Ο Άγιος Φρουκτουόσιος της Ταρράκωνος και οι διάκονοί του

Μέσα στη φυλακή της Ταρράκωνος, ένας επίσκοπος έσκυψε πάνω από έναν κατηχούμενο και τον βάφτισε λίγες ώρες πριν οδηγηθεί στον δικό του θάνατο. Πέντε μέρες αργότερα, μέσα στις φλόγες του αμφιθεάτρου, ο ίδιος επίσκοπος και οι δύο διάκονοί του γονάτισαν και άπλωσαν τα χέρια σε σχήμα σταυρού. Ο Άγιος Φρουκτουόσιος έζησε στα χρόνια του διωγμού του Βαλεριανού και του Γαλλιηνού, στα μέσα του τρίτου αιώνα μετά Χριστόν.

Ήταν επίσκοπος της Ταρράκωνος, της σημερινής Ταραγόνα στην Ισπανία, και ποίμαινε με αγάπη τους Χριστιανούς της πόλης του. Τη Κυριακή, δεκαέξι Ιανουαρίου του διακοσίου πενηνταεννέα, στρατιώτες της εβδόμης Λεγεώνας Γκεμίνα έφτασαν στο κατάλυμά του για να τον συλλάβουν. Ο ίδιος είχε ήδη αποσυρθεί στο δωμάτιό του, μα μόλις άκουσε τα βήματά τους, βγήκε και τους προϋπάντησε με γαλήνη.

Οι στρατιώτες του ανακοίνωσαν πως ο ανθύπατος ζητούσε τον ίδιο και τους δύο διακόνους του, τον Αυγούριο και τον Ευλόγιο. Τους οδήγησαν αμέσως σε φυλακή, όπου κρατούνταν και άλλοι Χριστιανοί που τους υποδέχτηκαν με δάκρυα παρηγοριάς. Εκείνοι παρακάλεσαν τον επίσκοπό τους να τους μνημονεύει στις προσευχές του, και ο Φρουκτουόσιος τους στήριξε με λόγια ελπίδας.

Την επόμενη ημέρα, μέσα στο σκοτεινό κελί, ο επίσκοπος βάφτισε έναν κατηχούμενο με το όνομα Ρογατιανός, σαν να τελούσε λειτουργία στον πιο φωτεινό ναό. Την Παρασκευή, εικοστή πρώτη Ιανουαρίου, οι φρουροί τους μετέφεραν ενώπιον του ανθυπάτου Αιμιλιανού για την επίσημη ανάκριση. Όταν ο Αιμιλιανός ρώτησε αν γνωρίζει τις διαταγές των αυτοκρατόρων, ο Φρουκτουόσιος απάντησε απλά πως είναι Χριστιανός και αγνοεί τέτοιες προσταγές.

Ο ανθύπατος επέμεινε πως οι αυτοκράτορες απαιτούν θυσίες στους θεούς της Ρώμης και λατρεία των αυτοκρατορικών εικόνων. Ο επίσκοπος όμως ομολόγησε καθαρά ότι λατρεύει τον έναν Θεό, που έπλασε τον ουρανό, τη γη και όλα όσα υπάρχουν μέσα τους. Όταν ο ανθύπατος ρώτησε αν γνωρίζει πως υπάρχουν οι θεοί, εκείνος αρνήθηκε με σταθερότητα και σήκωσε τα μάτια του στον ουρανό προσευχόμενος.

Ο Αιμιλιανός στράφηκε τότε στον διάκονο Αυγούριο, παρακινώντας τον να μην ακούσει τα λόγια του Φρουκτουοσίου. Ο Αυγούριος αποκρίθηκε με τόλμη πως λατρεύει τον παντοδύναμο Θεό και κανέναν άλλον. Έπειτα ο ανθύπατος ρώτησε τον Ευλόγιο αν προσκυνά και αυτός τον επίσκοπό του, με ειρωνική διάθεση που έκρυβε παγίδα.

Ο διάκονος απάντησε με σύνεση πως δεν προσκυνά τον Φρουκτουόσιο, αλλά Εκείνον που προσκυνά ο επίσκοπός του. Ο Αιμιλιανός γύρισε ξανά στον Φρουκτουόσιο και ρώτησε αν είναι όντως επίσκοπος, και εκείνος επιβεβαίωσε ταπεινά την ιερατική του ιδιότητα. Ο ανθύπατος αποκρίθηκε ψυχρά πως ήταν επίσκοπος, και αμέσως μετά διέταξε να καούν ζωντανοί και οι τρεις στο αμφιθέατρο της πόλης.

Καθώς οι μάρτυρες οδηγούνταν προς τον τόπο του μαρτυρίου, πλήθος κόσμου συγκινήθηκε βαθιά για τη μοίρα τους. Ο επίσκοπος ήταν αγαπητός σε Χριστιανούς και ειδωλολάτρες, γιατί όλοι αναγνώριζαν τη γλυκύτητα και τη δικαιοσύνη του. Οι πιστοί όμως δεν θρηνούσαν, αλλά χαίρονταν, καθώς γνώριζαν πως μέσα από το μαρτύριο οι άγιοι κληρονομούν την αιώνια ζωή.

