Η Οσιομάρτυς Μαργαρίτα του Μενζελίνσκ

Στο λιμάνι του ποταμού, την ώρα που οι πρόσφυγες έσπευδαν στα πλοία για να γλιτώσουν από τους μπολσεβίκους, ο άγιος Νικόλαος εμφανίστηκε μπροστά στην ηγουμένη Μαργαρίτα με έναν λόγο συγκλονιστικό. «Γιατί φεύγεις από το στεφάνι που σε περιμένει; » της είπε, και εκείνη γύρισε αμέσως στο μοναστήρι για να συναντήσει το μαρτύριο.

Η μοναχή Μαργαρίτα είχε ελληνική καταγωγή και ηγουμένευε στην Ιερά Μονή του Αγίου Ιωάννου του Προδρόμου, στην πόλη Μενζελίνσκ της Ρωσίας. Διακρινόταν για την εξαίρετη μόρφωσή της, για τη σύνεση και για την πολύ αυστηρή ασκητική ζωή που ακολουθούσε με συνέπεια. Οργάνωσε τη μονή κατά τα πρότυπα των παλαιών μοναστηριών της Ελλάδος, με τάξη, λιτότητα και ζήλο.

Οι μοναχές ζούσαν με έμπνευση και καθοδήγηση δική της, τηρούσαν ανελλιπώς τις ακολουθίες και τον μοναχικό τους κανόνα. Όλες εργάζονταν με πνεύμα θυσίας και με πολύ φιλότιμο στα διακονήματα που τους ανατίθεντο μέσα στην αδελφότητα. Το μοναστήρι διέθετε πολλούς κήπους με οπωροφόρα δέντρα, λαχανόκηπους, χωράφια και μελίσσια, που εξυπηρετούσαν τις ανάγκες της κοινοβιακής ζωής.

Τις πληροφορίες αυτές διέσωσε η μοναχή Αλεφτίνα, η οποία τυφλώθηκε στα τελευταία της χρόνια. Όταν τον Σεπτέμβριο του χίλια εννιακόσια δεκαοκτώ έφυγαν τα στρατεύματα των λευκών από το Καζάν και τις γύρω πόλεις, η ηγουμένη φοβήθηκε για την αδελφότητα. Αποφάσισε λοιπόν να απομακρυνθεί προσωρινά μαζί με τους άλλους πρόσφυγες, που έτρεχαν προς το λιμάνι του ποταμού.

Εκεί ακριβώς όμως, μέσα στον κόσμο που επιβιβαζόταν βιαστικά στα ποταμόπλοια, της φανερώθηκε ο άγιος Νικόλαος. Με τα λόγια του την έκανε να συνειδητοποιήσει πως ο δρόμος της δεν ήταν η φυγή, αλλά το στεφάνι του μάρτυρα. Συγκλονισμένη πήρε αμέσως τον δρόμο της επιστροφής και γύρισε με σιγουριά στο μοναστήρι της.

Μόλις έφτασε, κάλεσε έναν ιερέα και του φανέρωσε ότι την περιμένει σύντομα μαρτυρικό τέλος. Τον παρακάλεσε με επιμονή να ετοιμάσει το φέρετρο και τον τάφο της και να φροντίσει, αν μπορούσε, να την κηδεύσει την ίδια μέρα. Ο ιερέας την άκουσε απορημένος, χωρίς να καταλαβαίνει τότε τη βαθύτερη αιτία αυτής της παράξενης παράκλησης.

Όλα όμως επρόκειτο να ξεδιπλωθούν την επομένη μέσα στον ίδιο τον ναό του μοναστηριού. Η γερόντισσα παρέμεινε ήρεμη και προσευχόταν σιωπηλά, περιμένοντας με γαλήνη την ώρα της οριστικής της προσφοράς προς τον Χριστό. Την επόμενη μέρα, καθώς τελούνταν η θεία Λειτουργία στο καθολικό, μια ομάδα επαναστατών εισέβαλε με βιαιότητα μέσα στον ναό.

Συνέλαβαν αμέσως την ηγουμένη και της ζήτησαν να τους ακολουθήσει χωρίς καμία αντίσταση. Εκείνη τους παρακάλεσε ταπεινά να την αφήσουν πρώτα να κοινωνήσει των Αχράντων Μυστηρίων, για να φύγει ενωμένη με τον Κύριο. Οι επαναστάτες όμως δεν γνώριζαν τέτοιες ευγένειες, ούτε σέβονταν τον ιερό χώρο και την ώρα της θείας Λατρείας.

