Ο Άγιος Ακάκιος, Επίσκοπος Μελιτηνής

Μέσα στην ξεραμένη γη και την πείνα που απειλούσε τον λαό, ο Άγιος Ακάκιος ύψωσε τα χέρια του και κατέβασε τη βροχή μέσα στο ίδιο το Άγιο Ποτήριο. Όταν αργότερα ένας ποταμός πλημμύρισε και κατέστρεφε σπίτια, εκείνος έβαλε ένα μικρό λιθάρι στην όχθη και τα νερά υπάκουσαν, σαν να συνάντησαν αδιαπέραστο τείχος. Η ζωή του υπήρξε αδιάκοπη μαρτυρία της θείας χάριτος, που ξεχείλιζε από τα λόγια και τα έργα του.

Καταγόταν από την αρμενική πόλη της Μελιτηνής, από γονείς ευσεβείς, οι οποίοι για χρόνια στερούνταν το δώρο του παιδιού. Με προσευχές, νηστείες και δάκρυα παρακάλεσαν τον Θεό, και όταν τους χάρισε τον γιο αυτό, εκπλήρωσαν αμέσως το τάμα τους και τον αφιέρωσαν στην Εκκλησία. Τον παρέδωσαν στον μακάριο Ότριο, επίσκοπο της πόλης, άνδρα φωτισμένο, ο οποίος είχε σταθεί ακλόνητος υπερασπιστής της Ορθοδοξίας.

Στη Δεύτερη Οικουμενική Σύνοδο, ανάμεσα στους εκατόν πενήντα Πατέρες, αγωνίστηκε δίπλα στον άγιο Γρηγόριο τον Θεολόγο εναντίον της αίρεσης του Μακεδονίου, διδάσκοντας με παρρησία την αλήθεια για το Πανάγιο Πνεύμα. Ο σοφός Ότριος αναγνώρισε από νωρίς τη θεία χάρη που σκέπαζε τον νεαρό Ακάκιο και τον κατέταξε στους κληρικούς του ναού. Ο νέος προόδευε από δύναμη σε δύναμη, αφοσιωμένος στις εκκλησιαστικές διακονίες και στην καλλιέργεια κάθε αρετής.

Διάβαζε με προσοχή τις Γραφές, αγωνιζόταν για την καθαρότητα της ψυχής του και προσπαθούσε να γίνεται χρήσιμος σε κάθε άνθρωπο που τον πλησίαζε. Κοντά του μαθήτευσε ως παιδί και ο μετέπειτα μέγας ασκητής Ευθύμιος, που έλαμψε στην έρημο της Παλαιστίνης. Όταν χειροτονήθηκε διάκονος και έπειτα πρεσβύτερος, δίδασκε με τον λόγο και ακόμη περισσότερο με το παράδειγμά του ενάρετου βίου.

Καθοδηγούσε μικρούς και μεγάλους, μιλούσε για τις Γραφές, στερέωνε τους πιστούς στην ορθή ομολογία της πίστης και φρόντιζε για τη σωτηρία των ψυχών που του εμπιστεύθηκε η Εκκλησία. Όταν ο άγιος Ότριος εκοιμήθη, ο λαός και ο κλήρος της Μελιτηνής τον ανέδειξαν με μία φωνή διάδοχό του στον αρχιερατικό θρόνο. Ανέβηκε στην επισκοπή ως λαμπάδα τοποθετημένη σε χρυσό λυχνοστάτη, που φώτιζε ολόκληρη την οικουμένη με τη διδαχή και την αγιότητά του.

Μία χρονιά έπεσε στην περιοχή μεγάλη ξηρασία και ο λαός φοβόταν τη φοβερή μάστιγα της πείνας. Ο άγιος αρχιερέας πήρε μαζί του τους πιστούς και βάδισε προς τον ναό του αγίου μεγαλομάρτυρος Ευσταθίου, έξω από την πόλη. Ζήτησε τη μεσιτεία του μάρτυρα και έστησε σε ψηλό σημείο θυσιαστήριο, ώστε να τελέσει εκεί τη Θεία Λειτουργία με δάκρυα και συντριβή.

