Ο Ιερομάρτυς Πλάτων, πρώτος Επίσκοπος Εσθονίας

Τουφεκίστηκε από τους άθεους επαναστάτες της Μόσχας, αφού πρώτα υπέστη φρικτά βασανιστήρια μέσα στο κελί της φυλακής του. Μόλις δύο μήνες μετά τη χειροτονία του ως πρώτος Επίσκοπος Εσθονίας, η πατρίδα του βρέθηκε κάτω από τη γερμανική στρατιωτική κατοχή. Ο ιερομάρτυς Πλάτων γεννήθηκε στις δεκατρείς Ιουλίου του χιλιοστού οκτακοσιοστού εξηκοστού ενάτου έτους, στο χωριό Πούτσι της επαρχίας Πέρναου, στην εσθονική γη.

Στο άγιο βάπτισμα έλαβε το όνομα Παύλος, και με αυτό μεγάλωσε μέσα στην ορθόδοξη πίστη της οικογένειάς του. Ο νεαρός Παύλος Κούλμπους φοίτησε σε διάφορες θεολογικές σχολές, όπου διαμόρφωσε τον πνευματικό και ποιμαντικό του χαρακτήρα. Μετά την ολοκλήρωση των σπουδών του χειροτονήθηκε πρεσβύτερος και αφιερώθηκε ολόψυχα στο έργο της ιεραποστολής.

Ο πατήρ Παύλος ταξίδευε ακούραστα στις ορθόδοξες ενορίες της Εσθονίας, κηρύσσοντας τον λόγο του Θεού στους πιστούς. Στις τριάντα μία Δεκεμβρίου του χιλιοστού εννιακοσιοστού δέκατου εβδόμου έτους χειροτονήθηκε επίσκοπος, ως ο πρώτος ιεράρχης του τόπου. Με ζήλο αφοσιώθηκε στην ανύψωση των ορθόδοξων ενοριών και στη στερέωση του εκκλησιαστικού βίου.

Η ποιμαντική του φλόγα φάνηκε αμέσως μέσα από τις αδιάκοπες περιοδείες του στις απομακρυσμένες κοινότητες. Παρά τις τεράστιες δυσκολίες των μετακινήσεων μέσα στις συνθήκες της γερμανικής κατοχής, ο επίσκοπος δεν σταμάτησε στιγμή το ιεραποστολικό του έργο. Κατά τη διάρκεια εκείνου του δύσκολου καλοκαιριού επισκέφθηκε σχεδόν όλες τις ορθόδοξες ενορίες της Εσθονίας, στηρίζοντας κλήρο και λαό.

Η παρουσία του έδινε θάρρος στους πιστούς, που ζούσαν μέσα στον φόβο του πολέμου και τη γενικότερη αναστάτωση των καιρών. Λίγο αργότερα, το χιλιοστό εννιακοσιοστό δέκατο ένατο έτος, συνελήφθη από το άθεο καθεστώς που είχε εγκαθιδρυθεί στη Μόσχα. Οι διώκτες του τον υπέβαλαν σε σκληρά βασανιστήρια, θέλοντας να κάμψουν το φρόνημα του ιεράρχη της Ορθοδοξίας.

Ο άγιος έμεινε σταθερός στην ομολογία της πίστεως, χωρίς να αρνηθεί ούτε τον Χριστό ούτε το ποίμνιό του. Στις δεκατέσσερις Ιανουαρίου του ίδιου έτους τον οδήγησαν στον τόπο της εκτελέσεως και τον τουφέκισαν με μίσος. Λίγο μετά τον δικό του θάνατο μαρτύρησαν και δύο αγαπητοί του συλλειτουργοί, που μοιράστηκαν την ίδια πορεία προς τον ουρανό.

Ο πρωτοπρεσβύτερος Νικόλαος Μπεζανίτσκι και ο πρωτοπρεσβύτερος Μιχαήλ Μπλέιβε θανατώθηκαν επίσης από τους άθεους διώκτες της Εκκλησίας. Έτσι, τρεις λευκοντυμένοι μάρτυρες ανέβηκαν μαζί στον θρόνο του Κυρίου. Τα ιερά λείψανα του αγίου Πλάτωνος αναπαύονται σήμερα στον καθεδρικό ναό της Μεταμορφώσεως του Σωτήρος, μέσα στην πόλη του Τάλιν.

Εκεί προστρέχουν οι πιστοί της Εσθονίας και πολλοί προσκυνητές, ζητώντας τη μεσιτεία του πρώτου επισκόπου τους. Μαζί με τον ιερομάρτυρα η Εκκλησία τιμά κατά την ημέρα αυτή και όλους τους Νεομάρτυρες της εσθονικής γης. Πρόκειται για ιερείς, διακόνους και λαϊκούς, που έχυσαν το αίμα τους για την αγάπη του Χριστού στα χρόνια των διωγμών.

Οι μορφές τους συνθέτουν έναν λαμπρό χορό μαρτύρων, που στόλισε με ομολογία την τοπική Ορθοδοξία. Ο επίσκοπος Πλάτων και οι δύο πρωτοπρεσβύτεροι, Νικόλαος Μπεζανίτσκι και Μιχαήλ Μπλέιβε, αναγνωρίστηκαν επισήμως ως μάρτυρες της πίστεως. Η Ρωσική Ορθόδοξη Εκκλησία της Διασποράς τους κατέταξε στο αγιολόγιό της κατά το χιλιοστό εννιακοσιοστό ογδοηκοστό δεύτερο έτος.

Λίγα χρόνια αργότερα, στο πρώτο έτος μετά το δύο χιλιοστό, και το Οικουμενικό Πατριαρχείο της Κωνσταντινουπόλεως επικύρωσε την αγιοκατάταξή τους. Η ευλάβεια προς τους τρεις αγίους μάρτυρες απλώθηκε γρήγορα σε όλη την Ορθόδοξη Εκκλησία. Έτσι το όνομα του πρώτου επισκόπου Εσθονίας έγινε γνωστό πέρα από τα όρια της πατρίδος του.

Ο Μητροπολίτης Εδέσσης Ιωήλ συνέθεσε εκκλησιαστική ακολουθία προς τιμήν του ιερομάρτυρος Πλάτωνος, για την κοινή λατρευτική χρήση των πιστών.