Η Θαυματουργή Εικόνα της Παναγίας του Μούρωμ

Όταν οι ειδωλολάτρες σήκωσαν τα σπαθιά για να σκοτώσουν τον πρίγκιπα Κωνσταντίνο, εκείνος βγήκε μπροστά τους κρατώντας μόνο μια εικόνα της Παναγίας. Μόλις την αντίκρισαν, έπεσαν στα γόνατα συντετριμμένοι και ζήτησαν να βαπτιστούν χριστιανοί την ίδια ημέρα. Η ιερή αυτή εικόνα είχε μεταφερθεί από το Κίεβο στο Μούρωμ από τον ίδιο τον Άγιο Κωνσταντίνο, στις αρχές του δωδέκατου αιώνα μετά Χριστόν.

Η μνήμη του πρίγκιπα τιμάται στις είκοσι μία Μαΐου, και το όνομά του συνδέθηκε αιώνια με τον φωτισμό εκείνου του ειδωλολατρικού τόπου. Για πολύν καιρό ο Άγιος προσπαθούσε με τα λόγια του να κερδίσει τις ψυχές των κατοίκων, μα οι συμβουλές του δεν έβρισκαν καμία ανταπόκριση. Αντίθετα, γέμιζαν τους ανθρώπους με μίσος και περιφρόνηση προς το πρόσωπό του και το κήρυγμα της αλήθειας.

Οι πιο φανατικοί ειδωλολάτρες οργάνωσαν συνωμοσία και ορκίστηκαν είτε να τον σκοτώσουν είτε να τον εκδιώξουν από την περιοχή τους. Ο πρίγκιπας, μόλις πληροφορήθηκε τα σχέδιά τους, κατέφυγε με δάκρυα στην προσευχή και στην προστασία της Βασίλισσας των ουρανών. Με την εικόνα της Θεοτόκου στα χέρια, ο Άγιος Κωνσταντίνος βγήκε άοπλος να συναντήσει τους συνωμότες έξω από την κατοικία του.

Η όψη της Παναγίας τους συγκλόνισε τόσο βαθιά, ώστε άφησαν τα όπλα και ικέτευαν τον πρίγκιπα να συγχωρήσει την κακία τους. Έτσι ολόκληρη η πόλη δέχτηκε το άγιο βάπτισμα και η πίστη του Χριστού ρίζωσε σταθερά μέσα στις καρδιές των κατοίκων του Μούρωμ. Η εικόνα φημίστηκε στη συνέχεια για πολλά άλλα θαύματα, που έμειναν χαραγμένα στη μνήμη του ορθόδοξου ρωσικού λαού.

Το πιο αξιοθαύμαστο από αυτά συνέβη στα τέλη του δωδέκατου αιώνα, όταν αρχιερέας της πόλης ήταν ο Άγιος Βασίλειος. Οι κάτοικοι τον υποψιάστηκαν άδικα ότι ζούσε με τρόπο ανάρμοστο για το αρχιερατικό του αξίωμα και αποφάσισαν να τον θανατώσουν. Όταν ο Άγιος έμαθε την απόφασή τους, ζήτησε μόνο να αναβληθεί ο θάνατός του μέχρι την αυγή της επόμενης ημέρας.

Όλη τη νύχτα προσευχόταν μέσα στον ναό των Αγίων Βόριδος και Γκλέμπ, παραδίδοντας την ψυχή του στο έλεος του Θεού. Το πρωί, αφού τέλεσε τη Θεία Λειτουργία, πέρασε στον ναό του Ευαγγελισμού και ψάλλε Παράκληση μπροστά στην ιερή εικόνα. Πήρε ύστερα στα χέρια του την εικόνα της Θεοτόκου και κατέβηκε ταπεινός μέχρι τις όχθες του ποταμού Όκα, στηρίζοντας όλη την ελπίδα του στην Παναγία.

Έβγαλε τότε τον μανδύα του, τον άπλωσε επάνω στα νερά και στάθηκε όρθιος επάνω του κρατώντας σταθερά την αγία εικόνα. Ξαφνικά σηκώθηκε δυνατός άνεμος και ο Άγιος Βασίλειος ταξίδεψε με θαυμαστό τρόπο αντίθετα προς το ρεύμα του ποταμού. Έπειτα από έξι ώρες έπλευσης, ο επίσκοπος έφτασε σε μια τοποθεσία που ονομαζόταν Παλαιό Ριαζάν, όπου τον υποδέχτηκαν με τιμές.