Όταν έφτασε η στιγμή, δεν έσμιξε νερό με τον οίνο μέσα στο Άγιο Ποτήριο, αλλά παρακάλεσε τον Κύριο να στείλει ο ίδιος βροχή από τον ουρανό. Η προσευχή του υψώθηκε με τόση δύναμη, ώστε αμέσως ξέσπασε καταρρακτώδης βροχή, η οποία γέμισε το Ποτήριο και πότισε τη διψασμένη γη. Η λύπη του πλήθους έγινε χαρά μεγάλη και όλοι δοξολογούσαν τον φιλάνθρωπο Θεό.

Εκείνη η χρονιά έδωσε πλούσιους καρπούς, χάρη στις πρεσβείες του ταπεινού αρχιερέα. Λίγο αργότερα, ένα ορμητικό ποτάμι ξεχείλισε και απειλούσε να καταποντίσει τα γύρω χωριά και τα μεγαλύτερα οικοδομήματα της περιοχής. Ο άγιος προσευχήθηκε, τοποθέτησε ένα λιθάρι κοντά στην όχθη και τα νερά σταμάτησαν να ξεπερνούν εκείνο το σημείο.

Σε απόσταση δεκαοκτώ σταδίων από τη Μελιτηνή υπήρχε μία πανέμορφη τοποθεσία που ονομαζόταν Μιασηνά, με πλούσια βλάστηση και τρεχούμενα νερά. Από εκεί διέσχιζε την πεδιάδα ένα διάφανο ποτάμι, ο Αζώρ, που τροφοδοτούσε αρκετές μικρές λίμνες. Στο ωραιότερο σημείο όμως στεκόταν ένα ειδωλικό ιερό, περιτριγυρισμένο από οπωροφόρα δέντρα, όπου οι εθνικοί πρόσφεραν τις σκοτεινές θυσίες τους.

Ο άγιος Ακάκιος, φλεγόμενος από ζήλο για τη δόξα του Χριστού, αποφάσισε να καθαρίσει τον τόπο και να τον αφιερώσει στον αληθινό Θεό. Οι ιερείς των ειδώλων όμως αντιστάθηκαν με σφοδρότητα και προσπαθούσαν να εμποδίσουν την ανέγερση του νέου ναού. Ό,τι έχτιζαν οι πιστοί την ημέρα, εκείνοι το γκρέμιζαν τη νύχτα, με την ελπίδα ότι θα έκαμπταν την επιμονή του αγίου.

Ο επίσκοπος όμως οπλίστηκε με την προσευχή και νίκησε τους αντιπάλους του με τη δύναμη του Θεού. Κατέρριψε το βωμό των ειδώλων και ανήγειρε στη θέση του λαμπρό ναό προς τιμήν της Υπεραγίας Θεοτόκου. Δίπλα στο ναό ίδρυσε μοναστήρι για ενάρετους μοναχούς και έτσι ο τόπος, που πριν ήταν κατοικητήριο δαιμόνων, έγινε σκήνωμα αγγέλων.

Στον ίδιο εκείνο ναό συνέβη και ένα ολοζώντανο θαύμα, που το διηγείται με ευλάβεια η εκκλησιαστική παράδοση. Οι τεχνίτες είχαν χτίσει με αμέλεια τον τρούλο και κάποια ημέρα, ενώ ο άγιος τελούσε τη Θεία Λειτουργία, ο θόλος άρχισε να γέρνει επικίνδυνα προς τα μέσα. Ο λαός κυριεύτηκε από φόβο και έτρεξε προς τις θύρες για να σωθεί από τη φοβερή κατάρρευση.

Ο επίσκοπος όμως δεν διέκοψε τη Θεία Λειτουργία, αλλά ύψωσε τη φωνή του και είπε με παρρησία: «Κύριος κραταίωμα της ζωής μου, από τίνος δειλιάσω; Ο θόλος έμεινε στιγμιαία ακίνητος, σαν κρεμασμένος στον αέρα, στηριγμένος από την πίστη του αγίου ως από αδιάσειστο θεμέλιο. Ο άγιος ολοκλήρωσε με ησυχία τη Θεία Λειτουργία και έβγαλε όλο τον κλήρο και τον λαό έξω από τον ναό με τάξη.