Κάποιος προσέφερε στον Φρουκτουόσιο ένα κύπελλο με κρασί ναρκωμένο, για να απαλύνει τους πόνους του στη φωτιά. Ο άγιος όμως αρνήθηκε ευγενικά, λέγοντας πως δεν είχε φτάσει ακόμη η ώρα να λύσει τη νηστεία της ημέρας. Εκείνη την εποχή οι Χριστιανοί δεν έτρωγαν και δεν έπιναν τίποτε τις Τετάρτες και τις Παρασκευές μέχρι τη δύση του ηλίου.

Στην είσοδο του αμφιθεάτρου, ο αναγνώστης Αυγουστάλιος έσπευσε να βγάλει τα σανδάλια του επισκόπου από σεβασμό. Ο Φρουκτουόσιος όμως του απάντησε στοργικά πως θα τα έβγαζε ο ίδιος, μη θέλοντας να επιβαρύνει κανέναν. Ένας Χριστιανός ονόματι Φήλιξ πλησίασε τότε, έπιασε το χέρι του μάρτυρα και τον παρακάλεσε να τον μνημονεύει.

Ο επίσκοπος του αποκρίθηκε πως θα θυμόταν ολόκληρη την καθολική Εκκλησία σε όλη την οικουμένη, από την Ανατολή έως τη Δύση. Ήρθε λοιπόν η ώρα να λάβουν οι μάρτυρες τα στεφάνια της ακήρατης δόξας. Οι αξιωματικοί που τους είχαν συλλάβει στέκονταν κοντά, καθώς ο Φρουκτουόσιος ύψωσε τη φωνή του προς το πλήθος.

Είπε στους πιστούς πως δεν θα έμεναν για πολύ χωρίς ποιμένα, και πως οι υποσχέσεις του Κυρίου δεν πρόκειται να τους εγκαταλείψουν ποτέ. Πρόσθεσε ακόμη πως όσα έβλεπαν εκείνη την ώρα δεν ήταν παρά η αδυναμία μιας μόνο στιγμής. Έπειτα έδεσαν τους τρεις μάρτυρες σε πασσάλους και άναψαν γύρω τους φωτιά.

Όταν οι φλόγες έκαψαν τα δεσμά, γονάτισαν και άπλωσαν τα χέρια τους σε σχήμα σταυρού. Συνέχισαν να προσεύχονται μέσα στη φωτιά, ώσπου οι ψυχές τους χωρίστηκαν από τα σώματα και ανέβηκαν στους ουρανούς. Πολλοί παρόντες είδαν τότε τους ουρανούς ανοιγμένους και τους τρεις μάρτυρες να ανέρχονται στεφανωμένοι.

Φώναξαν στον Αιμιλιανό να δει τη δόξα τους, μα εκείνος δεν αξιώθηκε να αντικρίσει το ουράνιο θέαμα. Όταν έπεσε η νύχτα, οι Χριστιανοί κατέφθασαν στο αμφιθέατρο για να σβήσουν τη φωτιά και να συγκεντρώσουν τα ιερά λείψανα. Ο καθένας πήρε για τον εαυτό του ένα μικρό μέρος, σαν πολύτιμο φυλακτό και ευλογία.

Λίγο αργότερα όμως ο Άγιος Φρουκτουόσιος εμφανίστηκε σε αυτούς τους Χριστιανούς και τους νουθέτησε με αγάπη. Τους είπε πως δεν ενήργησαν σωστά, μοιράζοντας μεταξύ τους τα λείψανα των μαρτύρων. Τους πρόσταξε να φέρουν αμέσως όλα τα κομμάτια μαζί, χωρίς καμία αναβολή, και να τα ενώσουν ξανά.

Οι πιστοί υπάκουσαν με δέος και μετέφεραν τα ιερά λείψανα στον ναό με μεγάλη ευλάβεια. Εκεί τα εναπόθεσαν κάτω από την Αγία Τράπεζα, σύμφωνα με την αρχαία παράδοση της Εκκλησίας. Έτσι, ο τόπος του μαρτυρίου μετατράπηκε σε πηγή ευλογίας για όλους τους Χριστιανούς της Ταρράκωνος.

Η μνήμη του Αγίου Φρουκτουοσίου και των διακόνων του Αυγουρίου και Ευλογίου τιμάται στις εικοστή πρώτη Ιανουαρίου. Η ομολογία τους αναδείχθηκε ως φωτεινό σύμβολο για τη νεαρή Εκκλησία της Ισπανίας στα δύσκολα εκείνα χρόνια. Η μαρτυρία τους μάς διδάσκει πως η αληθινή πίστη δεν λυγίζει ούτε μπροστά στη φωτιά.

Οι τρεις μάρτυρες δοξάστηκαν αιώνια από τον Θεό, και η Εκκλησία τους τιμά ως ακαταμάχητους πρεσβευτές της ομολογίας.