Η Παναγία η Σβήστρα των Λυπών στη Μόσχα

Μια γυναίκα παράλυτη στα χέρια και στα πόδια βγήκε με τα δικά της βήματα από τον ναό του Αγίου Νικολάου στη Μόσχα. Λίγο πριν, είχε δει σε όραμα μια ξεχασμένη εικόνα της Παναγίας, παραπεταμένη μέσα στη σκόνη ενός καμπαναριού. Η θαυματουργή αυτή εικόνα, γνωστή ως «Σβήστρα των Λυπών», δοξάστηκε στη ρωσική πρωτεύουσα μέσα στο δεύτερο μισό του δέκατου όγδοου αιώνα.

Η φήμη της απλώθηκε ιδιαίτερα κατά τη μεγάλη επιδημία πανώλης που χτύπησε τη Μόσχα στα χρόνια χίλια επτακόσια εβδομήντα ένα. Η εικόνα είχε μεταφερθεί στη Μόσχα από Κοζάκους πολύ νωρίτερα, στα χρόνια χίλια εξακόσια σαράντα, όταν βασίλευε ο τσάρος Μιχαήλ ο Πρώτος της δυναστείας των Ρομανώφ. Εκεί τοποθετήθηκε στον ναό του Αγίου Νικολάου, στη συνοικία Πουπίσεβο της Μόσχας, και άρχισε σιγά σιγά να γίνεται γνωστή στους πιστούς.

Όμως, καθώς πέρασαν τα χρόνια και ο ναός χρειάστηκε να ανοικοδομηθεί, ίσως μετά από καταστροφική πυρκαγιά, η εικόνα έμεινε αφρόντιστη. Κάποιοι την ανέβασαν αμέριμνα στο καμπαναριό του ναού, όπου ξεχάστηκε για μεγάλο διάστημα. Παρά την ανθρώπινη αμέλεια, το έλεος της Θεοτόκου ετοίμαζε την ώρα μιας νέας και θαυμαστής φανέρωσης αυτής της σεβάσμιας εικόνας.

Η εορτή της θαυματουργής εικόνας στις είκοσι πέντε Ιανουαρίου θεσπίστηκε στα χρόνια χίλια επτακόσια εξήντα, εις ανάμνηση μιας μεγάλης θαυματουργικής θεραπείας. Μια άρρωστη γυναίκα, που είχε χάσει την κίνηση των χεριών και των ποδιών της, είδε σε όραμα τη μορφή της Παναγίας. Μια φωνή της είπε καθαρά να πάει στον ναό του Αγίου Νικολάου, στη συνοικία Πουπίσεβο της Μόσχας, όπου θα έβρισκε την ιερή εικόνα.

Η ίδια φωνή τής υποσχέθηκε ότι, αν προσευχηθεί μπροστά της με πίστη, θα λάβει την ποθούμενη ίαση. Η γυναίκα υπάκουσε αμέσως και ξεκίνησε με κόπο το μακρύ ταξίδι της προς τη ρωσική πρωτεύουσα. Όταν έφτασε στον ναό, βρήκε την εικόνα στο καμπαναριό, μαυρισμένη από τον χρόνο και σκεπασμένη με χοντρό στρώμα σκόνης.

Μόλις αντίκρισε το πρόσωπο της Θεομήτορος και διάβασε την επιγραφή, αναφώνησε γεμάτη συγκίνηση πως αυτή ήταν η Παναγία του οράματος. Οι ιερείς τέλεσαν αμέσως Παράκληση μπροστά στη σεβάσμια εικόνα και η γυναίκα ένιωσε δύναμη να μπαίνει στο σώμα της. Μετά το τέλος της ακολουθίας, σηκώθηκε μόνη της και βγήκε από τον ναό περπατώντας με σταθερά βήματα.

Το θαύμα συγκλόνισε τη Μόσχα και η φήμη της εικόνας απλώθηκε γρήγορα παντού. Από εκείνη την ευλογημένη χρονιά, την ίδια κιόλας περίοδο, ορίστηκε στον ναό μια τιμητική θέση για τη σεβάσμια εικόνα. Αργότερα οι πιστοί έχτισαν και ξεχωριστό παρεκκλήσι αφιερωμένο σε αυτήν, ώστε να μπορούν να προσέρχονται άνετα για προσκύνηση.

Την ίδια εποχή συντέθηκαν οι ιερές ακολουθίες και ο Ακάθιστος Ύμνος προς τιμήν της θαυματουργής εικόνας της Παναγίας. Πλήθος πιστών κατέφευγε στη χάρη της, ζητώντας παρηγοριά για τις θλίψεις και ανακούφιση μέσα στις δοκιμασίες της ζωής. Στα χρόνια της επιδημίας πανώλης, που έπληξε σκληρά τη Μόσχα, οι θαυματουργικές επεμβάσεις της Θεοτόκου πύκνωσαν θεαματικά.

Έτσι η εικόνα έγινε αγαπημένη όχι μόνο στη Μόσχα, αλλά και σε πολλές άλλες πόλεις της ρωσικής γης. Αντίγραφά της φυλάσσονται μέχρι σήμερα σε διάφορους ναούς της Μόσχας και άλλων ρωσικών πόλεων. Δυστυχώς, ο παλαιός ναός του Αγίου Νικολάου στη συνοικία Πουπίσεβο γκρεμίστηκε στη δεκαετία του χίλια εννιακόσια τριάντα.

Όμως, με τη χάρη του Θεού, η ίδια η θαυματουργή εικόνα διασώθηκε από την καταστροφή και φυλάχτηκε με μεγάλη ευλάβεια. Βρίσκεται σήμερα στον ναό του Αγίου Νικολάου, κοντά στην παλιά συνοικία Κουζνέτσκαγια Σλομποντά της Μόσχας. Η μνήμη της τιμάται επίσης στις είκοσι πέντε Σεπτεμβρίου και στις εννέα Οκτωβρίου.