Η Νίνα και ο Φωτισμός της Ιβηρίας

Μια νεαρή κοπέλα από την Καππαδοκία, συγγενής του Μεγαλομάρτυρα Γεωργίου, ταξίδεψε χιλιόμετρα για να βρει τον άρραφο χιτώνα του Χριστού. Όταν έφτασε επιτέλους στη Μτσχέτα, ολόκληρο το βασίλειο της Ιβηρίας έμελλε να αλλάξει πίστη μέσα από τα δικά της χέρια. Η μικρή Νίνα ήταν το μοναχοπαίδι ενός Ρωμαίου στρατηγού, του Ζαβουλώνα, που υπηρετούσε υπό τον Μέγα Κωνσταντίνο και είχε στενή συγγένεια με τον Άγιο Γεώργιο.

Η μητέρα της, η Σωσάννα, ήταν αδελφή του Πατριάρχη Ιεροσολύμων Ιουβεναλίου. Ο πατέρας της αποσύρθηκε στην έρημο του Ιορδάνη ως μοναχός, ενώ η μητέρα της έγινε διακόνισσα στον Ναό της Αναστάσεως. Την ανατροφή της κοπέλας ανέλαβε μια ευλαβική γερόντισσα, η Νιοφόρα, που της δίδαξε τη χριστιανική πίστη και της μετέφερε τις παραδόσεις της Εκκλησίας.

Από εκείνη άκουσε για πρώτη φορά πως ο χιτώνας του Κυρίου είχε φτάσει στην πόλη Μτσχέτα της Ιβηρίας, σε μια γη βυθισμένη ακόμη στην ειδωλολατρία και την προσκύνηση του πυρός. Με δάκρυα στα μάτια διάβαζε τα ευαγγελικά κείμενα για το πάθος του Σωτήρα και αναρωτιόταν πού να βρισκόταν εκείνο το ιερό ένδυμα. Η γερόντισσα της εξήγησε πως ο ραβίνος Ελιόζ είχε μεταφέρει τον χιτώνα από τα Ιεροσόλυμα στη μακρινή χώρα του Καυκάσου.

Έτσι η Νίνα άρχισε να παρακαλεί με θέρμη την Παναγία να την αξιώσει να φτάσει στην Ιβηρία και να προσκυνήσει εκείνη την ιερή ενθύμηση. Σε ένα νυχτερινό όραμα η Θεοτόκος εμφανίστηκε και της παρέδωσε έναν σταυρό φτιαγμένο από αμπελόκλημα. Της είπε να πορευθεί άφοβα, γιατί ο σταυρός αυτός θα ήταν ασπίδα της απέναντι σε κάθε αντίπαλο, ορατό και αόρατο.

Όταν ξύπνησε, κρατούσε πραγματικά στα χέρια της τον σταυρό, τον φίλησε και τον έδεσε σφιχτά με τα μαλλιά της. Έτρεξε αμέσως στον θείο της, τον Πατριάρχη Ιουβενάλιο, και του φανέρωσε το όραμα. Εκείνος διέκρινε καθαρά το θέλημα του Θεού, την οδήγησε μπροστά στην Ωραία Πύλη του ναού και την ευλόγησε για το μεγάλο ταξίδι του ευαγγελισμού.

Στον δρόμο της προς τη βόρεια χώρα συνάντησε την πριγκίπισσα Ριψιμία και τη συνοδεία της, πενήντα τρεις παρθένες που έφευγαν από τη Ρώμη του Διοκλητιανού. Ο αυτοκράτορας τις κατέδωσε στον βασιλιά της Αρμενίας Τιριδάτη, ο οποίος μαγεύτηκε από την ομορφιά της Ριψιμίας και ζήτησε να την παντρευτεί. Όταν εκείνη αρνήθηκε, τη βασάνισε φρικτά μαζί με όλες τις σύντροφές της.

Η Νίνα γλίτωσε θαυματουργικά κρυμμένη μέσα σε άγριες τριανταφυλλιές, ενώ άκουγε με τρόμο τη σφαγή των αδελφών της. Ένας φωτεινός άγγελος της εμφανίστηκε και της ζήτησε να συνεχίσει βόρεια, εκεί όπου ο θερισμός των ψυχών ήταν μεγάλος. Συνέχισε λοιπόν μόνη, διασχίζοντας δύσβατα μονοπάτια, ώσπου έφτασε στις όχθες του ποταμού Κούρα.

Έμεινε για έναν μήνα στην πόλη Ουρμπνίσι, διδαχόμενη τα ήθη, τις συνήθειες και τη γλώσσα του νέου λαού. Έπειτα προχώρησε με μια ομάδα προσκυνητών προς τη Μτσχέτα, την πρωτεύουσα του βασιλείου, καθώς όλοι ετοιμάζονταν να τιμήσουν το μεγάλο είδωλο Αρμάζ που στεκόταν στην κορυφή του βουνού. Στην τελετή των ειδώλων είδε με συντριβή τον βασιλιά Μιριάν και τη βασίλισσα Νάνα να γονατίζουν μαζί με όλον τον λαό μπροστά στα άψυχα αγάλματα.

Προσευχήθηκε με δάκρυα στον αληθινό Θεό και ξαφνικά ένας σφοδρός άνεμος σήκωσε σκοτεινά σύννεφα από τη δύση. Βροντές και αστραπές γκρέμισαν το ιερό των ειδώλων, ενώ τα ορμητικά νερά παρέσυραν τα συντρίμμια στον ποταμό. Εκείνη η μέρα συνέπιπτε με τη Μεταμόρφωση του Σωτήρα, και το φως του Θαβώρ σαν να μεταμόρφωσε για πρώτη φορά τα βουνά της Ιβηρίας.

