Η Αγία Φωτεινή η Σαμαρείτιδα και η Μαρτυρία της

Στο πηγάδι του Ιακώβ μια γυναίκα της Σαμάρειας συνάντησε τον Χριστό και η ζωή της άλλαξε για πάντα μέσα από εκείνη τη συνομιλία. Η ίδια γυναίκα, η Αγία Φωτεινή, έφτασε αργότερα στη Ρώμη και έφτυσε στο πρόσωπο του αυτοκράτορα Νέρωνα για την αγάπη του Χριστού. Η συνάντηση εκείνη στο πηγάδι, που περιγράφει το κατά Ιωάννην Ευαγγέλιο, υπήρξε η αρχή μιας μεγάλης ιεραποστολικής πορείας.

Η Φωτεινή δέχτηκε το ζωντανό νερό της πίστης και έγινε η ίδια κήρυκας του Ευαγγελίου σε μακρινούς τόπους. Στα χρόνια του Νέρωνα, που έδειξε υπερβολική σκληρότητα εναντίον των Χριστιανών, η αγία ζούσε στην Καρχηδόνα μαζί με τον νεότερο γιο της, τον Ιωσή. Εκεί κήρυττε τον Χριστό με θάρρος, χωρίς να φοβάται τις απειλές της αυτοκρατορικής εξουσίας.

Ο μεγαλύτερος γιος της, ο Βίκτωρ, υπηρετούσε στον ρωμαϊκό στρατό και πολέμησε με γενναιότητα εναντίον των βαρβάρων. Για την ανδρεία του διορίστηκε στρατιωτικός διοικητής στην πόλη Αττάλεια της Μικράς Ασίας. Αργότερα ο Νέρωνας τον κάλεσε στην Ιταλία, για να συλλάβει και να τιμωρήσει τους Χριστιανούς της περιοχής.

Ο νεαρός αξιωματικός βρέθηκε έτσι σε μεγάλη δοκιμασία, ανάμεσα στην αυτοκρατορική εντολή και στην πίστη της οικογένειάς του. Στην Ιταλία τον υποδέχτηκε ένας αξιωματούχος ονόματι Σεβαστιανός, που γνώριζε καλά την οικογένειά του. Εκείνος μίλησε φιλικά στον Βίκτορα και τον προέτρεψε να υπακούσει στη θέληση του αυτοκράτορα.

Του υποσχέθηκε μάλιστα ότι, αν κατέδιδε άλλους Χριστιανούς, θα κέρδιζε τις περιουσίες τους. Πρότεινε ακόμη να γράψει στη μητέρα και στον αδελφό του, ώστε να κρατούν την πίστη τους κρυφή και να μην κηρύττουν δημόσια. Ο Βίκτωρ απάντησε με παρρησία πως θέλει να γίνει κήρυκας του Χριστού, όπως η μητέρα και ο αδελφός του.

Ο Σεβαστιανός τον προειδοποίησε για τα δεινά που τους περίμεναν, αλλά εκείνη τη στιγμή ένιωσε ξαφνικά οξύ πόνο στα μάτια του. Έμεινε τυφλός και άφωνος για τρεις ημέρες, καθηλωμένος και βυθισμένος σε μεγάλη ταραχή ψυχής. Την τέταρτη ημέρα διακήρυξε με δυνατή φωνή ότι ο Θεός των Χριστιανών είναι ο μόνος αληθινός Θεός.

Όταν ο Βίκτωρ τον ρώτησε για την αιφνίδια αλλαγή, εκείνος αποκρίθηκε πως ο Χριστός τον καλούσε κοντά Του. Σύντομα βαπτίστηκε και αμέσως ανέκτησε το φως του, ενώ και οι υπηρέτες του πίστεψαν και βαπτίστηκαν, βλέποντας το θαύμα να πραγματοποιείται μπροστά τους ολοζώντανα. Οι ειδήσεις για όσα συνέβαιναν έφτασαν γρήγορα στον Νέρωνα, που διέταξε να μεταφερθούν οι Χριστιανοί στη Ρώμη.

Τότε ο ίδιος ο Κύριος εμφανίστηκε στους ομολογητές και τους ενίσχυσε λέγοντας να μη φοβούνται, γιατί εκείνος βρίσκεται μαζί τους. Τους βεβαίωσε ακόμη πως ο Νέρωνας και όλοι όσοι τον υπηρετούν θα ηττηθούν τελικά. Στον Βίκτορα είπε πως από εκείνη την ημέρα το όνομά του θα ήταν Φωτεινός, γιατί μέσω αυτού πολλοί θα φωτίζονταν και θα πίστευαν στο όνομά Του.

Παρότρυνε επίσης τους Χριστιανούς να στηρίξουν τον Σεβαστιανό, ώστε να μείνει σταθερός μέχρι το τέλος. Όλα αυτά αποκαλύφθηκαν θαυματουργικά και στην Αγία Φωτεινή, ακόμη και γεγονότα του μέλλοντος. Εκείνη άφησε αμέσως την Καρχηδόνα, συνοδευόμενη από αρκετούς Χριστιανούς, και ένωσε την πορεία της με τους ομολογητές της Ρώμης.

Μπροστά στον αυτοκράτορα όλοι αρνήθηκαν με σταθερότητα να απαρνηθούν τον Σωτήρα τους. Ο Νέρωνας έδωσε εντολή να συντρίψουν τις αρθρώσεις των δακτύλων τους, για να τους κάμψει με τον πόνο. Όμως οι μάρτυρες δεν ένιωσαν καμία οδύνη και τα χέρια τους έμειναν ανέπαφα, σαν να μην είχαν αγγιχτεί καθόλου.

