Ὁ διά Χριστόν σαλός Θωμᾶς καί τό θαῦμα τοῦ τάφου

Ἕνας ταπεινός μοναχός ἀπό τήν Καισάρεια ἔκρυβε τήν ἁγιότητά του πίσω ἀπό τό προσωπεῖο τῆς σαλότητας στούς δρόμους τῆς Ἀντιόχειας. Ὅταν ἕνας οἰκονόμος τόν χαστούκισε γιά μιά ἐλεημοσύνη, ὁ γέροντας προφήτεψε τόν θάνατό του μέσα σέ μία μόλις ἡμέρα. Ὁ ὅσιος Θωμᾶς ζοῦσε ὡς ἀδελφός σέ ἕνα ἀπό τά μοναστήρια τῆς Καισαρείας τῆς Καππαδοκίας στή Μικρά Ἀσία.

Τό διακόνημα πού τοῦ εἶχαν ἐμπιστευθεῖ ἦταν νά συγκεντρώνει ἐλεημοσύνες γιά τίς ἀνάγκες τῆς ἀδελφότητας. Γιά αὐτόν τόν σκοπό τόν ἔστελναν συχνά ὥς τήν Ἀντιόχεια, κοντά στήν ὁποία ὑπῆρχε καί ἕνα χωριό πού ἀνῆκε στή μονή του. Κάθε φορά πού ὁ γέροντας ἔμπαινε μέσα στήν πόλη, ντυνόταν ἀμέσως τήν ἄσκηση τῆς σαλότητας πρός χάριν τοῦ Χριστοῦ.

Μέ αὐτόν τόν τρόπο ἔκρυβε τήν ἀρετή του ἀπό τά μάτια τῶν ἀνθρώπων καί δεχόταν εὔκολα τήν περιφρόνηση. Ἡ ζωή του ἦταν ἕνας ἀδιάκοπος ἀγώνας ταπείνωσης μέσα στόν θόρυβο μιᾶς πολυάνθρωπης πόλης. Οἱ προσευχές του ἔμοιαζαν μέ σιωπηλά λουλούδια πού φύτρωναν ἀνάμεσα στά σκληρά λιθόστρωτα.

Ἔτσι, χωρίς νά τόν καταλάβει σχεδόν κανείς, βάδιζε σταθερά πρός τόν οὐρανό. Κάποια ἡμέρα, ἐνῶ ὁ ὅσιος ζητοῦσε ἐλεημοσύνη γιά τή μονή του, ἕνας οἰκονόμος μιᾶς ἐκκλησίας μέ τό ὄνομα Ἀναστάσιος ἔχασε τήν ὑπομονή του. Θύμωσε μέ τίς ἐπίμονες παρακλήσεις τοῦ γέροντα καί τοῦ ἔδωσε ἕνα δυνατό χαστούκι στό μάγουλο.

Ὅσοι παρευρίσκονταν ἐκεῖ ταράχτηκαν καί ἄρχισαν νά κατηγοροῦν τόν Ἀναστάσιο γιά τή σκληρή συμπεριφορά του. Ὁ μακάριος Θωμᾶς ὅμως στράφηκε ἥσυχα πρός τό πλῆθος καί μέ φωνή προφητική τούς εἶπε λόγια πού τούς πάγωσαν. Τούς ἀποκάλυψε πώς ἀπό ἐκείνη τή στιγμή δέν θά μποροῦσε πιά νά πάρει τίποτε ἀπό τόν Ἀναστάσιο.

Οὔτε ὁ Ἀναστάσιος θά εἶχε πιά τή δυνατότητα νά τοῦ προσφέρει ὁ,τιδήποτε στή ζωή του. Τά λόγια του ἐπαληθεύτηκαν μέ τρομερό τρόπο πολύ γρήγορα καί προκάλεσαν δέος σέ ὅλους ὅσοι τά ἄκουσαν. Τήν ἑπόμενη κιόλας ἡμέρα ὁ Ἀναστάσιος ἀρρώστησε ξαφνικά καί ἔφυγε ἀπό τόν κόσμο.

Στόν δρόμο τῆς ἐπιστροφῆς πρός τή μονή του, ὁ ἴδιος ὁ γέροντας ἀσθένησε βαριά καί στάθηκε ἀναγκαστικά στό νοσοκομεῖο τοῦ προαστίου Δάφνης. Ἐκεῖ, κοντά στόν ναό τῆς ἁγίας Εὐφημίας, παρέδωσε τό πνεῦμα του στόν Κύριο. Οἱ ἄνθρωποι πού τόν περιποιήθηκαν τόν ἔθαψαν στόν τόπο ὅπου συνήθως ἐνταφίαζαν τούς ξένους καί τούς ἀγνώστους διαβάτες.