Όταν μπήκε στην πόλη ως ταπεινή ξένη, την υποδέχτηκε η Αναστασία, γυναίκα του βασιλικού κηπουρού. Το ζευγάρι ήταν άτεκνο και υπέφερε. Με την προσευχή της Νίνας ο Θεός χάρισε στους δύο συζύγους παιδί, και η Αναστασία έγινε η πρώτη γυναίκα στην Ιβηρία που πίστεψε στον Χριστό.

Η Νίνα στήθηκε σε ένα μικρό κελί μέσα στον βασιλικό κήπο, κάτω από έναν μεγαλόπρεπο κέδρο που είχε φυτρώσει πάνω στον τάφο της Σιδωνίας, της Εβραίας που κράτησε τον χιτώνα του Κυρίου. Μια νύχτα, καθώς προσευχόταν, είδε μαύρα πουλιά να κατεβαίνουν στον κήπο, να λούζονται στον ποταμό και να γίνονται κάτασπρα σαν το χιόνι. Έπειτα ανέβηκαν στα κλαδιά του κέδρου και γέμισαν τον κήπο με ουράνια κελαηδίσματα.

Ήταν σαφές σημάδι πως ο λαός θα φωτιζόταν μέσα από τα νερά του βαπτίσματος. Λίγο αργότερα μια ευγενής μητέρα έφερε στα πόδια της το ετοιμοθάνατο παιδί της και την παρακάλεσε. Η Αγία το ξάπλωσε στο φύλλινο στρώμα της, σταύρωσε με τον αμπέλινο σταυρό και το επέστρεψε υγιές στην έκπληκτη μητέρα.

Η φήμη της απλώθηκε γρήγορα και έφτασε ως τη βασίλισσα Νάνα, που υπέφερε από ανίατη αρρώστια. Παρότι ζηλωτής των ειδώλων, η απελπισία την οδήγησε στην ταπεινή καλύβα. Η Νίνα σφράγισε το σώμα της με τον σταυρό από τα κλήματα της αμπέλου και η βασίλισσα σηκώθηκε εντελώς θεραπευμένη.

Αρνήθηκε κάθε ανταμοιβή και ομολόγησε πως το θαύμα ανήκε στον Χριστό, τον σαρκωμένο Υιό του Θεού, που ήρθε να λυτρώσει τους ανθρώπους από τον θάνατο της ψυχής και του σώματος. Όταν ο βασιλιάς Μιριάν έμαθε τη θεραπεία της συζύγου του, αναστατώθηκε αλλά παρέμεινε σκληρός απέναντι στους χριστιανούς. Σχεδίαζε μάλιστα να εξαφανίσει τη Νίνα και όλους τους πιστούς από το βασίλειό του.

Μια μέρα όμως, καθώς κυνηγούσε στα δάση του Μουχράν, ένα πυκνό σκοτάδι έπεσε πάνω του και τον τρόμαξε. Φώναζε τους θεούς του, αλλά εκείνοι έμειναν κωφοί στις ικεσίες του. Στρέφθηκε τότε με συντριβή στον Θεό της Νίνας και του υποσχέθηκε πως, αν φωτίσει τον δρόμο του, θα ομολογήσει δημόσια το όνομά Του.

Αμέσως ο ουρανός άνοιξε ξανά και ο ήλιος έλαμψε με δύναμη. Ο βασιλιάς γύρισε δακρυσμένος στην πρωτεύουσα, έπεσε στα πόδια της ταπεινής ξένης και της ζήτησε να τον διδάξει. Έστειλε πρεσβεία στον Μέγα Κωνσταντίνο για να ζητήσει επίσκοπο και ιερείς.

Με τις συμβουλές της Αγίας έχτισε ναό στον τόπο του κέδρου, στον βασιλικό κήπο, και κάλεσε όλους τους αξιωματούχους να βαπτιστούν στα νερά του ποταμού Κούρα. Όταν άρχισε ο γενικός φωτισμός των κατοίκων, η Αγία αποσύρθηκε στην έρημο της Αραγβίας για να προσευχηθεί με δάκρυα και να στερεώσει τον νεόφυτο λαό. Από τα δάκρυά της ανέβλυσε μια θαυματουργή πηγή, που χάριζε γάλα στις μητέρες που δεν είχαν να θρέψουν τα μωρά τους.

Μετά την εμφάνιση ενός φωτεινού σταυρού στον ουρανό πάνω από τον ναό της Μτσχέτας, ξεκίνησε με μερικούς θαρραλέους κληρικούς να κηρύξει στους άγριους ορεινούς πληθυσμούς. Με τη δύναμη του λόγου της και με πολλά σημεία τους έπεισε να συντρίψουν τα είδωλά τους και τους οδήγησε στο άγιο βάπτισμα. Στράφηκε έπειτα στο γειτονικό βασίλειο της Καχετίας, όπου οδήγησε στην πίστη και τη βασίλισσα Σοφία μαζί με όλη της την αυλή.

Όταν ένιωσε πως ο επίγειος αγώνας της ολοκληρωνόταν, αποσύρθηκε σε μια ταπεινή καλύβα στο χωριό Μπόντμπε. Παρέδωσε εκεί το πνεύμα της στον Κύριο, περιστοιχισμένη από τον βασιλιά, τους αυλικούς, τους κληρικούς και πλήθος πιστών που δάκρυζαν για τη μητέρα της Ιβηρίας.