Ο πρίγκιπας και ο λαός γονάτισαν συγκινημένοι μπροστά στο θαύμα και αναγνώρισαν την αγιότητα του διωγμένου ιεράρχη. Επειδή όμως το Παλαιό Ριαζάν ήταν εκτεθειμένο στις επιδρομές των Τατάρων, κάτω από τον ζυγό των οποίων στέναζε τότε η Ρωσία, ο Άγιος αναζήτησε ασφαλέστερο τόπο για την έδρα του. Κατά το έτος χίλια διακόσια ενενήντα ένα, ο Άγιος Βασίλειος μετακινήθηκε στο Νέο Ριαζάν, παίρνοντας μαζί του την προστάτιδα εικόνα της Παναγίας.

Από εκείνη τη στιγμή και έπειτα, όλοι οι διάδοχοί του στον επισκοπικό θρόνο εγκαταστάθηκαν μόνιμα στη νέα αυτή πόλη. Με την κατάργηση της παλαιάς αρχιερατικής έδρας του Μούρωμ, ιδρύθηκε επίσημα μια νέα επισκοπή, εκείνη του Νέου Ριαζάν. Αρχικά η μνήμη της εικόνας του Μούρωμ και Ριαζάν εορταζόταν τη δεύτερη Κυριακή της Νηστείας των Αγίων Αποστόλων κάθε χρόνο.

Αργότερα, ύστερα από αίτημα των πιστών του Ριαζάν, η Ιερά Σύνοδος μετέφερε τον εορτασμό στη δωδέκατη ημέρα του Απριλίου. Την ημέρα εκείνη τιμάται και η μνήμη του ίδιου του Αγίου Βασιλείου, ώστε οι δύο εορτές να συνδέονται μεταξύ τους αρμονικά. Η εικονογραφία του Μούρωμ παρουσιάζει ορισμένη ομοιότητα με την εικόνα της Παναγίας του Γιαχρόμ, η οποία εορτάζεται τη δέκατη τέταρτη ημέρα του Οκτωβρίου.

Σε εκείνη, ο Θείος Βρέφος αναπαύεται στον αριστερό βραχίονα της Μητέρας του και με το δεξί του χέρι αγγίζει τρυφερά το πηγούνι της. Στην εικόνα του Μούρωμ όμως η κεφαλή του Θείου Βρέφους γέρνει ήρεμα προς τον ώμο της Παναγίας με αξιοθαύμαστη τρυφερότητα. Το ειλητάριο που κρατά είναι ανοιχτό και αποκαλύπτει τα λόγια του Κυρίου, ότι «Πνεύμα Κυρίου επ’ εμέ», όπως αναφέρει το κατά Λουκάν Ευαγγέλιο.

Δυστυχώς η αυθεντική εικόνα δεν διασώθηκε, καθώς τα ίχνη της χάθηκαν κατά τη μεταφορά της από το Μούρωμ στο Ριαζάν εκείνη την εποχή. Παρά την απώλεια αυτή, οι πιστοί φιλοτέχνησαν στη συνέχεια πολλά αντίγραφα της θαυματουργής εικόνας, που διαδόθηκαν σε ολόκληρη τη ρωσική γη. Αρκετά από αυτά τα αντίγραφα φυλάσσονται σήμερα σε διάφορους ναούς και σε σημαντικές συλλογές μουσείων ως πολύτιμα ιερά κειμήλια.

Ένα από τα παλαιότερα φυλασσόταν με ευλάβεια στον Καθεδρικό Ναό της Γεννήσεως της Θεοτόκου στο Μούρωμ επί αιώνες. Ο ναός εκείνος καταστράφηκε δυστυχώς κατά τη διάρκεια του εικοστού αιώνα, και μαζί του χάθηκε και αυτό το ιερό αντίγραφο της θαυματουργής εικόνας. Όμως η χάρη της Παναγίας του Μούρωμ συνεχίζει να ευλογεί τους πιστούς μέχρι σήμερα μέσα από κάθε αντίγραφό της.

Αποθηκεύω το αρχείο και τρέχω τον validator. 04_12_Εικόνα_Παναγίας_Μούρωμ_Ελληνικά_Καθαρά.