Ο Νεομάρτυρας Ιωάννης μέσα στην Αγία Σοφία

Ένας νεαρός μοναχός ντύθηκε Τούρκος και μπήκε στην Αγία Σοφία, που είχε γίνει τζαμί, για να ομολογήσει δημόσια τον Χριστό. Μπροστά στα μάτια των μουσουλμάνων έκανε τον σταυρό του και άρχισε να ψιθυρίζει χριστιανικές προσευχές με φανερή τόλμη. Ο Ιωάννης γεννήθηκε στη Βουλγαρία το χίλια επτακόσια εβδομήντα πέντε, σε χρόνια σκληρά για την Ορθοδοξία και τους υπόδουλους Χριστιανούς.

Ήταν όμορφος στην όψη και είχε λάβει καλή μόρφωση, κάτι σπάνιο για παιδί χριστιανικής οικογένειας εκείνη την εποχή. Όταν ήταν ακόμη μικρός, βρέθηκε ανάμεσα σε μουσουλμάνους συντρόφους, που με κολακείες και τεχνάσματα προσπαθούσαν να τον κερδίσουν. Οι φανατικοί οπαδοί του Μωάμεθ πίστευαν ότι θα κέρδιζαν αιώνιο παράδεισο αν έπειθαν Χριστιανούς να αρνηθούν τον Κύριο.

Μέσα σε αυτό το κλίμα παρασύρθηκε και ο μικρός Ιωάννης, υποχωρώντας στις πιέσεις και αρνούμενος την πίστη των πατέρων του. Για ένα διάστημα ακολούθησε το Ισλάμ, χωρίς να καταλαβαίνει το βάθος της πτώσης που τον περίμενε. Όμως η συνείδησή του δεν τον άφηνε ήσυχο ούτε στιγμή.

Η μνήμη της παιδικής του πίστης και των προσευχών της μάνας του τον στοίχειωνε καθημερινά μέσα στην ξένη θρησκεία. Όταν έφτασε περίπου στα δεκαέξι χρόνια, ξύπνησε μέσα του η αλήθεια και τον κυρίεψε βαθιά συντριβή για την άρνηση του Χριστού. Τα δάκρυα της μετάνοιας τον οδήγησαν να εγκαταλείψει τα πάντα και να αναζητήσει καταφύγιο στο Άγιον Όρος.

Έφτασε στη Μεγίστη Λαύρα του Αγίου Αθανασίου και έπεσε στα πόδια ενός γέροντα, ζητώντας να γίνει υποτακτικός του. Ο γέροντας αυτός είχε ανάπηρο το ένα του χέρι, αλλά διέθετε πνευματική δύναμη και διάκριση πολλή. Κάτω από την καθοδήγησή του ο νεαρός βυθίστηκε σε αυστηρή μοναχική ζωή, με νηστείες, αγρυπνίες και αδιάλειπτη προσευχή.

Έζησε έτσι τρία ολόκληρα χρόνια, παλεύοντας να ξεπλύνει με κάθε τρόπο την παλιά του πτώση. Όμως η συνείδησή του εξακολουθούσε να τον ελέγχει για τη δημόσια άρνηση που είχε κάνει στα νεανικά του χρόνια. Ένιωθε ότι μόνο μια ανοιχτή ομολογία μπορούσε να σβήσει το βάρος της αποστασίας του.

Σκέφτηκε λοιπόν να ταξιδέψει στην Κωνσταντινούπολη και να ομολογήσει δημόσια τον Χριστό, χύνοντας μάλιστα και το αίμα του. Φανέρωσε τον λογισμό του στον γέροντα και ζήτησε ταπεινά την ευχή και την ευλογία του. Εκείνος, αφού δοκίμασε καλά την προαίρεσή του, του έδωσε τελικά την άδεια να ξεκινήσει.

Ο νεαρός μοναχός ντύθηκε με τουρκικά ρούχα, κάτι που απαγορευόταν αυστηρά για τους Χριστιανούς της εποχής εκείνης. Έφτασε στην Κωνσταντινούπολη και πήγε κατευθείαν στον περίφημο ναό της Αγίας Σοφίας, που πλέον λειτουργούσε ως τζαμί των κατακτητών. Μπροστά στα έκπληκτα βλέμματα των μουσουλμάνων σταυροκοπήθηκε και προσκύνησε τον τόπο όπως αρμόζει σε γνήσιο Χριστιανό.

Έπειτα ύψωσε τη φωνή του και διακήρυξε καθαρά πως είχε γεννηθεί Χριστιανός και είχε πέσει στην πλάνη της άρνησης. Τώρα, είπε με παρρησία, αποκηρύσσει τη θρησκεία του Μωάμεθ και επιστρέφει με όλη του την ψυχή στον Κύριο Ιησού. Οι Τούρκοι έμειναν στην αρχή άναυδοι, μα γρήγορα ξέσπασαν σε άγρια οργή ακούγοντας τα τολμηρά του λόγια.

Όρμησαν επάνω του, τον συνέλαβαν και άρχισαν να τον βασανίζουν με διάφορους σκληρούς τρόπους. Του φώναζαν να αρνηθεί ξανά τον Χριστό και να επιστρέψει στο Ισλάμ, αλλιώς θα τον θανάτωναν επί τόπου. Εκείνος όμως, με πνευματική ανδρεία σπάνια, ομολογούσε σταθερά την πατρώα ευσέβεια και την πίστη των προγόνων του.

Καμία απειλή και κανένα βασανιστήριο δεν στάθηκαν ικανά να κλονίσουν την απόφαση που είχε λάβει με τόση προσευχή. Στις πιεστικές ερωτήσεις των δημίων ο Άγιος Ιωάννης απάντησε με λόγια απλά μα γεμάτα από ουράνιο φως και βεβαιότητα. Είπε καθαρά πως χωρίς τον Χριστό δεν υπάρχει σωτηρία για κανέναν άνθρωπο πάνω στη γη.

Οι μανιασμένοι Αγαρηνοί, βλέποντας ότι η πίστη του δεν λύγιζε με τίποτα, αποφάσισαν να τον θανατώσουν αμέσως. Τον έσυραν έξω στην αυλή του ναού της του Θεού Σοφίας, σε εκείνον τον ιερό χώρο των μεγάλων μαρτυριών. Εκεί τον αποκεφάλισαν με σκληρότητα, ενώ ο νεαρός μοναχός παρέδιδε ειρηνικά την ψυχή του στον Χριστό.

Ήταν μόλις δεκαεννέα χρονών και έλαβε τον στέφανο του μαρτυρίου το έτος χίλια επτακόσια ογδόντα τέσσερα. Το αίμα του πότισε το χώμα της Πόλης και έγινε σπόρος ζωής για τους υπόδουλους αδελφούς του. Η Εκκλησία τον κατέταξε στη χορεία των Νεομαρτύρων και τιμά τη μνήμη του στις πέντε Μαρτίου κάθε χρόνου.

Έτσι ο νεαρός Βούλγαρος, που κάποτε είχε υποχωρήσει σαν παιδί, στάθηκε στο τέλος αληθινός γίγαντας της πίστεως. Με τον θάνατό του ομολόγησε δημόσια όσα είχε αρνηθεί κάποτε και κέρδισε αιώνια την παρρησία ενώπιον του Κυρίου.