Ο Νέρωνας διέταξε τότε να τυφλώσουν τον Σεβαστιανό, τον Φωτεινό και τον Ιωσή και να τους κλείσουν στη φυλακή. Την Αγία Φωτεινή και τις πέντε αδελφές της, την Ανατολή, τη Φωτώ, τη Φωτίδα, την Παρασκευή και την Κυριακή, τις έστειλε στο αυτοκρατορικό παλάτι, υπό την επιτήρηση της Δομνίνας, της κόρης του Νέρωνα. Εκεί η Φωτεινή οδήγησε στον Χριστό τόσο τη Δομνίνα όσο και όλες τις υπηρέτριές της.

Μετέστρεψε ακόμη και έναν μάγο, ο οποίος της είχε φέρει δηλητηριασμένη τροφή για να τη θανατώσει με ύπουλο τρόπο. Πέρασαν τρία ολόκληρα χρόνια και ο αυτοκράτορας έστειλε ανθρώπους του στη φυλακή, για να μάθει νέα για όσους κρατούσε. Οι αγγελιοφόροι του ανέφεραν πως ο Σεβαστιανός, ο Φωτεινός και ο Ιωσής είχαν θεραπευτεί πλήρως και έβλεπαν ξανά κανονικά.

Πλήθος κόσμου επισκεπτόταν τη φυλακή για να ακούσει το κήρυγμά τους και ολόκληρος ο χώρος είχε μεταμορφωθεί σε τόπο φωτεινό και ευωδιαστό. Εκεί δοξαζόταν αδιάκοπα το όνομα του Θεού, σαν να επρόκειτο για ναό και όχι για δεσμωτήριο. Ο αυτοκράτορας έγινε έξω φρενών με τα νέα και ετοίμασε ακόμη φρικτότερα βασανιστήρια εναντίον τους.

Διέταξε λοιπόν να σταυρώσουν τους αγίους και να κτυπούν τα γυμνά τους σώματα με λωρίδες. Την τέταρτη ημέρα έστειλε υπηρέτες, για να εξακριβώσουν αν οι μάρτυρες ζούσαν ακόμη πάνω στους σταυρούς. Όμως, μόλις πλησίασαν στον τόπο των βασανιστηρίων, τυφλώθηκαν ξαφνικά και έμειναν αβοήθητοι.

Ένας άγγελος Κυρίου ελευθέρωσε τους μάρτυρες από τους σταυρούς και θεράπευσε όλες τις πληγές τους. Οι άγιοι λυπήθηκαν τους τυφλωμένους υπηρέτες και με την προσευχή τους τους χάρισαν ξανά το φως. Εκείνοι πίστεψαν στον Χριστό και σύντομα έλαβαν το άγιο Βάπτισμα μαζί με άλλους που είδαν το θαύμα.

Σε ανήμπορη οργή ο Νέρωνας διέταξε να γδάρουν την Αγία Φωτεινή και να τη ρίξουν μέσα σε ένα πηγάδι. Στον Σεβαστιανό, τον Φωτεινό και τον Ιωσή έκοψαν τα πόδια, τους πέταξαν στα σκυλιά και ύστερα τους έγδαραν. Φρικτά μαρτύρια υπέφεραν και οι αδελφές της Αγίας Φωτεινής, αφού πρώτα τους έκοψαν τα στήθη και κατόπιν τις έγδαραν.

Για τη Φωτίδα ο αυτοκράτορας ετοίμασε τον αγριότερο θάνατο, δένοντάς την στις κορυφές δύο δέντρων που είχαν λυγίσει βίαια προς τη γη. Όταν έκοψαν τα σχοινιά, τα δέντρα τινάχτηκαν όρθια και διαμέλισαν τη μάρτυρα ανάμεσά τους. Τους υπόλοιπους ομολογητές ο αυτοκράτορας διέταξε να τους αποκεφαλίσουν, ολοκληρώνοντας έτσι την αιματηρή του μανία.

Την Αγία Φωτεινή την έβγαλαν από το πηγάδι και την έκλεισαν στη φυλακή για είκοσι ολόκληρες ημέρες. Έπειτα ο Νέρωνας την κάλεσε ξανά μπροστά του και τη ρώτησε αν θα δεχόταν επιτέλους να θυσιάσει στα είδωλα. Η αγία τότε έφτυσε στο πρόσωπο του αυτοκράτορα και τον περιγέλασε με θαυμαστή παρρησία και τόλμη.

Του φώναξε ότι είναι ο πιο ασεβής ανάμεσα στους τυφλούς, άσωτος και ανόητος συνάμα μέσα στην έπαρσή του. Τον ρώτησε αν τη θεωρούσε τόσο πλανεμένη, ώστε να αρνηθεί τον Κύριό της Χριστό για χάρη τυφλών ειδώλων σαν αυτόν. Ακούγοντας τα τολμηρά αυτά λόγια, ο Νέρωνας διέταξε να τη ρίξουν και πάλι στο πηγάδι, μέσα στο σκοτεινό βάθος.

Εκεί η αγία παρέδωσε την ψυχή της στον Θεό, γύρω στο εξήντα έξι μετά τη γέννηση του Χριστού. Η Εκκλησία τιμά τη μνήμη της κατά την Κυριακή της Σαμαρείτιδος, ενώ στο ελληνικό εορτολόγιο εορτάζει στις είκοσι έξι Φεβρουαρίου με ιδιαίτερη λαμπρότητα.