευτής

Ένας ιερομόναχος της Λαύρας των Σπηλαίων του Κιέβου βάπτισε ολόκληρη τη φυλή των Βιατίτσων στις όχθες του ποταμού Όκα και μαρτύρησε αποκεφαλισμένος μαζί με τον μαθητή του Νίκωνα. Την ίδια ακριβώς ώρα, ένας άλλος μοναχός στη Λαύρα φώναξε μέσα στον ναό ότι ο αδελφός του σφαγιάστηκε για το Ευαγγέλιο και παρέδωσε αμέσως την ψυχή του στον Θεό. Πρόκειται για τον ιερομάρτυρα Κούκσα και τον όσιο Πιμένα τον Νηστευτή, που τελείωσαν τον βίο τους μετά το έτος χίλια εκατό δεκατέσσερα.

Ο άγιος Κούκσας ανήκε στους ονομαστούς πατέρες της Λαύρας των Σπηλαίων, που έλαμψαν με την άσκηση και την ιεραποστολή. Ο επίσκοπος Σίμων του Βλαντίμιρ έγραψε για εκείνον στον αρχιμανδρίτη Πολύκαρπο, ομολογώντας ότι αδυνατούσε να σιωπήσει για τα θαύματα και την αγιότητα του ανδρός. Ο Κούκσας έβγαζε δαιμόνια από ανθρώπους που υπέφεραν χρόνια, κατέβαζε βροχή με την προσευχή του σε καιρό φοβερής ξηρασίας.

Ξέρανε ολόκληρη λίμνη με τον λόγο του και τέλεσε πολλά άλλα θαυμαστά σημεία ενώπιον των ειδωλολατρών της περιοχής. Το κήρυγμά του στους Βιατίτσους έγινε στα χρόνια του αγίου Θεοκτίστου, επισκόπου Τσερνίγκωφ, οπότε άνοιξε ο δρόμος της πίστης στα δάση του βορρά. Οι Βιατίτσοι ζούσαν στις περιοχές γύρω από τον Όρλοβ και την Καλούγκα, κατά μήκος του ποταμού Όκα, μέσα σε σκληρά παγανιστικά έθιμα.

Ο άγιος Νέστωρ ο Χρονογράφος, που έγραψε για τη ζωή τους, εκφράζει τον τρόμο του μπροστά στις βαρβαρικές συνήθειες αυτής της φυλής. Σημειώνει ότι οι Βιατίτσοι ζούσαν μόνο για τη σημερινή ημέρα, χωρίς γνώση του νόμου του Θεού. Έφτιαχναν δικούς τους κανόνες, βυθισμένοι στα είδωλα και στις προλήψεις των προγόνων τους χωρίς ελπίδα ανάστασης.

Σε αυτόν τον σκοτεινό λαό ήρθε ο Κούκσας, αφήνοντας πίσω την ησυχία του κελιού του για χάρη της σωτηρίας τους. Με την παρρησία του κηρύγματος και τη δύναμη των θαυμάτων του οδήγησε πλήθη ειδωλολατρών στο άγιο βάπτισμα. Μαζί του ήταν πάντοτε ο πιστός μαθητής του Νίκων, που μοιραζόταν τους κόπους και τους κινδύνους της αποστολής.

Οι αρχιερείς των ειδώλων όμως ταράχτηκαν βλέποντας τον λαό τους να εγκαταλείπει τους πατρογονικούς θεούς. Συνέλαβαν τον ιερομάρτυρα μαζί με τον μαθητή του και τους υπέβαλαν σε πολλά και φρικτά βασανιστήρια. Στο τέλος, αφού δεν μπόρεσαν να κάμψουν τη γενναία ομολογία τους, αποκεφάλισαν και τους δύο για το όνομα του Χριστού.

Την ίδια εποχή ασκούνταν στη Λαύρα των Σπηλαίων ένας άλλος μεγάλος αγωνιστής, ο όσιος Πιμένας ο Νηστευτής, αφιερωμένος στη σιωπή και στην προσευχή. Η σκληρή νηστεία και οι πνευματικοί του κόποι του χάρισαν από τον Θεό σπάνια χαρίσματα ψυχικής διάκρισης και θαυματουργίας. Θεράπευε αρρώστους που έφταναν στο μοναστήρι βαριά ταλαιπωρημένοι από χρόνιες και δύσκολες ασθένειες.

Προφήτευε γεγονότα που επρόκειτο να συμβούν και έβλεπε πράγματα που γίνονταν σε μακρινούς και άγνωστους τόπους. Δύο ολόκληρα χρόνια πριν από την κοίμησή του γνώριζε ήδη την ημέρα της αναχώρησής του προς τον Κύριο. Όταν αποκεφαλίστηκε ο ιερομάρτυς Κούκσας στους Βιατίτσους, ο όσιος Πιμένας στεκόταν εκείνη τη στιγμή μέσα στον ναό της Λαύρας.

Με δάκρυα και δυνατή φωνή ανήγγειλε στους αδελφούς ότι ο Κούκσας θανατώθηκε εκείνη την ημέρα για το Ευαγγέλιο. Αμέσως μετά τα λόγια αυτά παρέδωσε και ο ίδιος την ψυχή του στα χέρια του Θεού. Έτσι ο ιερομάρτυρας, ο μαθητής του Νίκων και ο όσιος Πιμένας έφυγαν μαζί από αυτόν τον κόσμο.

Τάφηκαν στα Εγγύς Σπήλαια του Κιέβου, όπου τιμώνται από τους πιστούς μέχρι σήμερα.