Όσιος Ισαάκ ο Σύρος, ηγούμενος του Σπολέτο

Δυόμισι ολόκληρα ημερόνυχτα έμεινε όρθιος μέσα στον ναό του Σπολέτο, βυθισμένος σε αδιάκοπη προσευχή, ένας άγνωστος ξένος από τη Συρία. Όταν ένας υπερήφανος νεωκόρος τον χτύπησε στο πρόσωπο για υποκρισία, ακάθαρτο πνεύμα έπεσε επάνω του και φώναζε δυνατά το όνομα του αγίου, που κανείς ακόμη δεν γνώριζε. Ο Όσιος Ισαάκ έζησε στα μέσα του έκτου αιώνα μετά τη Γέννηση του Χριστού.

Καταγόταν από τη Συρία και έφτασε στην ιταλική πόλη του Σπολέτο, την εποχή που κυριαρχούσαν εκεί οι Γότθοι. Μόλις πάτησε στην πόλη, μπήκε αμέσως στον ναό και ζήτησε από τους νεωκόρους την άδεια να προσευχηθεί όσο εκείνος επιθυμούσε. Στάθηκε όρθιος και έμεινε σε προσευχή χωρίς ανάπαυση δυόμισι ημερόνυχτα ολόκληρα.

Ένας νεωκόρος όμως, κυριευμένος από υπερηφάνεια, άρχισε να τον βρίζει ως υποκριτή, λέγοντας ότι παρίστανε τον προσευχόμενο για να αποκτήσει φήμη ανάμεσα στους ανθρώπους. Πλησίασε τον άγιο και τον χτύπησε στο μάγουλο, απαιτώντας να εγκαταλείψει αμέσως τον ιερό χώρο. Τότε όμως, με συγχώρηση Θεού, ακάθαρτο πνεύμα έπεσε επάνω του και τον βασάνιζε φοβερά μπροστά στα πόδια του οσίου.

Το δαιμόνιο φώναζε δυνατά πως μόνο ο Ισαάκ μπορούσε να το διώξει, αποκαλύπτοντας έτσι το όνομα του άγνωστου ξένου σε όλους τους παρόντες. Ο όσιος έσκυψε με συμπάθεια πάνω από τον ταλαιπωρημένο νεωκόρο και αμέσως το πονηρό πνεύμα τον εγκατέλειψε. Η είδηση του θαύματος διαδόθηκε γρήγορα σε ολόκληρη την πόλη του Σπολέτο.

Άνδρες και γυναίκες, πλούσιοι και φτωχοί, έτρεξαν στον ναό για να καλέσουν τον άνθρωπο του Θεού στα σπίτια τους. Άλλοι του υπόσχονταν να χτίσουν ολόκληρο μοναστήρι με κτήματα και χωράφια, άλλοι να του προσφέρουν τροφή και όλα τα αναγκαία για τη ζωή του. Ο ταπεινός δούλος του παντοδύναμου Θεού όμως απέρριψε όλες αυτές τις προσφορές με σταθερότητα.

Βγήκε έξω από την πόλη, βρήκε έναν ερημικό τόπο εκεί κοντά και έχτισε για τον εαυτό του ένα μικρό κελί. Σύντομα πλήθος ανθρώπων άρχισε να συρρέει στο κελί του οσίου. Πολλοί, βλέποντας την ενάρετη ζωή του, άναψαν από πόθο για την αιώνια βασιλεία και αφιερώθηκαν με χαρά στον Θεό κάτω από την πνευματική του καθοδήγηση.

Με αυτόν τον τρόπο σχηματίστηκε γύρω από τον όσιο ένα ολόκληρο μοναστήρι αφοσιωμένων μαθητών. Όταν οι μοναχοί τον παρακαλούσαν να δέχεται τα δώρα που του έφερναν για τις ανάγκες του κοινοβίου, εκείνος απαντούσε με σταθερότητα και απλότητα. Έλεγε πως μοναχός που αποκτά υπάρχοντα παύει πλέον να είναι αληθινός μοναχός του Χριστού.

Φοβόταν τόσο πολύ μήπως χάσει την αγαπημένη του πτωχεία, όσο φοβούνται οι πλούσιοι φιλάργυροι μήπως χάσουν τους θησαυρούς τους. Ο Θεός χάρισε επίσης στον όσιο Ισαάκ πλούσιο το χάρισμα της προοράσεως και της προφητείας. Ο άγιος Γρηγόριος ο Διάλογος, πάπας Ρώμης, μιλάει εκτενώς γι' αυτόν στους περίφημους Διαλόγους του για τη ζωή των Ιταλών Πατέρων.