Την έσυραν στον έξω νάρθηκα και, χωρίς άλλες εξηγήσεις, την εκτέλεσαν επιτόπου ως δήθεν αντεπαναστάτρια. Οι μοναχές παρέλαβαν λυπημένες το σκήνωμά της, τέλεσαν την νεκρώσιμη ακολουθία και την έθαψαν πίσω από το ιερό βήμα. Τότε ο ιερέας κατάλαβε γιατί η γερόντισσα είχε ζητήσει με τόση επιμονή να ταφεί την ίδια εκείνη ημέρα.

Λίγο αργότερα οι μπολσεβίκοι έφεραν στο μοναστήρι έναν μουσουλμάνο χότζα και τον εκτέλεσαν δίπλα στον τόπο του πρόσφατου μαρτυρίου. Σχεδίαζαν μάλιστα να τον θάψουν στον ίδιο τάφο με την ορθόδοξη μοναχή, για να βεβηλώσουν την ταφή της. Όμως δεν τα κατάφεραν τελικά, καθώς η πρόνοια του Θεού φύλαξε καθαρό τον τόπο της αγίας κοιμήσεως.

Η μονή σύντομα έκλεισε και έμεινε για χρόνια έρημη και εγκαταλελειμμένη μέσα στη γενική θρησκευτική καταστροφή. Στη δεκαετία του εβδομήντα όμως συνέβη ένα θαυμαστό γεγονός, που διέσωσε η Μαρίνα Μιχαήλοβνα, κόρη ιερέα της περιοχής. Οι αρχές αποφάσισαν τότε να ανοίξουν εκσκαφές κοντά στο ιερό βήμα του παλιού καθολικού.

Δεν γνώριζαν τίποτα για την ύπαρξη του τάφου της οσιομάρτυρος ηγουμένης Μαργαρίτας. Καθώς όμως έσκαβαν, βρήκαν ξαφνικά άφθαρτο το σώμα μιας μοναχής με το ράσο, το μοναχικό σχήμα και τον σταυρό στο στήθος. Φαινόταν σαν να κοιμόταν ολοζώντανη, χωρίς το παραμικρό σημάδι φθοράς πάνω στο πρόσωπο και στα μέλη της.

Οι εργάτες τρόμαξαν με το θέαμα και δεν τόλμησαν να αγγίξουν το ιερό λείψανο της αγίας. Έκλεισαν βιαστικά τον τάφο και άρχισαν να σκάβουν αλλού, μακριά από τον τόπο της θαυμαστής ευρέσεως. Έτσι ο Κύριος δόξασε με τρόπο εμφανή την πιστή του δούλη, που είχε βαδίσει στον δρόμο του μαρτυρίου.

Το γεγονός διαδόθηκε προφορικά και στήριξε τους πιστούς μέσα στα χρόνια της σκληρής αθεϊστικής διώξεως. Τον δέκατο ένατο αιώνα ο μεγάλος στάρετς της Ρωσίας, άγιος Αμβρόσιος της Όπτινα, είχε προφητεύσει με σαφήνεια τα μελλούμενα. Διακρινόταν ανάμεσα στα άλλα χαρίσματά του και για το προορατικό πνεύμα που του είχε χαρίσει ο Θεός.

Είπε λοιπόν ότι στην πόλη Μενζελίνσκ επρόκειτο να λειτουργήσει ένα μοναστήρι, το οποίο θα αποκτούσε μεγάλη φήμη και δόξα. Επί της πρώτης ηγουμένης θα κτιζόταν ο νέος ναός, η δεύτερη ηγουμένη θα γινόταν μάρτυρας του Χριστού. Όταν θα ερχόταν η τρίτη ηγουμένη, τότε θα έπεφταν κάτω και θα έσπαζαν οι καμπάνες του μοναστηριού.

Η πρόρρηση του αγίου Αμβροσίου εκπληρώθηκε με ακρίβεια στην πορεία των γεγονότων της Ιεράς Μονής. Το καθολικό κτίσθηκε πράγματι κατά τη διάρκεια της ηγουμενίας της πρώτης ηγουμένης, όπως ακριβώς είχε προειπωθεί. Η δεύτερη ηγουμένη υπήρξε η γερόντισσα Μαργαρίτα, η νεομάρτυς του Χριστού, που σφράγισε με το αίμα της τη μονή.

Κατά την ηγουμενία της διαδόχου της, το μοναστήρι έκλεισε βίαια από τους επαναστάτες, οι μοναχές διώχθηκαν με σκληρότητα. Τότε οι ίδιοι έριξαν κάτω τις καμπάνες του μοναστηριού και τις έσπασαν, επιβεβαιώνοντας πλήρως την προφητεία του αγίου Αμβροσίου.