Όσιοι Βαρσανούφιος ο Μέγας και Ιωάννης ο Προφήτης

Πενήντα ολόκληρα χρόνια έζησε ο Όσιος Βαρσανούφιος μέσα σε ένα μικρό κελί, τρεφόμενος μόνο με τρία ψωμιά την εβδομάδα. Όταν ο Πατριάρχης Ιεροσολύμων Ευστόχιος θέλησε να τον δει με τα ίδια του τα μάτια και προσπάθησε να σκάψει κάτω από τον τοίχο του ερημητηρίου, μια αιφνίδια φλόγα ξεπήδησε και παραλίγο να κάψει εκείνους που πλησίαζαν. Οι δύο όσιοι ασκητές έζησαν τον έκτο αιώνα στα χρόνια του αυτοκράτορα Ιουστινιανού του Πρώτου και ασκήτευσαν στη μονή του αββά Σερίδου στην Παλαιστίνη, κοντά στην πόλη Γάζα.

Ο Βαρσανούφιος καταγόταν από την Αίγυπτο και από τα νεανικά του χρόνια αγάπησε τον ασκητικό βίο με όλη του την ψυχή. Όταν έφτασε στην κοινοβιακή μονή του αββά Σερίδου, έκτισε ένα μικρό κελί έξω από το μοναστήρι και έζησε εκεί μόνος μέσα στη σιωπή. Αργότερα έκτισε και δεύτερο κελί πιο κοντά στη μονή και αφοσιώθηκε ολοκληρωτικά στην προσευχή.

Έτσι έφτασε σε υψηλό βαθμό πνευματικής τελειότητας και ανέβηκε τη σκάλα των αρετών. Στο πρώτο κελί έζησε δεκαοκτώ ολόκληρα χρόνια ο Όσιος Ιωάννης, μαθητής και πνευματικό τέκνο του Βαρσανουφίου, μέχρι την κοίμησή του. Ο Ιωάννης μιμήθηκε τον διδάσκαλό του στη σιωπή, στους ασκητικούς αγώνες και σε κάθε αρετή.

Επειδή ο Θεός τού χάρισε το προορατικό χάρισμα και προέλεγε τα μέλλοντα, οι πιστοί τον ονόμασαν Προφήτη. Από ταπεινοφροσύνη έστελνε όσους τον επισκέπτονταν με απορίες και ερωτήματα στον αββά Βαρσανούφιο, για να λάβουν εκεί τις απαντήσεις τους. Ο διδάσκαλος αποκρινόταν στους ερωτώντες μέσω του Ιωάννη ή μέσω του αββά Σερίδου, ο οποίος κατέγραφε προσεκτικά τις απαντήσεις του γέροντος.

Όπως μαρτυρεί ο αββάς Δωρόθεος, ο Βαρσανούφιος έμεινε για πολύ καιρό σε αυστηρή απομόνωση και έπειτα άρχισε να καθοδηγεί τους αδελφούς στον δρόμο της σωτηρίας. Μέσα στις απαντήσεις των δύο οσίων διακρίνει κανείς καθαρά τη βαθμιαία πνευματική ανάβαση των μοναχών από δύναμη σε δύναμη. Έγιναν πνευματικοί οδηγοί όχι μόνο για τους συγχρόνους τους αλλά και για όλες τις γενιές που ακολούθησαν τα ίχνη τους.

Με τη νηστεία, τη σιωπή, τη φυλακή της καρδιάς και την αδιάλειπτη προσευχή ο Βαρσανούφιος έφτασε στα ύψη της ταπείνωσης, της διακρίσεως και της φλογερής αγάπης προς τον Θεό. Ο Κύριος του χάρισε πλούσια τα δώρα της διακρίσεως, της προοράσεως και της θαυματουργίας προς ωφέλεια των ψυχών. Με τη δύναμη της προσευχής του ελευθέρωνε τις ψυχές των ανθρώπων από τα βάρη των αμαρτιών τους.