Λίγο καιρό ἀργότερα ἔφεραν ἐκεῖ μιά ξένη γυναίκα πού εἶχε πεθάνει καί τήν ἔθαψαν ἀκριβῶς πάνω ἀπό τόν τάφο τοῦ γέροντα. Ὁ ἐνταφιασμός ἔγινε τή δεύτερη ὥρα τῆς ἡμέρας, ὅμως κατά τήν ἕκτη ὥρα ἡ γῆ τήν ἀπέρριψε μέ τρόπο πού προκάλεσε μεγάλη ἔκπληξη σέ ὅλους. Τό βράδυ τήν ἔθαψαν πάλι στόν ἴδιο τάφο, ἀλλά τήν ἑπόμενη αὐγή τήν βρῆκαν γιά δεύτερη φορά πεταμένη ἔξω ἀπό τό χῶμα.

Τότε ἀποφάσισαν νά τήν μεταφέρουν σέ ἄλλο σημεῖο τοῦ κοιμητηρίου. Λίγες ἡμέρες ἀργότερα ἔθαψαν καί μιά δεύτερη γυναίκα κοντά στόν τάφο τοῦ ἀββᾶ Θωμᾶ, χωρίς νά καταλαβαίνουν ἀκόμη τή σημασία τοῦ πρώτου γεγονότος. Οἱ κάτοικοι τοῦ τόπου δέν εἶχαν συνειδητοποιήσει πώς ὁ κεκοιμημένος γέροντας δέν ἤθελε νά ἀναπαύεται γυναίκα δίπλα του.

Ὅταν ὅμως ἡ γῆ ἀπέρριψε καί τή δεύτερη, κατάλαβαν ξεκάθαρα πώς δέν ἦταν εὐάρεστο στόν ἅγιο νά ἐνταφιάζεται κανείς πλάι στά τίμια λείψανά του. Τό μυστηριῶδες αὐτό σημεῖο διαδόθηκε γρήγορα σέ ὅλη τήν περιοχή τῆς Ἀντιόχειας. Τά παράδοξα αὐτά γεγονότα ἀναγγέλθηκαν σύντομα στόν πατριάρχη Δόμνο, πού ἀρχιεράτευε ἐκείνη τήν ἐποχή στόν θρόνο τῆς Ἀντιόχειας.

Ὁ πατριάρχης κατάλαβε ἀμέσως πώς ὁ Κύριος δόξαζε τόν δοῦλο του μέ ξεχωριστά θαυμαστά σημεῖα. Μέ ἐντολή του ὅλοι οἱ πολίτες, κρατώντας ἀναμμένα κεριά καί ψάλλοντας ἱερούς ὕμνους, ξεκίνησαν μιά μεγάλη πομπή πρός τό προάστιο τῆς Δάφνης. Πῆραν μέ εὐλάβεια τά τίμια λείψανα τοῦ ὁσίου Θωμᾶ καί τά μετέφεραν θριαμβευτικά μέσα στήν πόλη τῆς Ἀντιόχειας.

Τά ἐναπέθεσαν σέ μιά λαμπρή λάρνακα, ὅπου ἀναπαύονταν ἤδη τά λείψανα πολλῶν ἁγίων μαρτύρων τῆς πίστεως. Πάνω ἀπό τόν τάφο τοῦ γέροντα ἀνήγειραν ἕναν μικρό ναό, πού ἔγινε γρήγορα τόπος προσκυνήματος γιά πλήθη πιστῶν. Πολλές καί συγκλονιστικές θεραπεῖες πραγματοποιοῦνταν ἐκεῖ πάνω σέ ἀρρώστους πού κατέφευγαν μέ πίστη στή χάρη του.

Μέ τίς πρεσβεῖες τοῦ ὁσίου σταμάτησε ἀκόμη καί μιά θανατηφόρα ἐπιδημία πού θέριζε τότε τούς κατοίκους τῆς πόλης. Γιά τόν λόγο αὐτόν οἱ Ἀντιοχεῖς καθιέρωσαν νά ἑορτάζουν κάθε χρόνο τή μνήμη του, δοξάζοντας τόν Χριστό τόν Θεό, στόν ὁποῖο ἀνήκει ἡ δόξα στούς αἰῶνες. Ἀμήν.