Κάποτε, λίγο πριν βραδιάσει, ο όσιος πρόσταξε τους αδελφούς να αφήσουν όλα τα φτυάρια του μοναστηριού μέσα στον κήπο. Το επόμενο πρωί, όταν η αδελφότητα σηκώθηκε για την ακολουθία, ο όσιος ζήτησε να ετοιμάσουν φαγητό για τους εργάτες που θα έβρισκαν στον κήπο μόλις θα ανέτελλε ο ήλιος. Πράγματι, όταν ο όσιος έφτασε με τους μοναχούς στον κήπο, βρήκαν εκεί τόσους εργάτες, όσα ήταν και τα φτυάρια που είχαν αφήσει νωρίτερα.

Επρόκειτο για ληστές που είχαν μπει κρυφά για να κλέψουν, αλλά η δύναμη του Θεού τους εμπόδισε από το κακό τους σχέδιο. Πήραν αντί γι' αυτό τα φτυάρια και δούλεψαν με ζήλο όλη τη νύχτα, σκάβοντας ολόκληρο τον ακαλλιέργητο κήπο της μονής. Ο όσιος τους χαιρέτησε με αγάπη, τους κάλεσε να αναπαυτούν και να φάνε από το φαγητό που είχε φέρει μαζί του.

Έπειτα τους νουθέτησε με πραότητα να εγκαταλείψουν για πάντα την κλοπή και κάθε πονηρό έργο. Τους έδωσε άδεια να έρχονται φανερά στον κήπο, να ζητούν ό,τι χρειάζονταν και να παίρνουν με ευλογία. Άλλη φορά πάλι, ήρθαν στον όσιο δύο οδοιπόροι ντυμένοι σχεδόν με κουρέλια, ζητώντας του ρούχα από ευσπλαχνία.

Εκείνοι όμως είχαν κρύψει τα καλά τους ρούχα σε κουφάλα δέντρου μέσα στο δάσος, θέλοντας να εξαπατήσουν με πονηριά τον άγιο ηγούμενο. Ο όσιος, διακρίνοντας με το χάρισμα της προοράσεως την κρυφή πονηριά τους, τους είπε να περιμένουν λίγο. Έστειλε έναν μαθητή του στο δάσος, σε συγκεκριμένο σημείο, να φέρει τα ρούχα που θα έβρισκε μέσα στην κουφάλα ενός δέντρου.

Ο αδελφός πήγε εκεί που του υπέδειξε ο γέροντας, βρήκε πράγματι τα κρυμμένα ρούχα και τα έφερε πίσω στο μοναστήρι. Ο όσιος Ισαάκ τότε έδωσε τα ίδια εκείνα ρούχα στους οδοιπόρους, λέγοντάς τους με γαλήνη να ντυθούν, αφού παρουσιάστηκαν σαν γυμνοί. Εκείνοι αναγνώρισαν αμέσως τα δικά τους ρούχα και κατατροπώθηκαν από ντροπή για την πονηριά τους.

Άλλοτε πάλι, ένας ευλαβής άνθρωπος έστειλε στον όσιο, μέσω του υπηρέτη του, δύο καλάθια με τρόφιμα, ζητώντας τις προσευχές του. Ο υπηρέτης όμως έκρυψε στον δρόμο το ένα καλάθι και έφερε μόνο το άλλο στον άγιο, μεταφέροντας την παράκληση του κυρίου του. Ο όσιος δέχτηκε σιωπηλά το δώρο και έπειτα μίλησε με προσοχή στον υπηρέτη, δίνοντάς του μια σοφή και σωτήρια συμβουλή για τον δρόμο της επιστροφής.

Του είπε με ηρεμία να πάρει το δώρο που του ανήκε, αλλά να προσέξει πολύ όταν θα άγγιζε το καλάθι που είχε κρύψει στον δρόμο. Μέσα σ' εκείνο το καλάθι είχε μπει ένα φαρμακερό φίδι και αν άπλωνε αμέσως το χέρι του χωρίς προσοχή, θα τον δάγκωνε θανάσιμα. Τα λόγια αυτά γέμισαν τον υπηρέτη με μεγάλη ντροπή για την κρυφή κλοπή του, αλλά και με χαρά για τη σωτηρία του.

Έτσι ο όσιος αποκάλυπτε τις κρυφές αμαρτίες των ανθρώπων με σοφία και χωρίς καμία κακία, ποθώντας πάντοτε τη σωτηρία όλων. Ο όσιος Ισαάκ ο Σύρος εκοιμήθη ειρηνικά, σύμφωνα με την παράδοση, γύρω στο πεντακόσια πενήντα μετά τη Γέννηση του Χριστού. Άφησε πίσω του πλήθος μαθητών και ένα στερεωμένο μοναστήρι στη χώρα του Σπολέτο.

Ο άγιος αυτός δεν πρέπει να συγχέεται με τον άλλο όσιο Ισαάκ τον Σύρο, τον επίσκοπο Νινευή, που έζησε αργότερα, κατά τον έβδομο αιώνα. Η μνήμη του τιμάται από την Εκκλησία μας στις δώδεκα του μηνός Απριλίου, μαζί με όλους τους οσίους Πατέρες της ερήμου.