Μόλις πέρασε και ο ίδιος το κατώφλι, ο τρούλος κατέρρευσε με τρομερό κρότο στο έδαφος, χωρίς να τραυματίσει κανέναν. Το πλήθος έμεινε άφωνο μπροστά σε αυτό το χειροπιαστό σημείο της θείας προστασίας, που χαρίστηκε διά των πρεσβειών του ποιμένα τους. Σε ένα άλλο χωριό, που λεγόταν Σαμουρία, ο φιλόστοργος ποιμένας κήρυττε τον λόγο του Θεού μέσα στον ναό προς το ποίμνιό του.

Πλήθος χελιδονιών όμως είχαν φωλιάσει εκεί και με τις φωνές τους κάλυπταν τη φωνή του αρχιερέα. Ο λαός με δυσκολία άκουγε όσα έβγαιναν από τα θεοφώτιστα χείλη του αγίου, και μερικές φορές καθόλου δεν μπορούσε να διακρίνει τα λόγια. Τότε ο επίσκοπος σταμάτησε για λίγο την ομιλία του, στράφηκε προς τα πουλιά και τα πρόσταξε στο όνομα του Δημιουργού να σιωπήσουν.

Αμέσως τα χελιδόνια έπαψαν να κελαηδούν και έφυγαν από τον τόπο εκείνο, αφήνοντας πίσω τους τις φωλιές. Από τότε δεν ξαναέκτισαν φωλιές στον ναό, και αν τυχόν κάποιο περνούσε από κοντά, δεν μπορούσε να βγάλει φωνή. Κοντά στην πόλη, ο άγιος είχε μετατρέψει το πατρικό του σπίτι σε νοσοκομείο για φτωχούς και αρρώστους.

Σε κάποια επίσκεψή του οι ασθενείς παραπονέθηκαν για τις μύγες, και ο άγιος με μία προσευχή έδιωξε για πάντα τη βασανιστική ενόχληση από τον χώρο. Με την ίδια χάρη πρόσταξε και τους βατράχους μιας κοντινής λίμνης να σιωπήσουν, διότι ενοχλούσαν με το δυνατό τους κρώξιμο τους αρρώστους του νοσοκομείου. Έπειτα όμως, σπλαχνιζόμενος και τα ταπεινά αυτά πλάσματα του Θεού, τους επέτρεψε ξανά να βγάζουν φωνή, αλλά μόνο χαμηλόφωνα και διακριτικά.

Σε άλλη περίσταση, σε άνυδρο τόπο, χτύπησε με την προσευχή του έναν ξερό βράχο και ανέβλυσε από εκεί πηγή με δροσερό νερό, που ξεδίψασε τους κουρασμένους οδοιπόρους. Πολλά ακόμη θαύματα τέλεσε ο μέγας αρχιερέας, εκπλήσσοντας τους πιστούς με τη δύναμη της χάριτος του Θεού. Έλαβε μέρος και στην Τρίτη Οικουμενική Σύνοδο, που συγκλήθηκε στην Έφεσο επί αυτοκράτορος Θεοδοσίου του νεότερου.

Εκεί, μαζί με τον άγιο Κύριλλο Αλεξανδρείας και τους άλλους θεοφόρους Πατέρες, καταδίκασε τον δυσσεβή Νεστόριο, πατριάρχη Κωνσταντινουπόλεως, ο οποίος βλασφημούσε την Παναγία μας. Υπερασπίστηκε με σθένος τη διδασκαλία για τις δύο φύσεις του Χριστού και για την άσπορη γέννησή του από την Παρθένο. Αφού ποίμανε με σύνεση την Εκκλησία για πολλά χρόνια, εκοιμήθη ειρηνικά γύρω στο έτος τετρακόσια τριάντα πέντε μετά Χριστόν.