Πολλές φορές μάλιστα έπαιρνε επάνω του τις αμαρτίες των άλλων, σαν να ήταν δικές του. Γνώριζε καλά τις διαθέσεις και τα μυστικά των καρδιών και έδινε σε καθέναν συμβουλή κατάλληλη για την πνευματική του κατάσταση. Στο όνομα του Κυρίου ανέστησε νεκρούς, έδιωξε δαιμόνια και θεράπευσε ασθένειες που οι γιατροί θεωρούσαν αθεράπευτες.

Ό,τι ευλογούσε δεχόταν θεϊκή χάρη και δύναμη, όπως κάποιο αγριόχορτο που έδωσε σε μοναχό και του πέρασε τον δυνατό πονοκέφαλο. Ακόμη και μόνο το όνομα του αββά Βαρσανουφίου, όταν το επικαλούνταν νοερά οι πιστοί, έδινε βοήθεια και παρηγοριά σε όσους το πρόφεραν. Με τις πρεσβείες του Βαρσανουφίου ο Θεός έστειλε κάποτε βροχή πάνω στη διψασμένη γη και απομάκρυνε την οργή του από τα πλήθη του λαού.

Όλες οι προφητείες του οσίου εκπληρώνονταν με ακρίβεια, χωρίς ποτέ να διαψεύσει ο χρόνος τα λόγια του. Είχε προείπει ότι ο γέροντας Ευθύμιος ο Σιωπηλός θα έμπαινε στον ίδιο τάφο μαζί του, και αυτό πράγματι έγινε όπως το είπε. Αυτά τα μεγάλα χαρίσματα δεν τα απέκτησε εύκολα, αλλά μετά από πολλά χρόνια υπομονής σε βαριές αρρώστιες και σκληρούς πειρασμούς.

Ο Όσιος Ιωάννης προέβλεψε με σαφήνεια τον δικό του θάνατο, μία εβδομάδα μετά την κοίμηση του αββά Σερίδου. Ο νέος ηγούμενος της μονής, αββάς Αιλιανός, τον παρακάλεσε θερμά να μείνει ακόμη δύο εβδομάδες, για να μάθει τον τυπικό κανόνα και τον τρόπο διοίκησης του μοναστηριού. Ο Όσιος δέχτηκε με αγάπη το αίτημά του και παρέδωσε την ψυχή του στον Κύριο ακριβώς μετά τις δύο εβδομάδες.

Ο Βαρσανούφιος ο Μέγας έζησε περισσότερο από τον μαθητή και φίλο του, αλλά μετά την κοίμηση του Ιωάννη βυθίστηκε σε απόλυτη σιωπή. Από εκείνη τη στιγμή αρνήθηκε να δώσει απάντηση σε οποιονδήποτε, κρατώντας τη γλώσσα και την καρδιά του κλεισμένες στον Θεό. Οι πηγές δεν αναφέρουν με βεβαιότητα τον χρόνο της κοιμήσεώς του, αλλά κάποιες τον τοποθετούν λίγο πριν από το τέλος του έκτου αιώνα.

Οι δύο αυτοί ασκητές άφησαν ως πνευματική κληρονομιά το ψυχωφελές βιβλίο με τις απαντήσεις τους στα ερωτήματα των μαθητών. Το έργο αυτό έγινε γνωστό σε πολλούς αγίους των μεταγενέστερων αιώνων, όπως μαρτυρούν τα κείμενα του Θεοδώρου του Στουδίτου και του Συμεών του Νέου Θεολόγου. Επίσης το γνώριζε ο ιερομόναχος Νίκων ο Μαυροβουνιώτης, μαζί με άλλους ορθόδοξους ασκητές και εκκλησιαστικούς συγγραφείς.

Στα χρόνια του οσίου Παϊσίου Βελιτσκόφσκυ τα χειρόγραφα μεταφράστηκαν στη μολδαβική και τη σλαβονική γλώσσα. Αργότερα οι Γέροντες της Όπτινα τα εξέδωσαν και τα μετέφεραν στη ρωσική, για να ωφεληθούν ψυχές πολλές. Saving to file: `02_06_Όσιοι_Βαρσανούφιος_και_Ιωάννης_Ελληνικά_Καθαρά.